Poprzednia

ⓘ Grigorij Kulik




Grigorij Kulik
                                     

ⓘ Grigorij Kulik

Grigorij Iwanowicz Kulik, ros. Григорий Иванович Кулик – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego, Bohater Związku Radzieckiego, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 1. kadencji.

Swą karierę wojskową zawdzięczał znajomości z Stalinem i Woroszyłowem, z którymi wspólnie walczył podczas wojny domowej w 1918 pod Carycynem, gdzie Kulik był dowódcą artylerii. Uważany był za kiepskiego dowódcę i organizatora.

                                     

1. Życiorys

Służbę w armii carskiej pełnił od listopada 1912. Był uczestnikiem I wojny światowej. Od 1918 pełnił służbę w Armii Czerwonej. W czasie wojny domowej był komisarzem wojskowym guberni, komendantem garnizonu Charków, dowódcą artylerii kilku armii w tej liczbie – 1 Armii Konnej Budionnego. Był pięciokrotnie ranny. Po wojnie pełnił służbę na stanowiskach dowódczych w artylerii. Od 1921 był szefem artylerii Północno-Kaukaskiego Okręgu Wojskowego, potem zastępcą szefa artylerii Armii Czerwonej. W 1924 ukończył kurs doskonalenia wyższych dowódców Armii Czerwonej. Od 1926 był szefem Głównego Zarządu Artylerii Armii Czerwonej, od lutego 1932 dowódcą dywizji, a od listopada 1932 do maja 1937 – dowódcą 3 Korpusu Strzelców, następnie komisarzem korpusu. W 1932 ukończył studia w Akademii Wojskowej im. M. Frunzego. Od 1937 został szefem Zarządu Artylerii Armii Czerwonej. W latach 1937–1938 był doradcą wojskowym w republikańskiej Hiszpanii. Od stycznia 1939 jednocześnie był zastępcą Ludowego Komisarza Obrony ZSRR. Brał udział w walkach z Japończykami nad rzeką Chałchin-Goł. We wrześniu 1939 koordynował działania Frontów: Ukraińskiego i Białoruskiego w czasie agresji na Polskę. Następnie uczestniczył w wojnie zimowej z Finlandią do 1940. Krótko przed agresją Niemiec na ZSRR G. Kulik sprzeciwiał się wprowadzeniu do uzbrojenia Armii Czerwonej nowych rodzajów broni, m.in. armaty ZIS-3 uznanej z czasem za jedną z najlepszych tego typu broni podczas wojny. Uważał również, że ważną rolę podczas wojny odegra artyleria konna.

5 maja 1940 Stalin rozkazał potajemnie porwać żonę Kulika, Kirę Kulik, która pochodziła z hrabiowskiego rodu jej ojciec kierował w Finlandii carskim wywiadem, został rozstrzelany przez Czeka. Dwa dni później Stalin mianował Kulika marszałkiem Związku Radzieckiego. Po podstępnym uwięzieniu dokonanym przez ludzi Berii Kira Kulik została zabita strzałem w tył głowy przez Wasilija Błochina. Oficjalnie Kirę Kulik uznano za zaginioną i za taką uważano ją przez następne dwanaście lat.

Od sierpnia 1941 dowodził 54 Armią działającą na Froncie Leningradzkim i Wołchowskim. Po rozbiciu dowodzonych przez niego wojsk – w listopadzie 1941 – skierowany został do organizowania obrony Kercza. Po upadku Kercza, 16 lutego 1942, na specjalnym posiedzeniu Sądu Najwyższego ZSRR Kulik został oskarżony o doprowadzenie do poddania Kercza i Rostowa, jednocześnie wykluczony ze składu Komitetu Centralnego WKPb. W marcu 1942 obniżono mu rangę ze stopnia marszałka Związku Radzieckiego do stopnia generała majora. Następnie pozostawał w dyspozycji Głównego Zarządu Kadr Ludowego Komisariatu Obrony ZSRR. Pomimo ujawnienia defraudacji ponad 85 000 rubli oraz skandalu obyczajowego Kulik poślubił nastoletnią przyjaciółkę swej młodszej córki w kwietniu 1943 awansowany na stopień generała porucznika. Od kwietnia do września 1943 dowodził 4 Gwardyjską Armią. Od stycznia 1944 był II zastępcą szefa Głównego Zarządu Formowania i Uzupełnień Armii Czerwonej. Na początku 1945 ponownie obniżono mu rangę do stopnia generała majora.

Po wojnie od 19 lipca 1945 do 28 czerwca 1946 był zastępcą dowódcy Nadwołżańskiego Okręgu Wojskowego. W 1946 został odwołany z tego stanowiska i przeniesiony do rezerwy.

Krótko po zakończeniu II wojny światowej Stalin planował kolejną czystkę wśród wojskowych, m.in. przeciwko marszałkowi Żukowowi. Żukow i inni najwyżsi wojskowi ocaleli, ale podsłuchano telefoniczną rozmowę Kulika, podczas której mówił on, że politycy próbują sobie przypisać zasługi wojska w zwycięstwie nad Niemcami. 11 stycznia 1947 na rozkaz Stalina Kulik został aresztowany i po kilkuletnim śledztwie – 24 sierpnia 1950 skazany na karę śmierci przez rozstrzelanie, zdegradowany i pozbawiony wszystkich odznaczeń. Wyrok wykonano w tym samym dniu. Pochowany został na Cmentarzu Dońskim w Moskwie.

Był członkiem RKPb od 1917. 27 kwietnia 1945 decyzją Komisji Kontroli Partyjnej został wykluczony z WKPb. W latach 1937–1946 był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 1. kadencji.

W 1956 Grigorij Kulik został zrehabilitowany. 28 września 1957 przywrócono mu stopień marszałka Związku Radzieckiego.

                                     

2. Awanse

  • komandarm I rangi – 9 lutego 1939
  • komkor – 1935
  • generał porucznik – 15 kwietnia 1943; zdegradowany do stopnia generała majora 9 lipca 1945
  • marszałek Związku Radzieckiego – 7 maja 1940; pozbawiony tego stopnia 19 lutego 1942
  • komandarm II rangi – 14 czerwca 1937
  • generał major – 17 marca 1942
                                     

3. Odznaczenia

  • Medal za Obronę Leningradu
  • Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945
  • Medal "Złota Gwiazda” Bohatera Związku Radzieckiego nr 246, 21 marca 1940
  • Medal 20-lecia Armii Czerwonej
  • Order Czerwonego Sztandaru – czterokrotnie) 1919, 1920, 1930, 1944
  • I inne
  • Order Lenina – czterokrotnie

W lutym 1942 został pozbawiony wszystkich odznaczeń. Postanowieniem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 3 czerwca 1944 przywrócono mu dwa Ordery Lenina – z 1937 i 1938 oraz Ordery Czerwonego Sztandaru.

                                     
  • country zm. 2013 1918: Giacomo Conti, włoski bobsleista zm. 1992 Jan Kulik polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy łódzki zm. 1995 1919 Kunio
  • Stalew, bułgarski prawnik, pedagog, polityk, dyplomata 6 grudnia Christian Kulik niemiecki piłkarz pochodzenia polskiego 7 grudnia Dorota Bromberg, szwedzka
  • 29 stycznia Tadeusz Krawczak, polski historyk, archiwista Adam Wiesław Kulik polski poeta, prozaik, autor filmów dokumentalnych i edukacyjnych Marv
  • Brąz Wyniki 1989 Lance Vipond Fabrice Garattoni Aleksandr Abt 1990 Ilja Kulik Aleksandr Klimkin Richard Leroy 1991 Aleksandr Abt Shin Amano Philip Dulebohn

Użytkownicy również szukali:

...
...
...