Poprzednia

ⓘ Wystawa sztuki zdegenerowanej




Wystawa sztuki zdegenerowanej
                                     

ⓘ Wystawa sztuki zdegenerowanej

Wystawa sztuki zdegenerowanej – wystawa zorganizowana przez Adolfa Zieglera i NSDAP w Monachium 19 lipca 1937 roku, prezentująca 650 dzieł skonfiskowanych w niemieckich muzeach. Celem wystawy była dyskredytacja niektórych kierunków sztuki awangardowej oraz artystów powiązanych z środowiskami lewicowymi i żydowskimi.

                                     

1. Pojęcie sztuki zdegenerowanej

Do "sztuki zdegenerowanej" w nazistowskich Niemczech zasadniczo zaliczano: kubizm, dadaizm, prymitywizm, postimpresjonizm, fowizm, ponadto niektóre nurty surrealizmu, ekspresjonizmu, abstrakcjonizmu i innych kierunków. Za zdegenerowany uznano również niemiecki Bauhaus, ze względu na jego internacjonalistyczny charakter i powiązania z komunistami. Początków degeneracji sztuki awangardowej dopatrywano się w francuskim symbolizmie, brytyjskim estetyzmie oraz impresjonizmie. W tym samym czasie w Niemczech władze promowały powrót do greckich oraz rzymskich wzorów sztuki, klasycyzm, naturalizm, konserwatywny germański symbolizm, romantyczny realizm i akademizm. Z kierunków awangardowych tolerowano poszczególne nurty futuryzmu, funkcjonalizmu, niektóre formy ekspresji i abstrakcji.

                                     

2. Organizacja wystawy

Organizatorem wystawy był malarz akademicki i prezes Izby Rzeszy ds. Sztuk Plastycznych Adolf Ziegler, który poprzednio kierował konfiskatami dzieł sztuki współczesnej w muzeach i prywatnych kolekcjach Niemiec, m.in. w Wallraf-Richartz-Museum w Kolonii, Folkwang-Museum w Essen, Kunsthalle w Hamburgu, Dolnosaksońskim Muzeum Krajowym w Hanowerze i w dziale sztuki współczesnej Starej Galerii Narodowej w Berlinie. Ogółem skonfiskowano ponad 17 tysięcy dzieł sztuki, z których część zgodnie z rozporządzeniem urzędów państwowych zniszczono, część sprzedano za granicę, a niewielka część trafiła na wystawę "Sztuki zdegenerowanej".

                                     

3. Struktura i przebieg wystawy

Obrazy zostały rozmieszczone z rozmysłem chaotycznie i obok nich poumieszczano na ścianach mające je zdyskredytować teksty propagandowe lub obrazy namalowane przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną. W tekstach tych podkreślano żydowskie pochodzenie twórców większości wystawionych obrazów. Wystawa obejmowała ok. 650 eksponatów, liczba zwiedzających przekroczyła 2 miliony.

Wystawa trwała od 19 lipca 1937 do 30 listopada tegoż roku. Po jej zamknięciu część eksponatów została pokazana na dwunastu wystawach w innych miastach Niemiec.

Równocześnie z omawianą wystawą odbywała się w ramach obchodów "Lata Monachijskiego 1937" "Pierwsza Wielka Niemiecka Wystawa Sztuki", mająca stanowić dowód wyższości sztuki hitlerowskiej nad zgniłą sztuką awangardową.