Poprzednia

ⓘ Gospodarka Ukrainy




Gospodarka Ukrainy
                                     

ⓘ Gospodarka Ukrainy

Gospodarka Ukrainy

Na Ukrainie występuje ponad 90 rodzajów kopalin użytecznych, dotychczas odkryto 8 tys. złóż. Zasoby naturalne dzielone są na trzy grupy: zasoby paliwowe energetyczne, rud metali i niemetaliczne. Na terytorium Ukrainy skoncentrowane są wielkie zasoby rud manganowych i żelaza, uranu, węgla koksującego, siarki rodzimej, soli kamiennej i potasowej, surowców do produkcji cementu. Ukraińskie zasoby mineralno-surowcowe są jednymi z najlepszych jakościowo zasobów na świecie.

                                     

1. Historia

Po tzw. "zespoleniu” ziem ukraińskich, tj. po 1945, zaczęto realizować zasady i metody rozwoju obowiązujące w ZSRR. Na Ukrainie, jako integralnej części Związku Radzieckiego, wdrażane były ogólnoradzieckie programy: rozwijano produkcję żywności Ukraina była głównym spichlerzem ZSRR, przemysł paliwowo-energetyczny i przemysł ciężki szczególnie zbrojeniowy. Zintegrowanie gospodarki Ukrainy z gospodarką Związku Radzieckiego ujawniło się również w braku niezależnych związków i wymiany z innymi państwami. Wyznaczone granice "państwowe” z Rosją, Białorusią i Mołdawią, miały formalny, tylko administracyjny charakter. Ukraina nie miała indywidualnego obszaru gospodarczego, nie było granic celnych ani prawa celnego. Według opinii wielu ukraińskich ekonomistów gospodarka Ukrainy rozwijała się jako rolniczy i surowcowy spichlerz metropolii, jako region eksploatacji surowców mineralnych, zasobnych gleb i atrakcyjnych zasobów rekreacyjnych, jako rezerwuar taniej siły roboczej i chłonny rynek zbytu wielu produktów wytwarzanych w różnych częściach ZSRR.

                                     

2. Po odzyskaniu niepodległości

Rolnictwo Ukrainy dostarczało żywności wielu obszarom byłego ZSRR. W 1990 r. Ukraina dostarczała 24% zbóż, 55% buraków cukrowych i ponad 30% ziarna słonecznikowego zbieranego w ZSRR, zaś przemysł Ukrainy zaspokajał potrzeby gospodarki Związku Radzieckiego przede wszystkim w zakresie surowców kopalnych – zwłaszcza paliw, surowców metalicznych żelaza i manganu, materiałów budowlanych. Udział Ukrainy w ogólnoradzieckim wydobyciu węgla wynosił 22.5%, rudy żelaza – 46%, a w produkcji surówki żelaza – 41%, stali – 34% i cementu – 17%.

Gospodarka Ukrainy składa się z szeregu powiązanych ze sobą działów i gałęzi wytwórczości materialnej i usług. W strukturze gospodarki współczesnej Ukrainy, najważniejszą rolę odgrywają gałęzie produkcji materialnej, tj. przemysł i budownictwo, rolnictwo i transport towarowy. Jednak w strukturze tej dokonują się wyraźne przeobrażenia.

W 2000 w gałęziach produkcyjnych zatrudnionych było prawie 53% wszystkich pracujących. Między 1990 a 2000 liczba zatrudnionych w gospodarce Ukrainy zmniejszyła się o prawie 7 mln osób, tj. o ponad 14%. Pojawiły się liczne rzesze bezrobotnych, których liczba według oficjalnych danych wynosi 1.2 mln osób. Ponadto 2.8 mln pracowników przebywa na tzw. urlopach administracyjnych, a 2.2 mln osób zatrudnionych jest w tzw. niepełnym tygodniu pracy.

Równocześnie dokonały się zmiany w strukturze zatrudnienia. Nastąpiło wyraźne zmniejszenie liczby pracowników w sferze produkcyjnej. W 1980 w sferze tej pracowało 76% wszystkich zatrudnionych, w 1990 odsetek pracujących zmniejszył się do 70.9%, a w 2000 do 52.8%.

Wskutek podjętej na początku lat 90. XX wieku transformacji systemowej zostały przerwane powiązania kooperacyjne, a produkcja prawie we wszystkich działach produkcyjnych obniżyła się o ponad 50%. W skali całej Ukrainy wskaźniki fizycznych rozmiarów wewnętrznego PKB zmniejszyły się o ponad 50%. W 2000 w strukturze ukraińskiego produktu krajowego brutto, liczonego w cenach bieżących, wytwórcze działy gospodarki partycypowały w 65% przemysł w 47.5%; rolnictwo w 13.5% i budownictwo w 4%, a usługi w 35%. W zestawieniu tym zastanawia stosunkowo wysoki udział rolnictwa, bardzo niski udział budownictwa i niski udział usług.

W 2004:

  • wzrost PKB wyniósł 12%
  • eksport wyniósł 29.483 mld USD, a import – 26.07 mld USD
  • wskaźnik inflacji ukształtował się na poziomie 12.3%
  • stawka podatku dochodowego od osób prawnych CIT wynosiła 25%
  • średnie wynagrodzenie w okresie I-XI 2007 wynosiło 1426 hrywni 280 USD
  • oficjalne bezrobocie wynosiło 3.6%
  • dynamika produkcji przemysłowej wyniosła 12.5%, produkcji rolnej – 19.1%, budownictwa – 23.9%
  • podatek liniowy od osób fizycznych wynosił 13%
  • waluta narodowa – hrywna UAH
  • stawka podatku VAT wynosił 20%

Przedstawione fakty świadczą, iż Ukraina ze względu na strukturę gospodarki jest krajem przemysłowo-rolniczym, przechodzącym od systemu gospodarki centralnie sterowanej do gospodarki wolnorynkowej, przeżywającym wielkie trudności rozwojowe.

                                     

3. Pozycja międzynarodowa

W roku 2015 gospodarka Ukrainy ma najgorszy w Europie Wskaźnik Wolności, a zarazem jeden z najgorszych w ogóle na świecie. Zajmuje 162. miejsce ze 178 państw, które wzięto pod uwagę pominięto kraje z małą liczbą obywateli i mało stabilne wewnętrznie.