Poprzednia

ⓘ Niemieckie obozy jenieckie 1939–1945




Niemieckie obozy jenieckie 1939–1945
                                     

ⓘ Niemieckie obozy jenieckie 1939–1945

W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli sieć około 12 tys. obozów i więzień, zarówno na terenie własnego kraju, jak i krajów podbitych. Do niewoli wzięli około 18 mln osób z 30 krajów. Część z nich była jeńcami wojennymi, osadzonymi w różnych obozach koncentracyjnych, bądź w specjalnych obozach jenieckich.

                                     

1. Niemiecki system obozów jenieckich

  • Dulag Durchgangslager für Kriegsgefangene – obóz przejściowy filtracyjny
  • Kgf-Lager Kriegsgefangenenlager – obóz jeniecki
  • Frontstalag Frontstammlager für Kriegsgefangene – obóz frontowy
  • Dulag Luft Duchgangslager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige – obóz przejściowy dla lotników
  • Oflag Offizierslager für kriegsgefangene Offiziere – dla oficerów
  • Stalag Stammlager für kriegsgefangene Mannschaften und Unteroffiziere – dla podoficerów i szeregowych
  • Stalag Luft Stammlager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige – dla podoficerów i szeregowych lotnictwa
  • Marlag Marinekriegsgefangenenlager für Marineangehörige – dla marynarzy
  • Milag Marineinterniertenlager für Angehörige der Handelsmarine – dla marynarzy marynarki handlowej
  • Kgf-Laz Lazarett für Kriegsgefangene – szpital dla jeńców wojennych
  • Res-Laz Reserve-Lazarett – szpital rezerwowy
  • szpitale jenieckie
  • dla osób cywilnych
  • Heilag Heimkehrerlager – przesiedlanych przez wojsko
  • Ilag Internierungslager für Zivilpersonen – internowanych przez wojsko
  • Schattenlager Lager ohne eigene Gefangenenunterkünfte "obóz w cieniu” obóz w którym nie wydzielono części dla jeńców wojennych
  • Arb-Kdo Arbeitskommando – komando pracy
                                     

1.1. Niemiecki system obozów jenieckich Nazewnictwo

Terytorium III Rzeszy zostało podzielone na Okręgi Wojskowe Wehrkreis, którym podlegały także okręgowe dowództwa obozów jenieckich Wehrmachtsauskunftstelle für Kriegerverluste und Kriegsgefangene.

Przykładowy zapis:

Oflag VII A Murnau

oznaczał:

obóz jeniecki dla oficerów Oflag utworzony jako pierwszy A w VII Okręgu Wojskowym Bawaria w miasteczku Murnau

Rozbudowane obozy jenieckie dodatkowo nosiły oznaczenia:

  • Z Zweiglager – podobozy
  • N Nebenlager – podobozy
  • H Hauptlager – obóz główny
                                     

2. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi

Uwaga: W nawiasach podano lokalizację obozu na aktualnej mapie politycznej świata.

Okręg Wojskowy I

  • Stalag I F Sudauen Polska
  • Stalag Luft VI Silute/Heydekrug Litwa
  • Stalag I E Prostki Polska
  • Stalag I B Hohenstein Polska
  • Stalag I C Heydekrug
  • Stalag I D
  • Stalag I A Stablack

Okręg Wojskowy V

  • Oflag V A Weinsberg
  • Stalag V A Ludwigsburg
  • Stalag Luft V Halle/Saale
  • Stalag V C Wildberg
  • Stalag V B Villingen
  • Stalag V D Strasburg
  • Oflag V B Biberach
  • Oflag V C Wurzach

Okręg Wojskowy VII

  • Oflag VII D Tittmoning
  • Oflag VII C Laufen
  • Oflag VII A Murnau am Staffelsee
  • Oflag VII B Eichstätt
  • Stalag VII B Memmingen
  • Stalag VII A Moosburg
  • Oflag VII Laufen

Okręg Wojskowy XI

  • Stalag Luft XI B
  • Stalag XI A Altengrabow
  • Stalag XI B Fallingbostel
  • Oflag XI A Osterode
  • Stalag XI C Bergen-Belsen


                                     

2.1. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy I

  • Stalag I F Sudauen Polska
  • Stalag Luft VI Silute/Heydekrug Litwa
  • Stalag I E Prostki Polska
  • Stalag I B Hohenstein Polska
  • Stalag I C Heydekrug
  • Stalag I D
  • Stalag I A Stablack
                                     

2.2. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy III

  • Stalag III A Luckenwalde
  • Oflag III C Lübben/Spree
  • Oflag III B Wehrmachtlager Tibor/Züllichau Polska
  • Stalag III D Berlin
  • Stalag III C Alt-Drewitz Polska
  • Stalag III B Fuerstenberg/Oder
  • Oflag III A Luckenwalde
                                     

2.3. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy IV

  • Stalag IV D Torgau
  • Oflag IV C Colditz
  • Oflag IV D Elsterhorst
  • Oflag IV A Hohnstein
  • Oflag IV B Königstein
  • Stalag IV G Oschatz
  • Stalag IV B Mühlberg/Elbe
  • Stalag IV E Altenburg
  • Stalag IV F Hartmannsdorf
  • Stalag IV C Wistritz bei Teplitz
  • Stalag IV A Elsterhorst
                                     

2.4. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy V

  • Oflag V A Weinsberg
  • Stalag V A Ludwigsburg
  • Stalag Luft V Halle/Saale
  • Stalag V C Wildberg
  • Stalag V B Villingen
  • Stalag V D Strasburg
  • Oflag V B Biberach
  • Oflag V C Wurzach
                                     

2.5. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy VI

  • Stalag VI C Oberlangen/Emsland
  • Oflag VI E Dorsten
  • Stalag VI H Arnoldsweiler/Düren
  • Stalag VI K Senne
  • Stalag VI F Bocholt
  • Stalag VI G Bonn-Duisdorf
  • Stalag VI J S.A. Lager Fichtenhein/Krefeld i Dorsten
  • Stalag VI A Hemer/Iserlohn
  • Oflag VI B Dössel-Warburg
  • Oflag VI C Eversheide/Osnabrück
  • Oflag VI A Soest
  • Stalag VI B Neu-Versen
  • Stalag VI D Dortmund
  • Oflag VI D Münster
                                     

2.6. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy VII

  • Oflag VII D Tittmoning
  • Oflag VII C Laufen
  • Oflag VII A Murnau am Staffelsee
  • Oflag VII B Eichstätt
  • Stalag VII B Memmingen
  • Stalag VII A Moosburg
  • Oflag VII Laufen
                                     

2.7. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy VIII

  • Oflag VIII G Weidenau/Freiwaldau
  • Oflag VIII B Silberberg Polska
  • Oflag VIII D/Tittmoning Castle
  • Stalag VIII F Lamsdorf Polska
  • Stalag Luft III Sagan Polska mapa
  • Stalag VIII D Teschen Czechy
  • Oflag VIII H/H Oberlangendorf/Sternberg
  • Oflag VIII H/Z Eulenberg/Roemerstadt
  • Stalag Luft VIII B Lamsdorf Polska
  • Oflag VIII A Kreuzburg/Oppeln Polska
  • Oflag VIII F Mährisch-Trübau
  • Oflag VIII E Johannisbrunn
  • Stalag VIII B Lamsdorf Polska
  • Oflag VIII C Juliusburg Polska
  • Stalag VIII E Neuhammer
  • Stalag Luft 7 Bankau obecnie Bąków blisko Kluczborka, Polska
  • Stalag VIII C Sagan Polska
  • Stalag VIII A Görlitz na terenie obecnego Zgorzelca – Polska
                                     

2.8. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy IX

  • Oflag IX A/H Burg Spangenberg
  • Stalag IX C Bad Sulza
  • Oflag IX A/Z Rotenburg an der Fulda
  • Stalag IX B Wegscheide/Bad Orb
  • Oflag IX C Molsdorf obecnie dzielnica miasta Erfurt
  • Oflag IX B Weilburg/Lahn
  • Stalag IX A Ziegenhain
                                     

2.9. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy X

  • Oflag X Hohensalza
  • Oflag X A Itzehoe
  • Oflag X C Lübeck
  • Oflag X D Hamburg-Fischbeck
  • Stalag X B Sandbostel
  • Stalag X A Schleswig
  • Stalag X D Wietzendorf
  • Stalag X C Nienburg Weser
  • Oflag X B Nienburg Weser
  • Marlag und Milag Nord Sandbostel
                                     

2.10. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy XI

  • Stalag Luft XI B
  • Stalag XI A Altengrabow
  • Stalag XI B Fallingbostel
  • Oflag XI A Osterode
  • Stalag XI C Bergen-Belsen
                                     

2.11. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy XII

  • Stalag XII F Forbach
  • Oflag XII A Hadamar/Limburg an der Lahn
  • Stalag XII D Trier/Petrisberg Trèves
  • Oflag XII B Mainz
  • Stalag XII B Frankenthal Pfalz/Palatinate
  • Stalag XII E Zambrów Metz
  • Stalag XII C Wiebelsheim/Rhein
  • Stalag XII A Limburg an der Lahn
                                     

2.12. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy XIII

  • Oflag XIII D Nürnberg/Langwasser
  • Oflag XIII B Hammelburg
  • Stalag XIII A Bad Sulzbach
  • Oflag XIII A Nürnberg
  • Stalag XIII B Weiden/Oberpfalz
  • Stalag XIII D Nürnberg/Langwasser
  • Stalag XIII C Hammelburg/Mainfranken
                                     

2.13. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy XVII

  • Stalag XVII D Pupping, początkowo obóz nosił nazwę Zweiglager Pupping, następnie zmienił nazwę na Stalag 237, Stalag 397 i ostatecznie Stalag 398 Pupping
  • Stalag XVII A Kaisersteinbruch
  • Stalag XVII B Krems-Gneixendorf, wcześniej używano nazwy: Dulag Gneixendorf
  • Stalag XVII C Döllersheim, wcześniej nazywany: Dulag Döllersheim
  • Oflag XVII A Edelbach
                                     

2.14. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy XVIII

  • Stalag XVIII B Oberdrauburg
  • Oflag XVIII C Spittal/Drau
  • Stalag XVIII AZ Spittal
  • Oflag XVIII A Lienz/Drau
  • Stalag XVIII A Wolfsberg
  • Stalag XVIII C Markt-Pongau
  • Stalag XVIII D Maribor
  • Oflag XVIII B Wolfsberg/Kaernten
                                     

2.15. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Okręg Wojskowy XX

  • Stalag 312 Thorn Polska, ten sam co powyżej
  • Oflag XXI B Schoken Polska
  • Stalag XXI C/H Wollstein Polska
  • Stalag XXI A Schildberg Polska
  • Stalag XX B Marienburg Polska mapa
  • Oflag XXI A Schokken Polska
  • Stalag XX A Thorn Polska mapa
  • Stalag XXI B Schubin Polska
  • Stalag XXI B Thure Polska
  • Oflag XXI C Schubin/Schokken/Schildberg Polska
  • Oflag XXI C/Z Grune bei Lissa Polska
  • Stalag XXI C/Z Grätz
  • Stalag XXI D Posen Polska
                                     

2.16. Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi Inne obozy

  • Stalag 366 Siedlce Polska
  • Stalag 350 Ryga
  • Stalag 307 Biała Podlaska Polska
  • Oflag 60 Schirwindt
  • Oflag 79 Waggum, Braunschweig
  • Stalag 324 w Łosośnie
  • Oflag 64 Schubin
  • Oflag 57 Białystok
  • Stalag 325 Rawa Ruska Ukraina
  • Stalag 302 Gross Born
  • Stalag 337 Baranowicze
  • Stalag 316 Białystok,
  • Stalag 390 Dyneburg
  • Stalag 333 Ostrów-Komorowo Polska
  • Stalag 313 Czarne Polska
  • Stalag 56 Prostken Polska
  • Stalag 366 Kowno
  • Stalag 342 Mołodeczno
  • Stalag 357 Kopernikus Thorn Polska
  • Stalag 323 Gross Born
  • Stalag 319 Chełm Polska
  • Stalag 328 Lemberg Ukraina
  • Stalag 351 Berkenbrugge Polska
  • Stalag 369 Kobierzyn Polska
  • Stalag 324 w Grądach
  • Stalag 359 Poniatowa Polska
  • Stalag 347 Rositten Łotwa
  • Stalag 352 Mińsk
  • Stalag 325 Zamość Polska
  • Stalag 327 Jarosław – Rymanów Polska
  • Stalag 307 Dęblin Polska
  • Stalag Luft Frankfurt am Main
  • Stalag XX-A 301 Friesack, Wutzetz/Brandenburg Niemcy
  • Stalag 331 DłutowoPolska
  • Oflag 56 Prostki
  • Stalag 344 Wilno
  • Stalag 351 Głębokie
  • Oflag 6 Tost
  • Oflag 52 Ebenrode
  • Stalag 316 Wołkowysk Polska
  • Oflag 68 Sudauen Polska
  • Stalag 343 Olita Litwa
  • Stalag 315 Przemyśl Polska
  • Stalag Luft S Sudauen Polska
  • Oflag 63 Priekulė


                                     

3. Odnotowane fikcyjne obozy jenieckie

Obozy jenieckie z okresu II wojny światowej pojawiają się również w literaturze i filmach przygodowych. Część z nich są to jednostki stworzone tylko i wyłącznie na potrzeby scenariusza i nie mają nic wspólnego z faktami i historią. Są to m.in.

  • Stalag 17 – nazwa obozu i jednocześnie tytuł filmu z 1953 produkcji USA
  • Stalag 13 – miejsce akcji amerykańskiego sitcomu Hogan’s Heroes

Użytkownicy również szukali:

...
...
...