Poprzednia

ⓘ Wahana




Wahana
                                     

ⓘ Wahana

Wahana – w mitologii i ikonografii hinduistycznej fizyczna postać danego bóstwa, przedstawiana najczęściej w formie zwierzęcej. Znaczenie wahany bywa objaśniane przez religioznawców na gruncie totemizmu indywidualnego jako indywidualna istota opiekuńcza lub duch opiekuńczy, który przyjął formę zwierzęcą.

                                     

1. Klucz powiązań

Bóstwa i ich wierzchowce łączono w pary, zgodnie z charakterystykami zawartymi w mitach indyjskich. Przykłady:

  • szczur w tradycji indyjskiej jest symbolem mądrości, a więc zostaje powiązana z Ganeśem, bogiem mądrości;
  • tygrys wzbudza strach, a zatem jest jakby widzialnym aspektem przerażającej bogini Durgi,
  • baran - zwierzę o porywczej i żywiołowej naturze - pojmowany jest jako wierzchowiec boga ognia Agniego.
                                     

2. Recepcja w sztuce

Symbolizm ten jest bardzo często wykorzystywany w sztuce indyjskiej. Zwierzęta skojarzone w ten sposób z bóstwami bardzo często otaczane są kultem religijnym np. krowa bogini Lakszmi, małpa Hanuman, towarzysz Ramy itp.

Należy jednak zaznaczyć, że asocjacje te nie zawsze są konsekwentne, w zależności od epoki i regionu mogą występować różnice, przeniesienie symboliki itd, lecz w wielu przypadkach związki te są na tyle utrwalone, że można mówić o pewnym kanonie ikonograficznym.