Poprzednia

ⓘ Kaszanka




Kaszanka
                                     

ⓘ Kaszanka

Kaszanka – wyrób wędliniarski z kaszy i krwi oraz podrobów: wątroby, płuc, ozorów, skórek wieprzowych, tłuszczu, popularny także w kuchni słowackiej, węgierskiej i niemieckiej. W Polsce krupnioki śląskie uzyskały w czerwcu 2016 europejski certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne.

                                     

1. Charakterystyka wyrobu

Kaszankę w warunkach domowych wytwarza się głównie przy okazji świniobicia, kiedy jest dostępna świeża krew. Podstawowe przyprawy to cebula, pieprz i majeranek.

Kaszanka jest koloru ciemnobrązowego od krwi i kaszy i ma najczęściej osłonkę z jelita. W zależności od regionu i producenta wytwarzane są produkty grubsze lub cieńsze. Krupniok zazwyczaj ma kształt typowej kiełbasy grubości do 5 cm.

Pierwsze w Polsce "Święto Krupnioka” odbyło się 28 maja 2011 w Nikiszowcu, zabytkowej dzielnicy Katowic.

Do wyrobu kaszanki używa się kaszy gryczanej lub jęczmiennej. Rozróżnia się też kaszankę pieczoną, jak i parzoną gotowaną po napełnieniu.

Wyrobem podobnym do kaszanki jest bułczanka śl. żymlok, w regionie łódzkim czarne, gdzie kasza zastąpiona jest miękiszem bułki. Kaszankę przypomina również kadrel, który składa się przede wszystkim z krwi i kawałków słoniny.

Inną potrawą przypominającą kaszankę jest szewska kasza, zapiekana mieszanka mielonej śledziony i kaszy gryczanej.

                                     

2. Rys historyczny

Do Polski kaszanka, potrawa co najmniej do XVII wieku tam nieznana, trafiła prawdopodobnie z Niemiec przez Śląsk. Oto o jakiej ciekawostce kulinarnej pisał Jan Chryzostom Pasek, żołnierz hetmana Stefana Czarnieckiego podczas wyprawy w roku 1658 do Danii:

                                     

3. Inne nazwy

  • Jaternica lub Hurka Słowacja
  • Grützwurst Niemcy
  • Knipp lub Pinkel Dolna Saksonia
  • Véres hurka Węgry
  • Maischel Karyntia: rodzaj kaszanki bez krwi i nie wtłaczanej w jelito, lecz formowanej w kule z dodatkiem tłuszczu i tak gotowanej. Nazwa pochodzi ze słoweńskiego majželj, co z kolei zostało przejęte z bawarskiego Maisen
  • Stippgrütze lub Westfälische Rinderwurst Westfalia
  • Jelito Czechy
  • Krovyanka Ukraina
  • Mustamakkara Finlandia