Poprzednia

ⓘ Kałmucja




Kałmucja
                                     

ⓘ Kałmucja

Zwierzęcy świat Kałmucji jest średnio urozmaicony. W kraju żyje ok. 60 gatunków dzikich ssaków, 130 gatunków ptaków gniazdujących z czego ponad 50 jest gatunkami stałymi, nieodlatującymi na zimę, 20 gatunków gadów i 3 – płazów.

Spośród gatunków zamieszkujących kraj wiele jest zagrożonych wyginięciem i podlega ochronie np. 23 spośród gatunków ptaków. Charakterystycznym gatunkiem ssaka jest antylopa suhak, której liczebność jeszcze niedawno w Kałmucji wahała się od 270 tys. do 400 tys. osobników, a ostatnio znacznie spadła i zwierzę to stało się zagrożone wyginięciem.

                                     

1. Gospodarka

Budżet republiki wynosi ok. 100 mln. dolarów USA.

Na terenie kraju wydobywa się rocznie ok. 200 tys. ton ropy naftowej. Ponadto ważnymi dla gospodarki kopalinami są gaz ziemny i węgiel kamienny.

Istotne znaczenie ma rolnictwo. Grunty orne znajdują się głównie w zachodniej, mniej suchej części kraju. Mimo niezbyt sprzyjających warunków klimatycznych uprawia się tutaj m.in. zboża, ziemniaki, warzywa. W 2000 łączna produkcja wszystkich zbóż wyniosła 228 tys. ton, w 2001 – 406 tys. ton, a w 2002 – 432 tys. ton.

Duże znaczenie ma też chów zwierząt, zwłaszcza owiec. Rocznie pozyskuje się z nich ok. 9 tys. ton wełny.

Przemysł skoncentrowany jest głównie w Eliście; w innych miastach i osiedlach istnieją jedynie niewielkie zakłady (np. spożywcze ukierunkowane na zaspokajanie lokalnych potrzeb.

                                     

2. Podział administracyjny

Pod względem administracyjnym z obszaru kraju wydzielona jest jego stolica, stanowiąca osobny rejon miejski. Pozostała powierzchnia podzielona jest na 13 rejonów.

                                     

3. Demografia

Kałmucję zamieszkuje 288 675 osób 2005. Mimo dodatniego przyrostu naturalnego liczba mieszkańców spada w 2002 żyło tutaj jeszcze 292 410 osób, a to za sprawą emigracji mieszkańców w poszukiwaniu pracy do innych części Rosji. Ponieważ wyjeżdżają głównie osoby narodowości rosyjskiej, ich udział w populacji systematycznie się zmniejsza; wzrasta tym samym udział Kałmuków, którzy po raz pierwszy od lat 30. stanowią bezwzględną większość mieszkańców kraju.

Z powodu niekorzystnych warunków klimatycznych obszar republiki jest słabo zaludniony; średnia gęstość zaludnienia to niespełna 4 os./km², przy czym istnieją duże różnice między poszczególnymi częściami kraju: część zachodnia jest zasiedlona gęściej, zaś półpustynne tereny na wschodzie są niemal bezludne.

Ponad 1/3 populacji żyje w stolicy kraju – Eliście.

                                     

3.1. Demografia Statystyki demograficzne

  • ludność miejska: 129 539 44.3%
  • ludność wiejska: 162 871 55.7%
  • Ludność ogółem: 292 410 2002
  • Ludność według miejsca zamieszkania
  • kobiety: 152 313 52.1%
  • mężczyźni: 140 097 47.9%
  • liczba kobiet przypadająca na 1000 mężczyzn: 1087
  • Ludność według płci
  • przeciętny wiek mężczyzny: 31.2 lat
  • przeciętny wiek na wsiach: 33.8 lat
  • Ludność według wieku
  • przeciętny wiek kobiety: 34.7 lat
  • przeciętny wiek w miastach: 32.0 lat
  • przeciętny wiek: 33.0 lat
  • Liczba gospodarstw domowych na wsiach: 49 579 zamieszkanych przez 161 252 osób
  • Liczba gospodarstw domowych ogółem: 90 464 zamieszkanych przez 289 816 osób
  • Liczba gospodarstw domowych w miastach: 40 885 zamieszkanych przez 128 564 osób
  • mężczyźni: 59.6 lat przeciętna dla całej Rosji to 59.0 lat
  • kobiety: 72.4 lat przeciętna dla całej Rosji to 72.2 lat
  • Średnia długość życia
  • zgony: 3350 11.6‰
  • urodzenia: 3788 13.1‰
  • Przyrost naturalny 2005
  • przyrost/ubytek naturalny: +388 1.5‰


                                     

3.2. Demografia Narodowości

Większość populacji republiki stanowią Kałmucy; dużą grupą są także Rosjanie. Według wyników spisu powszechnego z 2002 na terenie republiki żyją:

  • Czeczeni: 5979 osób 2.0%
  • Dargijczycy: 7295 osób 2.5%
  • Rosjanie: 98 115 osób 33.6%
  • Awarowie: 2305 osób 0.8%
  • Kałmucy: 155 938 osób 53.3%
  • pozostali: ok. 0.5%
  • Turcy: 3124 osób 1.1%
  • Niemcy: 1643 0.6%
  • Ukraińcy: 2505 osób 0.9%
  • Kazachowie: 5011 osób 1.7%

Zmiany liczby przedstawicieli głównych narodów i proporcji między mini na przestrzeni lat:

                                     

3.3. Demografia Religie

Religią wyznawaną przez największą grupę mieszkańców republiki jest buddyzm tybetański, który jest tradycyjnym wyznaniem Kałmuków. Kałmucja jest największym w Europie skupiskiem wyznawców tej religii. Drugą ważną grupą wyznaniową na terenie republiki są prawosławni, rekrutujący się głównie spośród Rosjan. Po czasach przymusowej ateizacji w okresie ZSRR pozostała spora grupa niewierzących. Istnieją także niewielkie grupy wyznawców innych religii, m.in. różnych odłamów protestantyzmu; oraz Świadkowie Jehowy.

                                     

4. Historia

Teren dzisiejszej Kałmucji w przeszłości zamieszkiwały różne koczownicze ludy. Do XVII wieku większość terenów tego kraju zajmowali tureccy Nogajowie.

Kałmucy wywodzą się od mongolskich Ojratów i do końca XVIII w zamieszkiwali na terenach zachodnich Chin Dżungaria i częściowo Mongolii. Pod koniec XVII w. część Ojratów wywędrowała z dawnej ojczyzny na zachód i w początku XVIII w. dotarła nad Morze Kaspijskie. Kałmucy wyparli z okolic dolnej Wołgi Nogajów i zajęli stepowe obszary między rzekami Don i Jaik dzisiejszy Ural, a następnie na terenach tych utworzyli Chanat kałmucki, obejmujący znacznie większe tereny niż dzisiejsza Kałmucja. Alfabet kałmucki został utworzony na bazie alfabetu staromongolskiego przez Dzaja Panditę 1599–1662 r n.e., ojrackiego misjonarza buddyjskiego.

W 1771, pod naporem rosyjskim większość Kałmuków postanowiła wrócić do dawnej ojczyzny; w czasie tej wędrówki znaczna część zginęła, natomiast ok. 13 tys. rodzin pozostało na terenie Kałmucji i podporządkowało się rosyjskiemu gubernatorowi.

W 1920 Kałmucy w ramach polityki korienizacji otrzymali ograniczoną autonomię w obrębie Związku Radzieckiego – Kałmucki Obwód Autonomiczny, przekształcony w 1935 w Kałmucką Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką. Ze zmianą nazwy wiązało się poszerzenie sfery autonomii.

W 1943 Józef Stalin zdecydował o rozwiązaniu Kałmuckiej ASRR i wysiedleniu Kałmuków na wschód: Kraju ałtajskiego i krasnojarskiego oraz obwodów: omskiego i nowosybirskiego, skąd powrócili po jego śmierci, w latach 1957–1959. Przyczyną represji wobec Kałmuków był fakt, iż w czasie II wojny światowej ok. 5 tys. przedstawicieli tej narodowości służyło we wspomagającym Niemców Korpusie Kawalerii Kałmuckiej. Po powrocie Kałmuków do ojczyzny, w 1957 utworzono ponownie Kałmucki OA, a rok później – Kałmucką ASRR.

W 1991 Kałmucka ASRR została przekształcona w Republikę Kałmucji. 31 marca 1992 podpisano nowy układ o stowarzyszeniu z Federacją Rosyjską.



                                     

5. Polityka

Kałmucja posiada autonomię w ramach Federacji Rosyjskiej.

Akty lokalnego prawa muszą być zgodne z prawodawstwem ogólnorosyjskim. Władzę sprawuje lokalny parlament, na czele władzy wykonawczej państwa stoi Głowa Republiki Kałmucji, którym jest znany kałmucki biznesmen, miłośnik szachów Kirsan Ilumżynow, piastujący tę funkcję od 1993 do 2005 jako Prezydent Republiki Kałmucja.

                                     

6. Języki

Na terenie Kałmucji równouprawnionymi językami urzędowymi są język kałmucki i rosyjski. Oznacza to, iż wszelkie akty prawne muszą być publikowane w obu językach. Język kałmucki jest także nauczany w szkołach. W praktyce, z uwagi na ograniczony zasięg języka kałmuckiego niespełna 200 tys. mówiących większe znaczenie ma rosyjski, będący ogólnopaństwowym językiem urzędowym, używanym przez blisko 200 mln osób.

Użytkownicy również szukali:

kałmucja flaga, kałmucy w ss,

...
...
...