Poprzednia

ⓘ Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej




Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej
                                     

ⓘ Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej

Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej – Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej, utworzony 16 maja 1928 w miejsce dotychczas istniejącego Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Celnej, a obejmujący teren przyległy do południowej granicy państwa na terenie Małopolski Zachodniej i Małopolski Wschodniej.

Siedziba MIOSG znajdowała się w budynku przy ul. Henryka Sienkiewicza 5 w Sanoku, a następnie w Przemyślu, tutaj też znajdowała się Placówka II linii Przemyśl, natomiast we Lwowie znajdował się Komisariat SG Lwów.

                                     

1. Formowanie i zmiany organizacyjne

20 czerwca 1927 roku prezes Rady Ministrów Józef Piłsudski delegował na stanowisko naczelnego inspektora Straży Celnej płk. Stefana Pasławskiego z zadaniem gruntownej rekonstrukcji tego organu. Jesienią 1927 dokonano nowego podziału terytorialnego, a minister spraw wojskowych skierował do dyspozycji komendanta SC oficerów przewidzianych do obsadzenia nowo utworzonych stanowisk inspektorów okręgowych. Utworzono pięć nowych inspektoratów okręgowych, w tym między innymi Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Celnej, z którego w prostej linii wywodzi się Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej. Kierownikiem inspektoratu mianowano mjr. Mariana Jadwińskiego, a siedzibą inspektoratu był Sanok. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawach organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu okręgowego.

Rozkazem Komendy Straży Granicznej z 25 marca 1930 Małopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej został przeniesiony przez p.o. kierownika tegoż, insp. Jana Grodyńskiego, z dniem 16 kwietnia 1930 do Przemyśla, gdzie został umieszczony pod adresem Rynek 23 II p. MIOSG działał do 19 grudnia 1934, kiedy to rozkazem nr 4 podzielono go na Zachodnio- i Wschodniomałopolski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej, z siedzibami w Krakowie i Lwowie.

Małopolski Inspektorat Okręgowy ochraniał południową granicę państwa z Czechosłowacją, o długości 1113 km od placówki Głuchaczki do rejonu styku granic polsko-rumuńsko-czechosłowackiej w miejscowości Żeżawa w korycie rzeki Dniestr.

                                     

2. Służba graniczna

Teren działania małopolskiego inspektoratu przypadał na obszar ówczesnych województw: krakowskiego, lwowskiego i stanisławowskiego.

Charakterystyka inspektoratu

Granica państwowa na terenie inspektoratu małopolskiego, to granica typowo górska z wyjątkiem komisariatów "Horodenka”, "Śniatyn” i częściowo "Kosów”. Granica polsko–czeską pokrywała się z małymi wyjątkami z dawną granicą galicyjsko–węgierską. Poza naturalną granicą górską, linię graniczną tworzą również doliny rzek: Białki, Dunajca, Popradu, Czeremoszu i Dniestru.

W jednodniówce wydanej z okazji 5–lecia Straży Granicznej dokonano charakterystyki ludności pogranicza. Oceniano, że na odcinku Inspektoratu Granicznego "Nowy Targ” zamieszkali górale pracowici, praworządni, gospodarni, dbających o ład i porządek, pełni werwy, życia, temperamentu i wysoce uzdolnieni ze zmysłem estetycznym i zdobniczym. Ta grupa osób była dość przychylnie nastawiona się do organów Straży Granicznej. Od Piwnicznej, przez cały odcinek Inspektoratu Granicznego "Jasło”, w obszarach komisariatów "Wola Michowa” i "Dwernik” Inspektoratu Granicznego "Sambor” zamieszkiwali Łemkowie. Byli to, zdaniem oficerów SG, ludzie bierni, spokojni, apatyczni, w swoim zachowaniu podobni do Poleszuków. Mieszkali i gospodarowali w warunkach wprost pierwotnych. Na terenie komisariatów "Borynia” i "Smorze”, oraz na terenie komisariatów "Ławoczne” i "Ludwikówka” Inspektoratu Granicznego "Stryj” zamieszkiwali Bojkowie. Zdaniem oficerów SG posiadali większą niż Łemkowie ukraińską świadomość narodową. Byli bardziej wrogo nastawieni do państwa polskiego. Pas graniczny na obszarze odpowiedzialności komisariatu "Sołotwina” i "Worochta” Inspektoratu Granicznego "Stryj” oraz komisariatów "Żabie” i "Kosów” na odcinku Inspektoratu Granicznego "Kołomyja” zamieszkiwali Huculi. Oficerowie SG oceniali, że mimo bardzo silnej agitacji ukraińskiej, Huculi odnosili się do Straży Granicznej przyjaźnie i przychylnie. Ludność zamieszkała na terenie komisariatu "Kosów” na wschód od Kut, oraz na terenie komisariatów "Śniatyn” i "Horodenka” była zamożniejsza i bardziej gospodarna od południowych społeczności spotykanych na Podolu i w Rumunii. Oceniano, że była to ludność "najbardziej rozagitowana”.

Przemyt na terenie inspektoratu nie przybierał form zorganizowanych. Przemycano zazwyczaj na własny użytek lub niewielki handel. Ludność pasa granicznego, oddalona o dziesiątki kilometrów od miasteczek polskich, zaopatrywała się w artykuły codziennego użytku w pobliskich osiedlach czechosłowackich czy rumuńskich. Huculi zaopatrywali się w Rumunii w tytoń do fajki, wódkę oraz wełnę i nici szych. W okresach sezonowych kwitł przemyt owoców, alkoholu oraz skórek baranich. Odnotowywano kradzieże, rabunki, handel bez patentu i posiadanie broni bez zezwolenia.

Sąsiednie jednostki graniczne
  • Śląski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej ⇔ Brygada KOP "Podole”
                                     

3. Struktura organizacyjna

Początkowo działało 4 inspektoraty graniczne, w kwietniu 1930 dołączono piąty w Samborze.

Organizacja inspektoratu w 1928:

  • Komenda − Sanok
  • Inspektorat Graniczny nr 18 Nowy Targ
  • Inspektorat Graniczny nr 19 Nowy Zagórz
  • Inspektorat Graniczny nr 21 Kołomyja
  • Inspektorat Graniczny nr 20 Stryj

Organizacja inspektoratu w 1931:

  • Inspektorat Graniczny nr 22 Kołomyja
  • Inspektorat Graniczny nr 18 Nowy Targ
  • Inspektorat Graniczny nr 20 Sambor
  • Inspektorat Graniczny nr 19 Krosno
  • Komenda − Przemyśl
  • Inspektorat Graniczny nr 21 Stryj

Użytkownicy również szukali:

straż graniczna chałupki kontakt,

...
...
...