Poprzednia

ⓘ Andrzej Szahaj




                                     

ⓘ Andrzej Szahaj

Andrzej Jarosław Szahaj – polski filozof, profesor nauk humanistycznych, w latach 2008–2016 dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zajmuje się głównie filozofią kultury oraz filozofią polityki.

                                     

1. Życiorys

Ukończył studia z zakresu kulturoznawstwa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 1976–1980, doktorat obronił w 1988 pod opieką Jerzego Kmity Kultura a komunikacja społeczna. Krytyczna teoria społeczeństwa Jürgena Habermasa w świetle społeczno-regulacyjnej teorii kultury. Habilitował się w 1996 w Instytucie Filozofii UAM na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm.

Od 1997 kierownik Zakładu Filozofii Współczesnej. Pełnił funkcję wicedyrektora Instytutu Filozofii UMK 1997–2003 oraz dyrektora Instytutu Filozofii UMK 2004-2008. Od 2005 profesor zwyczajny UMK.

Autor ponad stu publikacji naukowych, w tym kilkunastu książek.

Członek Komitetu Nauk Filozoficznych Polskiej Akademii Nauk oraz Komitetu Nauk o Kulturze Polskiej Akademii Nauk.

W 2019 został członkiem Rady Doskonałości Naukowej I kadencji.

Odbył 10 zagranicznych staży naukowych w uniwersytetach w Oxfordzie, Cambridge dwukrotnie, St.Andrews, Leeds, Charlottesville University of Virginia, Berkeley University of California, Palo Alto Stanford University, oraz w The Netherlands Institute for Advanced Studies in the Humanities and Social Sciences w Wassenaar, a także w Bellagio Rockefeller Center we Włoszech. Stypendysta fundacji: Fulbrighta, Mellona, Forda, Rockefellera, Kościuszkowskiej oraz American Council of Learned Societies.

Brał czynny udział w konferencjach lub wygłaszał wykłady w: USA, Wielkiej Brytanii, Holandii, Hiszpanii, Francji, Niemczech, Austrii, Norwegii, Finlandii, Danii, Chorwacji, Turcji, Egipcie, Izraelu oraz na Malcie. Członek Collegium Invisibile. Publikuje felietony w "Dzienniku Gazecie Prawnej”.

Otrzymał dwukrotnie nagrodę indywidualną Ministra Edukacji Narodowej oraz wielokrotnie nagrody naukowe JM Rektora UMK. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.

                                     

2.1. Wybrane publikacje Książki

  • Inny kapitalizm jest możliwy, Warszawa, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2015.
  • E Pluribus Unum? Dylematy wielokulturowości i politycznej poprawności, Kraków, Universitas, 2004.
  • Postmodernizm w kulturze współczesnej, Bydgoszcz, Wers, 2001.
  • Jednostka czy wspólnota? Spór liberałów z komunitarystami a "sprawa polska”, Warszawa, Aletheia, 2000 drugie wydanie: 2006.
  • Liberalizm, wspólnotowość, równość. Eseje z filozofii polityki, Toruń, Wydawnictwo Naukowe UMK, 2012.
  • O filozofowaniu, perypetiach dzisiejszej kultury i rebus publicis: z profesorem Stefanem Morawskim rozmawiają Andrzej Szahaj i Anna Zeidler-Janiszewska, Toruń, Adam Marszałek, 1995.
  • Filozofia polityki wraz Markiem N. Jakubowskim, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 drugie wydanie: 2006.
  • Kapitalizm drobnego druku, Warszawa, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2015.
  • Krytyka, emancypacja, dialog. Jürgen Habermas w poszukiwaniu nowego paradygmatu teorii krytycznej, Warszawa, Wydawnictwo Kolegium Otryckiego, 1990.
  • O interpretacji, Kraków, Wydawnictwo Universitas 2014.
  • Relatywizm i fundamentalizm oraz inne szkice z filozofii kultury i polityki, Toruń, Wydawnictwo Naukowe UMK, 2008.
  • Ironia i miłość. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm, Wrocław, Leopoldinum 1996 seria: Monografie FNP drugie wydanie: 2002.
  • Zniewalająca moc kultury. Artykuły i szkice z filozofii kultury, poznania i polityki, Toruń 2004, Wydawnictwo UMK, ​ISBN 83-231-1676-8 ​.
  • Teoria krytyczna szkoły frankfurckiej, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008.
                                     

2.2. Wybrane publikacje Redakcje

  • Indywidualizm, wspólnotowość, polityka wraz z M. N. Jakubowskim i K. Abriszewskim, Toruń, Wydawnictwo UMK, 2002.
  • Filozofia amerykańska dziś wraz z T. Komendzińskim, Toruń, Wydawnictwo UMK, 1997.
  • Filozofia i etyka interpretacji wraz z A. Kolą, Kraków, Universitas, 2007.
  • Postmodernizm a filozofia wraz z S. Czerniakiem, Warszawa, IFIS PAN, 1996.
  • Wokół teorii krytycznej Jürgena Habermasa, wraz z Andrzejem M. Kaniowskim, Warszawa, Wydawnictwo Kolegium Otryckiego, 1987.
  • Między pragmatyzmem a postmodernizmem. Wokół filozofii Richarda Rorty’ego, Toruń, Wydawnictwo UMK, 1995.
  • Od filozofii polityki do praktyki politycznej, Toruń, Wydawnictwo UMK, 2007.
                                     

2.3. Wybrane publikacje Wybrane artykuły

  • Reflections on the Methodology of Social Sciences in the Critical Theory of Jürgen Habermas, w: J. Kmita, K. Zamiara red., Visions of Culture and the Models of Cultural Sciences, Amsterdam-Atlanta, Rodopi, 1989.
  • Zniewalająca moc kultury, wstęp do: S. Fish, Interpretacja, retoryka, polityka. Eseje wybrane, wybór, redakcja i przedmowa: A. Szahaj, Kraków, Universitas, 2002.
  • Jürgena Habermasa teoria działania komunikacyjnego. Próba rekonstrukcji, w: A. M. Kaniowski, A. Szahaj red., Wokół teorii krytycznej Jürgena Habermasa, Warszawa 1987.
  • Spór o Rorty’ego, "Toruński Przegląd Filozoficzny”, vol. 2/2000.
  • Filozofia jako działalność sensotwórcza, "Przegląd Filozoficzny”, vol. 2/2000.
  • Richarda Rorty’ego humanizm bez metafizyki i jego etyczno-polityczne implikacje, "Etyka” 1993, vol. 26.
  • What Kind of Liberalism do Poles and not only Poles Need?, w: J. Miklaszewska red., Democracy in Central Europe 1989-1999, Kraków, Meritum, 2000.
  • Teksty na wolności. Strukturalizm – poststrukturalizm – postmodernizm, Kultura Współczesna 1993, vol. 2/1993.
  • Nadzieja w ponowoczesności. Stanowisko Zygmunta Baumana na mapie sporu o postmodernizm, w: Anna Zeidler-Janiszewska, Trudna ponowoczesność. Rozmowy z Zygmuntem Baumanem, Poznań, Wydawnictwo Humaniora, 1995.
  • Interes – poznanie – dyskurs – prawda. Jürgena Habermasa teoria poznania, "Studia Filozoficzne” 1985, vol. 4/1985.
  • Jean Baudrillard – między rozpaczą a ironią, Kultura Współczesna 1993, vol. 3/1993.
  • Główne idee Jürgena Habermasa teorii kompetencji komunikacyjnej, "Studia Metodologiczne” 1985, vol. 24.


                                     

2.4. Wybrane publikacje Wybrane przekłady z języka angielskiego

  • Jürgen Habermas, Aspekty racjonalności działania, w: A. M. Kaniowski, A. Szahaj red., Wokół teorii krytycznej Jürgena Habermasa, Warszawa, Wydawnictwo Kolegium Otryckiego, 1987.
  • Stanley Fish, Czy na tych ćwiczeniach jest tekst?, Co czyni interpretację możliwą do przyjęcia?, Retoryka, Drogą antyformalistyczną aż do końca, w: S. Fish, Interpretacja, retoryka, polityka. Eseje wybrane, wybór, redakcja i przedmowa: A. Szahaj, Kraków, Universitas, 2002.
  • Richard Rorty, Filozofia jako nauka, jako metafora i jako polityka, w: A. Szahaj red., Pomiędzy pragmatyzmem a postmodernizmem. Wokół filozofii Richarda Rorty’ego, Toruń, Wydawnictwo UMK, 1995.
  • Richard Rorty, Zmierzch prawdy ostatecznej i narodziny kultury literackiej, "Teksty Drugie”, vol. 6/2003.
  • Richard Rorty, Filozofia a przyszłość, "Przegląd Filozoficzny” 1996, nr 1 razem z A. Grzelińskim.