Poprzednia

ⓘ Dyktator (starożytny Rzym)




Dyktator (starożytny Rzym)
                                     

ⓘ Dyktator (starożytny Rzym)

Dyktator – w republice rzymskiej był to urzędnik nadzwyczajny, któremu przyznawano władzę absolutną na okres maksymalnie sześciu miesięcy, aby zapobiegł nadzwyczajnym kryzysom. Wybór dyktatora należał początkowo do komicjów centurialnych. Później powoływany był przez konsulów na polecenie senatu i był to jedyny urząd w republice rzymskiej, na który mianowano, a nie wybierano. Dyktator powoływał dowódcę jazdy, który w czasie wojny dowodził jazdą, podczas gdy dyktator stał na czele piechoty. Oznaką nieograniczonej władzy dyktatora było 24 liktorów towarzyszących mu nawet w samym mieście. Do legendy przeszedł Lucjusz Kwinkcjusz Cincinnatus – rolnik, którego w 458 p.n.e. obwołano dyktatorem podczas wojny z ludem Ekwów. Po jej zakończeniu natychmiast zrezygnował z urzędu i powrócił do pracy na roli.

W I wieku p.n.e. nadużywanie tego urzędu doprowadziło do końca republiki.

Zobacz też: ajsymneta.

                                     

1. Lista rzymskich dyktatorów

  • 325 p.n.e. Lucius Papirius Cursor I raz
  • 390 p.n.e. Marcus Furius Camillus II raz
  • 335 p.n.e. Lucius Aemilius Mamercinus Privernas
  • 224 p.n.e. Lucius Caecilius Metellus
  • 49-45 i 44 p.n.e. Gaius Iulius Caesar
  • 349 p.n.e. Titus Manlius Imperiosus Torquatus II raz
  • 499 p.n.e. Aulus Postumius Albus Regillensis
  • 435 p.n.e. Quintus Servilius Priscus Fidenas I raz
  • 208 p.n.e. Titus Manlius Torquatus
  • 458 p.n.e. Lucjusz Kwinkcjusz Cincinnatus I raz
  • 203 p.n.e. Publius Sulpicius Galba Maximus
  • 313 p.n.e. Gaius Poetelius Libo Visolus
  • 320 p.n.e. Lucius Cornelius Lentulus
  • 380 p.n.e. Titus Quinctius Cincinnatus Capitolinus
  • 331 p.n.e. Gnaeus Quinctius Capitolinus
  • 320 p.n.e. Gaius Maenius I raz
  • 385 p.n.e. Aulus Cornelius Cossus
  • 312 p.n.e. Gaius Sulpicius Longus
  • 217 p.n.e. Quintus Fabius Maximus Verrucosus Cunctator II raz
  • 426 p.n.e. Mamercus Aemilius Mamercinus III raz
  • 353 p.n.e. Titus Manlius Imperiosus Torquatus I raz
  • 363 p.n.e. Lucius Manlius Capitolinus Imperiosus
  • 501 p.n.e. Manius Valerius. Rei gerundae causa.
  • 322 p.n.e. Aulus Cornelius Cossus Arvina
  • 434 p.n.e. Mamercus Aemilius Mamercinus II raz
  • 221 p.n.e. Quintus Fabius Maximus Verrucosus Cunctator I raz
  • 217 p.n.e. Marcus Minucius Rufus
  • 431 p.n.e. Aulus Postumius Tubertus
  • 310 p.n.e. Lucius Papirius Cursor III raz
  • 246 p.n.e. Tiberius Coruncanius
  • 207 p.n.e. Marcus Livius Salinator
  • 249 p.n.e. Aulus Atilius Caiatinus
  • 280 p.n.e. Gnaeus Domitius Ahenobarbus
  • 291-285 p.n.e. Appius Claudius Caecus
  • 352 p.n.e. Gaius Iulius Iullus
  • 332 p.n.e. Marcus Papirius Crassus
  • 362 p.n.e. Appius Claudius Crassus Inregillensis
  • 205 p.n.e. Quintus Caecilius Metellus
  • 437 p.n.e. Mamercus Aemilius Mamercinus I raz
  • 345 p.n.e. Lucius Furius Camillus II raz
  • 361 p.n.e. Titus Quinctius Poenus Capitolinus Crispinus
  • 301 p.n.e. Marcus Valerius Corvus III raz
  • 389 p.n.e. Marcus Furius Camillus III raz
  • 216 p.n.e. Marcus Iunius Pera
  • 302 p.n.e. Marcus Valerius Corvus II raz
  • 360 p.n.e. Quintus Servilius Ahala
  • 333 p.n.e. Publius Cornelius Rufinus
  • 340 p.n.e. Lucius Papirius Crassus
  • 302 p.n.e. Gaius Iunius Bubulcus Brutus II raz
  • 351 p.n.e. Marcus Fabius Ambustus
  • 396 p.n.e. Marcus Furius Camillus I raz
  • 216 p.n.e. Marcus Fabius Buteo
  • 210 p.n.e. Quintus Fulvius Flaccus
  • 344 p.n.e. Publius Valerius Publicola
  • 501 p.n.e. Titus Larcius
  • 342 p.n.e. Marcus Valerius Corvus I raz
  • 356 p.n.e. Gaius Marcius Rutilus
  • 324 p.n.e. Lucius Papirius Cursor II raz
  • 358 p.n.e. Gaius Sulpicius Peticus
  • 418 p.n.e. Quintus Servilius Priscus Fidenas II raz
  • 368 p.n.e. Marcus Furius Camillus IV raz
  • 312 p.n.e. Gaius Junius Bubulcus Brutus
  • 439 p.n.e. Lucjusz Kwinkcjusz Cincinnatus II raz
  • 231 p.n.e. Gaius Duilius
  • 257 p.n.e. Quintus Ogulnius Gallus
  • 368 p.n.e. Publius Manlius Capitolinus
  • 367 p.n.e. Marcus Furius Camillus V raz
  • 82-81 p.n.e. Lucius Cornelius Sulla
  • 350 p.n.e. Lucius Furius Camillus I raz
  • 320 p.n.e. Titus Manlius Imperiosus Torquatus III raz
  • 494 p.n.e. Manius Valerius Maximus
  • 316 p.n.e. Lucius Aemilius Mamercinus Privernas
  • 315 p.n.e. Quintus Fabius Maximus Rullianus I raz
  • 291-285 p.n.e. Marcus Aemilius Barbula
  • 309 p.n.e. Lucius Papirius Cursor IV raz
  • 306 p.n.e. Publius Cornelius Scipio Barbatus
  • 463 p.n.e. Gaius Aemilius Mamercus?
  • 213 p.n.e. Gaius Claudius Centho
  • 202 p.n.e. Gaius Servilius Geminus
  • 313 p.n.e. Quintus Fabius Maximus Rullianus II raz
  • 287 p.n.e. Quintus Hortensius
  • 263 p.n.e. Gnaeus Fulvius Maximus Centumalus
  • 339 p.n.e. Quintus Publilius Philo
  • 249 p.n.e. Marcus Claudius Glicia
  • 314 p.n.e. Gaius Maenius II raz
  • 408 p.n.e. Publius Cornelius Rutilus Cossus
  • 291-285 p.n.e. Publius Cornelius Rufinus