Poprzednia

ⓘ Pałac Karola Scheiblera




Pałac Karola Scheiblera
                                     

ⓘ Pałac Karola Scheiblera

Pałac Karola Scheiblera – neorenesansowy pałac zbudowany dla Karola Scheiblera, znajdujący się w Łodzi przy Placu Zwycięstwa 1 obok olbrzymiego kompleksu jego fabryki i fabrycznego osiedla robotniczego Księży Młyn.

                                     

1. Historia

Pałac zbudowany został w 1856 roku według projektu Jana Karola Mertschinga. Pierwsza przebudowa miała miejsce w 1865 roku. Aktualną, neorenesansową bryłę, uzyskał w latach 1884–1887 po przebudowie, którą przeprowadził warszawski architekt Edward Lilpop na zlecenie wdowy po Karolu – Anny Scheibler. Kontrastem dla niej są eklektyczne wnętrza. Wyposażenie pałacu sprowadzono z Berlina, Drezna oraz Paryża. Do najciekawszych pomieszczeń należy ciąg parterowych pomieszczeń w układzie amfiladowym, m.in.: gabinet, sala lustrzana, neomanierystyczna jadalnia, pokój mauretański, neorokokowa sypialnia. W ich wnętrzach znajdują się boazerie, imitacje kurdybanów, wzorzyste tapety i malowidła, cenne piece oraz kredensy, a w gabinecie byłego właściciela cenna – i bardzo droga podówczas – mozaika weneckiego sztukatora Antonio Salviati’ego z 1886 roku, jest to jedyna jego praca w Łodzi. Natomiast nie zachowało się wyposażenie apartamentów prywatnych na I piętrze, poza sztukateriami sufitów, posadzką w łazience oraz częścią oryginalnej stolarki okiennej. Dziś sale wystaw czasowych Muzeum.

Scheiblerowie mieszkali w pałacu do 1932 roku, tj. do czasu przejęcia go przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach postępowania sanacyjnego Firmy, która w tym czasie znalazła się na skraju bankructwa. Od stycznia 1933 do września 1939 mieszkał w nim gen. Feliks Maciszewski, prezes Zarządu i dyrektor zarządzający Zjednoczonych Zakładów Przemysłowych Karola Scheiblera i Ludwika Grohmana w Łodzi, z ramienia największego wierzyciela – BGK.

Podczas II wojny światowej okresowo mieszkał tu Jerzy Scheibler brat Karola Wilhelma III Scheiblera, członek rady nadzorczej Firmy. Ponadto w latach 1939–1941 część pokoi na I piętrze zajmowali funkcjonariusze łódzkiej policji Schutzpolizei, możliwe, że mieszkali tu też w latach 1941–1945 wyżsi urzędnicy oddziału łódzkiego Allegemeine Elektrische Gesellchaft AEG, która ulokowała swoją produkcję w pobliskim budynku fabryki scheiblerowskiej, jednak głównym lokatorem w tym okresie był Wehrmacht.

Po II wojnie światowej, kilka dni po dekrecie o utworzeniu, pałac stał się siedzibą rektoratu Politechniki Łódzkiej od ok. 24 maja 1945. Pozostał w nim do 1950 roku. W następnych latach mieściły się różne instytucje, a od 1957 do 1990 Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w ostatnich latach tylko w pomieszczeniach d. stajni; obecnie budynek administracyjny Muzeum.

Od 1986 roku pałac jest siedzibą jedynego w Polsce Muzeum Kinematografii, którego jednym z cenniejszych zabytków jest XIX-wieczny fotoplastykon z firmy Augusta Fuhrmanna jeden z czterech zachowanych na świecie, ustawiony w dawnej łaźni pałacowej na I piętrze.

6 października 2006, w gruntowanie przebudowanej wozowni, otwarte zostało kino muzealne, o statusie kina studyjnego, pn. Kinematograf.

W 2015 pałac został uznany pomnikiem historii.

                                     

2. Pałac w filmie

Jego wnętrza niejednokrotnie służyły jako plany filmowe. Po raz pierwszy obszernie zaprezentował je w czarno-białym filmie z 1967 r. pt. Pałace ziemi obiecanej Leszek Skrzydło, reżyser Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi. Atutem filmu jest komentarz oparty na fragmentach Ziemi obiecanej Reymonta w wykonaniu Kazimierza Rudzkiego. Długie ujęcie wnętrza zaprezentował Andrzej Wajda w filmie Ziemia Obiecana.

W innych filmach:

  • Złodzieje serc reż. Piotr Gralak, 2010
  • Podroż na wschód reż. Stefan Chazbijewicz, 1994
  • Vabank reż. Juliusz Machulski, 1981
  • Inland Empire reż. David Lynch, 2006; tylko elewacja północna
  • Mansarda reż. Konrad Nałęcki; 1963
  • Między ustami a brzegiem pucharu reż. Zbigniew Kuźmiński, 1987
  • Ludożerca reż. Łukasz Wylężałek, 1987
  • Biały mazur reż. Wanda Jakubowska, 1978
  • Powrót wilczycy reż. Marek Piestrak, 1990
  • Stawka większa niż życie, odc. VI: Żelazny Krzyż reż. Janusz Morgenstern, 1968
  • Łabędzi śpiew reż. Robert Gliński, 1988
  • Jak daleko stąd, jak blisko reż. Tadeusz Konwicki, 1971
  • Lalka, serial TV, odc. V: Widziadło reż. Rydszatrd Ber, 1977
  • Shirley reż. Jonathan Desoindre, 2009
  • Nie ten człowiek reż. Paweł Wendorff, 2009
  • Pavoncello reż. Andrzej Żuławski, 1967
  • Stawka większa niż życie, odc. IV: Cafe Rose reż. Andrzej Konic, 1968
  • Różaniec z granatów reż. Jan Rutkiewicz, 1970
  • Pożegnanie jesieni reż. Mariusz Treliński, 1990
  • Czerwone węże reż. Wojciech Fiwek, 1981

Przez 13 lat, od 1979, z przerwą na stan wojenny, był tu realizowany autorski program Iwonny Łękawy – "Zbliżenia, czyli to i owo o filmie” oraz programy "Klapsik” i "FILMówka”.

Użytkownicy również szukali:

pałac poznańskiego,

...
...
...