Poprzednia

ⓘ Lucilio Vanini




Lucilio Vanini
                                     

ⓘ Lucilio Vanini

Lucilio Vanini, wł. Giulio Cesare Vanini, używał także nazwiska Pompeo Usciglio – włoski filozof i teolog. Krytyk religii objawionych, w tym chrześcijaństwa. Propagator ateizmu. Prekursor ewolucjonizmu.

Lucilio Vanini wysunął tezę o mutacjach w gatunkach pewnych roślin i przechodzeniu jednych zwierząt w inne oraz o pochodzeniu człowieka od małpy. Jako jeden z pierwszych myślicieli od czasów starożytności postrzegał wszechświat jako byt rządzony w ogólności stałymi, określonymi, prostymi prawami natury determinizm fizyczny. Uważał, że za wszystkimi "cudami” stoją naturalne wyjaśnienia, w szczególności, wszystkie aspekty religii tłumaczył – za Pomponazzim – racjonalnie.

Vanini pomimo iż był przedstawicielem stanu duchownego, negował boskość Jezusa, stworzenie świata z niczego, nieśmiertelność duszy oraz przepowiadał upadek wszystkich religii. Z obawy przed inkwizycją ukrywał się wędrując po Europie. Schwytany w 1618 i postawiony przed parlamentem tuluskim w Tuluzie został skazany i po straszliwych torturach zginął na stosie. Na pytanie związane z istnieniem Boga, odparł:

Po tej odpowiedzi, kat wyrwał mu język, i podpalił stos. Vanini zginął żywcem w płomieniach bez poprzedniego duszenia, a jego prochy rozsypano.

Wpływ na Vininiego wywarli m.in.: Pietro Pomponazzi, którego nazywał drugim Averroesem; Girolamo Cardano, Julius Caesar Scaliger.

Dzieła

  • Amphitheatrum aeternae providentiae, książka obecnie fragmentami nieczytelna,
  • De admirandis naturae reginae deque mortalium arcanis.