Poprzednia

ⓘ Instrument muzyczny




                                               

Instrument strunowy

Instrument strunowy – instrument muzyczny, którego źródłem dźwięku są napięte, drgające struny, może być on wykonany z włókna roślinnego, metalu, jelit zwierzęcych, jedwabiu lub materiałów sztucznych, takich jak plastik lub nylon. Prawie wszystkie instrumenty strunowe zawierają komorę lub płytę rezonansową, dzięki której dźwięk wibrującej struny jest wzmacniany. Ze względu na to, że większość instrumentów strunowych została wykonanych z drewna lub innych łatwo psujących się materiałów, ich historia przed dokumentacją pisemną jest prawie nieznana, a wiedza o pierwszych instrumentach strunow ...

                                               

Instrument dęty

Instrument dęty – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz instrumentu słup powietrza. Wysokość dźwięku zależy od długości rury, która tworzy instrument. Im dłuższa rura, tym niższy maksymalny dźwięk można uzyskać, natomiast dźwięki wyższe uzyskuje się skracając wysokość słupa powietrza na różne sposoby. Barwa dźwięków zależy od konstrukcji instrumentu, rodzaju materiału, z którego jest wykonany, rodzaju wibratora, sposobu zadęcia itd. Wybór dźwięku odbywa się poprzez otwieranie lub zamykanie otworów położonych wzdłuż rury, przełączanie odcinków rur o różnych dł ...

                                               

Instrument perkusyjny

Instrument perkusyjny – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drganie całości lub części instrumentu, które jest wywoływane uderzeniem odpowiedniej części instrumentu pałką, szczotką lub dłonią lub też potrząsaniem całym instrumentem. Instrumenty perkusyjne dzielą się na: idiofony, czyli instrumenty perkusyjne samobrzmiące – w których źródłem dźwięku jest drganie całego instrumentu membranofony, czyli instrumenty perkusyjne membranowe – w których źródłem dźwięku jest drgająca napięta membrana, tworząca jedną z części instrumentu. Nie wszystkie idiofony są instrumentami perkusy ...

                                               

Instrument klawiszowy

Instrumenty klawiszowe – instrumenty muzyczne pochodzące z różnych grup: strunowych, dętych, samobrzmiących, elektrycznych i elektronicznych mających jedną wspólną cechę posiadania klawiatury. Do tej licznej grupy zalicza się m.in.: pianino młoteczkowe chordofony strunowe fortepian klawesyn szarpane aerofony dęte organy idiofony samobrzmiące czelesta uderzane melodyka fisharmonia dęte akordeon Fender Rhodes elektromechaniczne organy Hammonda elektrofony melotron keyboard elektroniczne syntezator pianino elektroniczne pianino cyfrowe

                                               

Drumla

Drumla najczęściej wykonana jest z metalu, przy czym instrumenty europejskie wykonywane są ze stali, natomiast azjatyckie z brązu. Czasami np. na Dalekim Wschodzie, Indochinach, Alasce wykonywany jest z drewna, bambusa lub innych materiałów. Dzięki swojej prostej budowie instrument używany jest w różnych formach od wielu wieków i w różnych regionach świata: Środkowa i Wschodnia Azja, Indochiny, Indie, Alaska. W Europie popularny m.in. w muzyce cygańskiej.

                                               

Harmonika szklana

Harmonika szklana – instrument muzyczny z grupy idiofonów pocieranych. Jest to podłużna, najczęściej drewniana skrzynia na czterech nogach, wewnątrz której umocowanych jest współosiowo kilkadziesiąt szklanych talerzy, stanowiących zestaw wibratorów różniących się wielkością, strojonych chromatycznie. Za pomocą mechanizmu napędzanego pedałem są one wprawiane w ruch obrotowy. Dotknięcie wilgotną opuszką palca wirującego klosza wprawia go w drganie o częstotliwości zależnej od jego wielkości. Harmonika szklana była znana zwłaszcza w Niemczech i Austrii, z której w XVIII wieku została przywiez ...

Instrument muzyczny
                                     

ⓘ Instrument muzyczny

Instrument muzyczny – przyrząd wytwarzający dźwięk, przeznaczony do wykonywania muzyki.

Dźwięk w instrumencie muzycznym wytwarzany jest za pomocą wibratora, którego własności fizyczne wpływają na wysokość dźwięku i jego barwę – najbardziej charakterystyczną cechę pozwalającą odróżnić poszczególne instrumenty tylko za pomocą słuchu. Wibrator jest głównym elementem instrumentu muzycznego; dwa pozostałe to incytator i rezonator, czyli element pobudzający wibrator do drgań i element zwiększający głośność dźwięku. Zarówno incytator, jak i rezonator wpływają na barwę dźwięku wytwarzanego przez instrument muzyczny.

Instrumentami muzycznymi nazywane są również przedmioty o niemuzycznym przeznaczeniu podstawowym, które zyskują cechy instrumentu muzycznego poprzez świadome wykorzystanie w utworze muzycznym. Przykładem takiego jest dzwon wieżowy klasyczny, którego przeznaczeniem podstawowym jest sygnalizacja. W XIX wieku został wprowadzony do instrumentarium orkiestry symfonicznej obecnie bardziej popularny w formie dzwonu rurowego, przez co zyskał miano instrumentu muzycznego.

                                     

1. Podział instrumentów muzycznych

Najczęściej stosowana klasyfikacja instrumentów muzycznych dzieli je na strunowe, dęte i perkusyjne. Mimo iż powszechna i popularna, nie jest jednak naukowa i z punktu widzenia samej idei kategoryzacji, pozbawiona sensu, gdyż brak w niej wspólnego kryterium podziału. Kryterium wydzielenia grupy instrumentów strunowych jest rodzaj drgającego materiału struna, instrumentów dętych – incytator, czyli siła pobudzająca wibrator do drgań zadęcie, instrumentów perkusyjnych – działanie samo w sobie łac. percussio – uderzanie. Curt Sachs – twórca nowoczesnej instrumentologii w swojej książce Historia instrumentów muzycznych pisze, że w podobny sposób można by podzielić wszystkich Amerykanów na Kalifornijczyków, bankierów i katolików.

Klasyfikacja popularna, poprzez swoje ograniczenia zakresowe, obejmuje tylko fragment współczesnego instrumentarium. Nie da się według niej zaszeregować części instrumentarium historycznego, ludowego i egzotycznego, a nawet niektórych współczesnych instrumentów takich jak harmonika szklana instrument pocierany, drumla i pozytywka instrumenty z języczkami szarpanymi.

Klasyfikacja popularna, mimo iż nienaukowa i nielogiczna, jest z powodu swojej intuicyjnej przystępności dla niewykwalifikowanego odbiorcy najbardziej rozpowszechniona w mediach, a nawet w środowiskach naukowych.

Opracowana przez Curta Sachsa i Ericha von Hornbostela klasyfikacja naukowa dzieli instrumenty muzyczne według źródła dźwięku tzw. wibratora. Została ona opracowana w sposób pozwalający – według jej autorów – zakwalifikować każdy instrument muzyczny niezależnie od jego pochodzenia.

Błędem spotykanym w mediach popularnych, a także w środowiskach naukowych jest stosowanie nazewnictwa naukowego do określania grup instrumentów w podziale popularnym, i na odwrót. Przykładem może być wymienne stosowanie określeń "instrument dęty” i "aerofon”, czy "idiofon” i "instrument perkusyjny”, ponieważ instrumenty dęte stanowią tylko część aerofonów a idiofony – część instrumentów perkusyjnych.

                                     

1.1. Podział instrumentów muzycznych Klasyfikacja naukowa

  • Elektrofony – instrumenty, w których wibratorem jest membrana głośnika, a źródłem drgań pobudzających wibrator układ elektryczny.
  • Aerofony – instrumenty, w których wibratorem jest drgające powietrze,
  • Membranofony – instrumenty, w których wibratorem jest napięta membrana,
  • Chordofony – instrumenty, w których wibratorem jest napięta struna,
  • Idiofony – instrumenty, w których wibratorem jest ciało stałe mające własną sprężystość,
                                     

1.2. Podział instrumentów muzycznych Klasyfikacja popularna

Wymienione poniżej podgrupy trzech podstawowych grup instrumentów w podziale popularnym mogą być w niektórych przypadkach stosowane zamiennie. Wynika to z faktu praktycznego podejścia do klasyfikacji i większego lub mniejszego spopularyzowania terminologii.

  • szarpane
  • smyczkowe
  • instrumenty strunowe – instrumenty muzyczne, w których źródłem dźwięku jest drgająca struna
  • uderzane
  • drewniane
  • klawiszowe
  • blaszane
  • głos i gwizd ludzki
  • instrumenty dęte – instrumenty muzyczne, w których dźwięk pobudzany jest zadęciem
  • membranowe kotły, bębny
  • rurowe dzwony rurowe
  • podział ze względu na budowę instrumentu
  • prętowe trójkąt
  • płytowe gong, talerze
  • inne
  • sztabkowe drewniane ksylofon, marimba, metalowe
  • instrumenty perkusyjne – instrumenty muzyczne, w których dźwięk pobudzany jest poprzez pośrednie lub bezpośrednie uderzanie instrumentu lub jego fragmentu
  • o nieokreślonej wysokości dźwięku
  • o określonej wysokości dźwięku
  • podział ze względu na emitowany dźwięk


                                     

2. Włoskie skróty nazw instrumentów

  • rag., rgn. – terkotka
  • batt. – perkusja
  • sx, sxf. – saksofon
  • g.c. – bęben wielki
  • tmb. – bęben mały
  • gng. – gong
  • t-no – bębenek baskijski
  • timb., timbl. – kociołki kubańskie
  • Tppc – kocioł mały
  • Vbso – kontrabas Vbsi – kontrabasy
  • btt. – perkusja
  • fl. picc., Flpc – flet mały
  • vn., vno – skrzypce l.poj.
  • cf., cfg. – kontrafagot
  • trb., trba. – puzon
  • tmb.bsc., tmbbsc – bębenek baskijski
  • tbl. – temple blocks
  • Ob.da, Ob.dam – obój miłosny
  • cast. – kastaniety
  • Co.i., cor.ingl – rożek angielski
  • v. – skrzypce l.poj.
  • Obpc – obój mały
  • Cts – kastaniety
  • harps. – klawesyn
  • fp – fortepian
  • Fc – sakshorn
  • ap., ar. – harfa
  • cor. – waltornia
  • cmp., cmplli. – dzwonki
  • Tp. – kotły
  • Ob.d.c. – obój myśliwski
  • xf., xil., xlf – ksylofon
  • vbf. – wibrafon
  • Tromp. – trąbka
  • vc. Vclo – wiolonczela Vclli – wiolonczele
  • Gg. – gong
  • tr, tpr – trąbka trbe – trąbki
  • tamb. – bęben
  • mand. – mandolina
  • sil. – ksylofon
  • cc – fortepian
  • timp. – kotły
  • viol. – skrzypce
  • crnt. – kornet
  • Vle – altówki
  • fl. – flet
  • gr.c. – bęben wielki
  • mbf. – marimba
  • srf. – suzafon
  • cr. – waltornia
  • trg., trgl. – trójkąt
  • tmb.gr., tmbgr – bęben mały
  • pto, ptti – talerz, talerze
  • cl. – klarnet
  • Fla – flet altowy
  • Hrm – harmonia
  • mrc. – marakasy
  • Tpgr – kocioł wielki
  • Tn. – puzon
  • vibf – wibrafon
  • tb. – tuba
  • tmp. – kotły
  • tbne – puzon
  • vni – skrzypce l. Mn.
  • pf., pfte. – fortepian
  • org. – organy
  • ch., cht. – gitara
  • bn. – fagot
  • cri – rożek angielski
  • cemb. – klawesyn
  • fl. trav. – flet poprzeczny
  • cb. – kontrabas
  • cel. – czelesta
  • fl. gr. – flet poprzeczny
  • c.i., cor.ingl. – rożek angielski
  • Vb. – kontrabas
  • ftp – fortepian
  • trbn, trbne – puzon trbni – puzony
  • cor. di b. – rożek basetowy
  • fr, frs. – bat