Poprzednia

ⓘ Wiersz o wybieraniu żony




                                     

ⓘ Wiersz o wybieraniu żony

Wiersz o wybieraniu żony – polska piosenka ludowa pochodząca najprawdopodobniej z XV wieku, nieznanego autorstwa.

Fragmenty utworu przytoczył w swoim łacińskim zbiorze kazań Piotr z Miłosławia. Odpisy zbioru odnalazł pod koniec XIX wieku w Cesarskiej Bibliotece Publicznej w Petersburgu Aleksander Brückner, a swoje odkrycie ogłosił w artykule Kazania średniowieczne 1897. Zamieścił w nim także transliterację pięciu wariantów wplecionej w tekst piosenki, zwanej przez badaczy Wierszem o wybieraniu żony lub incipitem: Nie wybiraj, junochu.

Najwięcej różnic występuje pomiędzy fragmentem zamieszczonym w tzw. Kodeksie świętokrzyskim gdzie utwór jest regularnym 10-zgłoskowcem, a pochodzącym z rękopisu Jana ze Słupcy z wersami 16-, 15-, 7-, 10-sylabowymi. Różne odmiany tego tekstu mają świadczyć o jego popularności. Według Juliana Krzyżanowskiego inspiracją dla powstania piosenki było ludowe przysłowie o treści: "wybieraj żonę uchem, nie okiem".

Kazanie, w którym pojawiła się treść znanej piosenki, dotyczyło wesela w Kanie Galilejskiej. Kaznodzieja napominał wiernych, aby nie wybierali żony ze względu na jej majątek lub wygląd zewnętrzny, a dobre obyczaje. Jak dowodził, majątek można stracić, podobnie jak urodę, natomiast dobry obyczaj pozostaje, spajając więzy małżeńskie. Aby uatrakcyjnić swój wywód, ksiądz przytoczył znaną słuchaczom piosenkę.