Poprzednia

ⓘ Kategoria:Hierotopografia




                                               

Kalwaria

Kalwaria – zespół kościołów lub kaplic symbolizujących stacje Męki Pańskiej, zakładany zazwyczaj na wzgórzach, tak by przypominał swym położeniem Jerozolimę. W okresie, gdy dostęp do "świętego miasta” był utrudniony, pielgrzymując do takiej kalwarii można było uzyskać takie same odpusty jak w czasie pielgrzymki do Jerozolimy. Najstarsza w Europie kalwaria powstała w latach 1405‒1420 w Hiszpanii niedaleko Kordoby, z inicjatywy dominikanina Alwarusa. Nieco później zaczęły one powstawać na terenie Niemiec i Włoch. Po okresie reformacji powrócono do ich budowania. Było to też związane z rozwoj ...

                                               

Krajobraz sakralny

Krajobraz sakralny – rodzaj krajobrazu kulturowego, krajobrazu przekształconego przez człowieka w wyniku jego zachowań religijnych, obejmuje wszelkie obiekty i miejsca kultu religijnego, ogólnie całą strefę sacrum przejawiającą się w wytworach materialnych.

                                               

Makpela

Makpela – jaskinia w Hebronie w Palestynie, na terenie Autonomii Palestyńskiej, którą według Starego Testamentu zakupił patriarcha Abraham, by pochować w niej swoją żonę Sarę. Była pierwotnie własnością Efrona Hittyty, zaś Abraham kupił ją za 400 srebrnych sykli. Pomimo tego, iż w kulturze ludów pustyni, którym było z całą pewnością plemię Hebrajczyków, nieznane były pierwotnie sanktuaria plemienne, pamięć o miejscu pochówku Sary była wśród Izraelitów ciągle żywa. Przebywając w niewoli egipskiej, jak podaje biblijna Księga Rodzaju, nigdy nie przestali wspominać miejsca, w którym spoczywali ...

                                               

Saraswati (rzeka)

Saraswati – nazwa wyschniętej ok. 2500-2000 r. p.n.e. rzeki w zachodnich Indiach w pobliżu współczesnej granicy z Pakistanem w stanie Gudźarat, na wschód od rzeki Indus. Wypływała z lodowców Himalajów i wpadała do Morza Arabskiego w miejscu, gdzie dziś jest solnisko Wielki Rann na spornym terytorium pomiędzy Pakistanem a Indiami. W dolnym biegu miała prawdopodobnie nawet od 3 do 10 km szerokości. Podejrzewa się, że rzeka wyschła w wyniku ruchów tektonicznych Ziemi, które mogły spowodować takie zmiany koryta, że wody Saraswati przejęły inne rzeki. Współczesna rzeka Saraswati, która również ...

                                               

Szczyt Adama

Szczyt Adama – piąty co do wysokości szczyt Cejlonu, położony w południowej części wyspy. Wznosi się do wysokości 2243 m n.p.m. Zbudowany jest z prekambryjskich gnejsów, wznosi się piramidalnie ponad płaskowyżem. Zbocza góry pokryte są wiecznie zielonym lasem podzwrotnikowym. Uważane za miejsce święte przez wyznawców wielu religii – znajdujące się na szczycie podłużne zagłębienie o długości 1.5 m uznawane jest za odcisk stopy: Śiwy przez hinduistów, Buddy przez buddystów, Adama przez muzułmanów czy św. Tomasza przez chrześcijan indyjskich. Szczyt jest znaczącym miejscem kultu religijnego i ...

                                               

Święty gaj (antropologia)

Święty gaj – święte miejsce poświęcone bóstwom, duchom przodków lub siłom natury. Święte gaje występują w pierwotnych religiach Ariów, Irańczyków, Greków, Rzymian, Germanów, Słowian, Bałtów i Celtów. Istniały one zarówno w religiach starożytnych jak i w innych kulturach na świecie. W niektórych kulturach święte gaje poświęcone były bogom, w innych dodatkowo stanowiły symboliczną więź żywych ze zmarłymi przodkami, której naruszenie groziło poważnymi, negatywnymi konsekwencjami. Miejsca takie zachowały swoją funkcję religijną także współcześnie w wybranych nurtach religijnych.

                                               

Tall ar-Ras

Tall ar-Ras – najbardziej na północ wysunięty wierzchołek szczytu Gerizim górującym nad miastem Nablus w Palestynie. Na szczycie wierzchołka zidentyfikowano 10-metrowej wysokości platformę o wymiarach 65 × 44 m, na której w połowie II w. n.e. miała stać świątynia poświęcona Zeusowi wymiary 14 × 21 m. Znalezione w tym miejscu monety noszą grecką inskrypcję ΦΛ ΝΕΑΣΠΟΛΕΩΣ ΣΥΡΙΑΣ ΠAΛΑΙΣΤΙΝΗΣ Fl Neapolis Syrii Palestyńskiej i są datowane na panowanie cesarza Antoninusa Piusa. Monety te prócz świątyni przedstawiają monumentalne schody, które łączyły świątynię z miastem dzisiejsze Nablus. W końcu ...

                                               

Wzgórze Panieńskie (Gniezno)

Wzgórze Panieńskie – drugie najwcześniej objęte osadnictwem wzgórze gnieźnieńskie, jedno z siedmiu wzgórz, na których według podania założono miasto; obecnie Rynek. Na terenie wzgórza odkryto pozostałości pochodzącej z VIII wieku osady, której mieszkańcy zajmowali się głównie rzemiosłem i handlem. Na tych terenach ślady osadnictwa sięgają jednak znacznie dalej, bo nawet okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Nazwa wzniesienia najprawdopodobniej związana jest z położonym dawniej na wzgórzu klasztorem klarysek.