Poprzednia

ⓘ Order Zasługi Adolfa Nassauskiego




Order Zasługi Adolfa Nassauskiego
                                     

ⓘ Order Zasługi Adolfa Nassauskiego

Order Zasługi Cywilnej i Wojskowej Adolfa Nassauskiego – pierwotnie niemieckie, obecnie luksemburskie odznaczenie za zasługi cywilne i wojskowe, ustanowione w 1858 roku i pozostające do wyłącznej dyspozycji monarchy jako order domowy.

                                     

1. Historia

Pozbawiony w 1866 swego tronu przez Prusy panujący książę Nassau i następca tronu w Luksemburgu Adolf ustanowił swój Order Zasługi 8 maja 1858 roku i nadawał go do chwili aneksji swego państewka przez Prusy, po czym order został zawieszony aż do chwili objęcia przez Adolfa von Nassau tronu luksemburskiego 1890. Odnowiony w tym roku order otrzymał dwie kategorie, cywilną i wojskową, oraz pięć klas według znanego schematu Orderu Legii Honorowej.

Od 1927 do dzisiaj dzieli się na pięć klas:

  • Kawaler z koroną lub bez Chevalier avec ou sans couronne,
  • Oficer z koroną lub bez Officier avec ou sans couronne,
  • Krzyż Wielki Grand’Croix,
  • Komandor z koroną lub bez Commandeur avec ou sans couronne,
  • Wielki Oficer Grand-Officier,

i kilka powiązanych z orderem odznaczeń:

  • złoty or,
  • Krzyż Honorowy dla Kobiet croix d’honneur pour dames,
  • Medal za Sztukę i Naukę médailles pour arts et sciences
  • srebrny argent,
  • złoty or,
  • Krzyż Zasługi croix de mérite
  • srebrny argent,
  • złoty or,
  • brązowy bronze.
  • Medal Zasługi za 25-letnią Wybitną Służbę médailles de mérite pour 25 ans de bons services
  • srebrny argent,

Nadawany jest obecnie bardzo rzadko, zastąpił go najwyraźniej Order Zasługi Wielkiego Księstwa Luksemburga z 1961 za zasłużoną działalność dla Luksemburga lub domu panującego, także w dziedzinach nauki i sztuki. Otrzymać go mogą zarówno Luksemburczycy jak cudzoziemcy.

Po śmierci odznaczonego insygnia orderowe należy zwrócić nadającemu podobnie jak wszystkie inne luksemburskie ordery.

                                     

2. Insygnia

Insygnia orderu to oznaka, występująca w dwóch odmianach, cywilnej i wojskowej, gwiazdy II klasy oraz krzyże zasługi, medale i tzw. "Palma 1940-1945". Oznaką orderu jest krzyż maltański z kulkami na zakończeniach ramion, emaliowany obustronnie na biało, ze złotym obramowaniem. Biały medalion środkowy awersu ukazuje ukoronowany monogram założyciela "A", obramowany na niebiesko z ornamentem z liści dębowych i napisem: "Virtute" Cnocie, Zasłudze – dewizą orderu. Medalion rewersu ukazuje dwie daty: "1292" – roku wyboru Adolfa z Nassau na króla niemieckiego oraz "1858" – roku ustanowienia orderu.

Gwiazda I klasy jest srebrna, ośmiopromienna i nosi na sobie medalion awersu orderowego. Gwiazda II klasy to duży, cyzelowany na podobieństwo brylantów krzyż maltański ze srebrnymi promieniami między ramionami i z medalionem awersu oznaki w środku.

Przy kategorii wojskowej między ramionami krzyża oznaki oraz na gwiazdach występują skrzyżowane srebrne miecze ze złotymi rękojeściami.

Zawieszką oznaki jest korona królewska, która w klasach III-V komandorskiej, oficerskiej i kawalerskiej jest szczególnym wyróżnieniem, gdyż nadaje się także krzyże tych klas bez korony.

Krzyże Zasługi orderu, złoty i srebrny, mają ogólną formę oznaki, ale nie są emaliowane. I tu występują odmiany z mieczami lub bez, z koronami lub bez.

Medale orderu to:

  • dwustopniowy złoty i srebrny Medal Zasług dla Nauki i Sztuki, z oznaką orderu na awersie i na rewersie z napisem "Artibus et Scientis" Sztuce i Naukom otoczonym wieńcem z liści dębowych;
  • trójstopniowy Medal Zasługi złoty, srebrny i brązowy, nadawany za ogólne zasługi, z portretem założyciela orderu na awersie, z dewizą orderową "Virtute" na rewersie.

Złota gałązka palmy za zasługi w czasie II wojny światowej przypinana jest do wstążki orderu, który jest noszony na ciemnoniebieskiej wstędze z dwiema obustronnymi pomarańczowymi bordiurami, przy I klasie z prawego ramienia na lewy bok.