Poprzednia

ⓘ Starykoń (herb szlachecki)




Starykoń (herb szlachecki)
                                     

ⓘ Starykoń (herb szlachecki)

W polu czerwonym koń srebrny kroczący, z kopytami złotymi i popręgiem czarnym. W klejnocie nad hełmem w koronie topór srebrny o stylisku złotym, wbity w hełm w prawo heraldycznie.

                                     

1. Legenda herbowa

Bartosz Paprocki przytacza legendę, wedle której herb Starykoń miał przybrać rycerz z rodu Toporczyków po tym, jak zaparli się go bracia. O wspólnym pochodzeniu Starychkoni i Toporczyków miał świadczyć identyczny klejnot obu herbów. Legenda o wspólnym przodku domu Starychkoni i Toporczyków znajduje potwierdzenie w przywileju wydanym przez króla Kazimierza Wielkiego z 1366 roku.

                                     

2.1. Najwcześniejsze wzmianki Najstarszy zachowany wizerunek pieczętny

  • 1430 Piotra Szafrańca i Biskupa kujawskiego Jana
  • 1409 Jana z Łuczyc
  • 1402 Jana z Modlnicy i Jana Szafrańca z Piaskowej Skały
  • 1450 Klemensa z Nawojowej
  • 1316 Imbram z Tosznowic ze Śląska.
                                     

2.2. Najwcześniejsze wzmianki Najstarsze wzmianki pisane

  • 1420 z zawołaniem "Konie". Przy czym zapiska ta podaje że Piotr Szafraniec powiedział Janowi z Łuczanowic że "Chebda Andrzej de Rostyn jest lepszy gdyż herb Konie zapisany jest w kronice zaś herb Jana z Łuczanowic nie jest". Chodziło tu zapewne o zaginioną cześć kroniki Jana z Czarkowa.
  • 1320 Grzegorz z Wronińca od XVIII wieku zmiana nazwy na Wroniec pow. Proszowicki.Udowodnienie szlachectwa przez Grzegorza z Wronińca potwierdzone później jego potomkom w roku 1413r przez kancelarie króla Władysława Jagiełły.Na dokumencie świadkowało po dwóch krewnych ze strony ojca i matki Grzegorza z Wronińca.
  • 1404 z zawołaniem "Konie"
  • 1366 Przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1366 roku, w którym rycerze herbu Starykoń i rycerze herbu Topór "jako pochodzący od wspólnego dziada" otrzymują potwierdzenie "wyłączności sądzenia własnych kmieci za przestępstwa pospolite" kradzież, pobicie itp.
  • Najwcześniejsze polskie źródło heraldyczne wymieniające herb to datowane na lata 1464–1480 Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae polskiego historyka Jana Długosza, który uznaje go za rdzennie polski. Zapisuje on informacje o herbie pod łacińską nazwą Antiquus wśród 71 najstarszych polskich herbów szlacheckich we fragmencie: "Antiquus equus album equum in medio stola nigra precinctum in campo rubeo defert Genus Polonicum et ad violenciam rapinasque procliuum.".


                                     

2.3. Najwcześniejsze wzmianki Najstarsze znane nam familie pieczętujące się herbem Starykoń

  • 1377 Piotr Szafraniec z Łuczyc, przodek domu Szafrańców
  • 1320 Grzegorz z Wronińca pow. Proszowicki przodek domu Wronickich
  • 1340 Piotr z przydomkiem "Bochnar" dzierżawca żup Bocheńskich przodek domu Wielopolskich 1405r występują Nawój z synem Mikołajem jako dzierżawcy wszystkich żup krakowskich
                                     

3. Herbowni

Najpełniejszą listę herbownych stworzył Tadeusz Gajl w Herbarzu polskim od średniowiecza do XX wieku z 2007 roku. Lista zawiera 127 nazwisk:

Bagłaj, Bahłaj, Balicki, Baniewicz, Barwaldski, Bliziński, Bochnar, Bogdziewicz, Bogumił, Bogumiłowski, Bohdziewicz, Botwinko, Brzeszko, Brzeszkowski, Butrymowicz, Butwiłowski, Bystronowski, Bystrzanowski, Bystrzonowski, Cebulka, Chebda, Chełmski, Chorzemicz, Chorzeński, Cybulka, Czajęcki, Czartorejski, Czartoryski, Czebulka, Donatkowski, Gliwicz, Goremiecki, Goryniecki, Gorzycki, Gorzyczański, Gradecki, Grodecki, Gromnicki, Hebda, Hinek, Hynek, Kasprzycki, Kąkolewski, Kempski, Kępski, Kladorubi, Kliczkowski, Knot, Knoth, Konklewski, Kwaśniewski, Kwaśniowski, Kwaśnoborski, Lednicki, Machnicki, Maj, Majewski, Masecki, May, Mezwecki, Miedzwiecki, Miedzwiedzki, Miedźwiecki, Miedźwiedzki, Miezwiecki, Mieźwiecki, Młodziejewski, Młodziejowski, Modlnicki, Myszkowski, Nahojewski, Nahojowski, Nałęcz-Majewski, Namowicz, Nanayko, Naswojewski, Nawlicki, Nawojewski, Nawojowski, Nenajko, Nosal, Nosala, Nowiński, Opęchowski, Pietruski, Piotruski, Poborowski, Polanowski, Połujański, Regi, Regis, Siciński, Siemieszowski, Siemiuszewski, Siemuszewski, Siemuszoski, Staniewski, Staszewski, Strachota, Sulimierski, Sulimirski, Synowiec, Szafraniec, Szafrankiewicz, Szafrański, Szarbski, Szczypien, Tiachowski, Trojanowski, Turebski, Turecki, Węnatowski, Wielogłowski, Wielopolski, Włostowski, Wnętowski, Wołczek, Worms, Wronicki, Wroniecki, Wroniński, Zaprzaniec, Zawadzki, Zbicki, Zibulka, Ziemiecki, Ziemięcki, Żarski, Żochowski.

Herbem Starykoń posługuje się miasto Sucha Beskidzka

Wątek herbu wykorzystał Tomasz Jurasz w powieści Stary koń, czyli wędrówki ku tajemniczym historiom 1977.