Poprzednia

ⓘ KTM-19




KTM-19
                                     

ⓘ KTM-19

KTM-19 – czteroosiowy, wysokopodłogowy tramwaj zaprojektowany i produkowany seryjnie od roku 1999 w Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów Rosja. KTM-19 jest najnowocześniejszym seryjnie produkowanym pojazdem w tej fabryce. Pomimo wykorzystania na etapie projektu i budowy rozwiązań konstrukcyjnych z modeli KTM-5 i KTM-8, jest to zupełnie nowa generacja wagonów tramwajowych. Tramwaj ten jeździ głównie w rosyjskich miastach, a także w kilku zagranicznych. Produkcja tego modelu uchroniła wiele linii, a nawet sieci tramwajowych przed likwidacją.

                                     

1. Nazwa

Tramwaj ma dwie nazwy: schematyczną 71-619 i półoficjalną KTM-19. Oznaczenie 71-619 jest nazwą schematyczną stosowaną dla wielu maszyn w dawnym ZSRR, 71 oznacza tramwaj, 600 – numer fabryki UKWZ, natomiast 19 – numer modelu. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje.

Nazwa półoficjalna KTM-19 oznacza Katawski Tramwaj model 19. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje. W podobny sposób oznaczano tramwaje produkowane w całym ZSRR, np. ЛМ oznacza tramwaj wyprodukowany w Leningradzie obecnie Petersburg.

                                     

2. Geneza

Po rozpadzie Związku Radzieckiego w latach 90. podstawą komunikacji tramwajowej w Rosji były przestarzałe technologicznie tramwaje typu KTM-5 i KTM-8. Inna sytuacja była jedynie w dwóch największych miastach kraju, Moskwie i Sankt Petersburgu – trzon taboru moskiewskiego stanowiły tramwaje produkcji czechosłowackiej Tatra, natomiast Petersburg obsługiwały wagony produkcji miejscowej serie ЛМ. W mniejszych miastach stan techniczny taboru był bardzo zły. Zakup zagranicznych tramwajów uniemożliwiała szerokość torów 1524 mm w krajach dawnego ZSRR, podczas gdy w pozostałych krajach europejskich najczęściej 1435 mm, a koszt opracowania i następnie zbudowania wózków jest jednym z największych kosztów budowy. W Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów podjęto więc decyzję o opracowaniu nowych typów tramwajów. Powstało kilka prototypów jak KTM-11 i KTM-16, jednak do produkcji seryjnej wszedł dopiero KTM-19. Umożliwiło to modernizację taboru tramwajowego rosyjskich miast. W produkcji poszczególnych modeli dochodziło potem do różnych modernizacji i zmian konstrukcyjnych, przez co tramwaj 71-619А różni się bardzo od prototypów 71-619.

                                     

3.1. Konstrukcja Różnice w stosunku do poprzednich modeli

W KTM-19 zastosowano wiele rozwiązań z poprzednich modeli KTM-5, KTM-8. Do głównych różnic należy zaliczyć wydłużenie oraz zwężenie pudła. Zastosowano drzwi otwierane do środka podobnie jak w autobusach. Poprawiono też kabinę sterowniczą, zastosowano lepsze materiały wykończeniowe, a także zmieniono światła na bardziej kanciaste KTM-8 ma okrągłe.

                                     

3.2. Konstrukcja Wnętrze

KTM-19 ma wszystkie siedzenia ustawione przodem do kierunku jazdy. Pod lewą ścianą tą bez drzwi znajdują się siedzenia pojedyncze, podobnie jak w tramwajach Konstal 105N i pochodnych. Natomiast pod ścianą prawą z drzwiami znajdują się siedzenia podwójne. Siedzenia są mocowane podobnie jak w tramwaju Konstal 105N – na metalowym stelażu przymocowanym do podłogi i ściany.

                                     

3.3. Konstrukcja Wózki

Tramwaj KTM-19 podobnie jak modele poprzednie KTM-5 i KTM-8 oraz polskie tramwaje Konstal 105N ma dwa wózki dwuosiowe układ osi BoBo. Wózki pochodzą z tramwaju KTM-8. Wersja dla Rostowa normalnotorowa ma niemalże identyczne wózki co wersja szerokotorowa, tylko nieco węższe).

                                     

3.4. Konstrukcja Pantograf

Początkowo w KTM-19 stosowano pantografy typu wiedeńskiego, używane bardzo często w wielu różnych tramwajach. W wyniku modyfikacji oraz remontów standardowe pantografy zastępowano połówkowymi. Jednakże we wszystkich typach modyfikacji oprócz 71-619А gdzie zastosowano wyłącznie pantografy połówkowe oraz 71-619КС gdzie zachowano pantografy standardowe można znaleźć zarówno egzemplarze z pantografami wiedeńskimi, jak i połówkowymi.

                                     

3.5. Konstrukcja Modyfikacje

  • 71-619КТМ КТ-01 – zakres modyfikacji taki jak w 71-619КТ i 71-619КМ К-01.
  • 71-619КС – wersja z dwumiejscową kabiną przeznaczoną do nauki jazdy typ używany tylko w Moskwie.
  • 71-619 – dwa prototypowe wagony zbudowane w 1999; jeden z nich jeździ w Moskwie, drugi w Czelabińsku.
  • 71-619КТУ КТ-02 – modyfikacje takie jak w 71-619КТМ КТ-01; jest to wersja normalnotorowa projektowana dla Rostowa nad Donem planowana też na eksport.
  • 71-619КТ – wersja ze zmienioną elektroniką, produkowaną przez firmę Kanołus.
  • 71-619К-02 – wersja zbudowana specjalnie dla Rostowa nad Donem, mająca rozstaw kół 1435 mm normalnotorowy, podczas gdy w krajach dawnego ZSRR stosuje się rozstaw szerokotorowy – 1524 mm.
  • 71-619КМ К-01 – wersja z wózkami dwustopniowego zawieszenia typu Miegi; ma elektroniczną tablicę i klimatyzację sterowaną z kabiny motorniczego.
  • 71-619А – wersja wyposażona tak jak 71-619КТМ КТ-01, dodatkowo z napędem asynchronicznym; jeździ w Moskwie, Złatouście i Ufie.


                                     

4. Wady i zalety

Zalety

  • bardzo prosta i trwała konstrukcja
  • niska cena nawet czterokrotnie mniejsza niż tramwajów zachodnich
  • znacznie wyższa jakość i estetyka w porównaniu do poprzednich modeli tej firmy
  • możliwość łączenia nawet do czterech wagonów w jeździe wielokrotnej w praktyce wykorzystuje się maksymalnie dwa
  • niska awaryjność
  • wózki szerokotorowe rozstaw torów powoduje znacznie niższą opłacalność kupowania wagonów z Zachodu

Wady

  • wielość modyfikacji powodująca, że nie wszystkie części pasują do siebie
  • przestarzała technologia w porównaniu do wagonów produkowanych w zachodniej Europie
  • wysoka podłoga obecnie większość produkowanych tramwajów ma chociażby część niskiej lub średniej podłogi
  • jakość materiałów i wykończenia niższa niż w tramwajach zachodnioeuropejskich
                                     

5. Eksploatacja

Rosja

  • Ufa – 2 sztuki
  • Wołczansk – 1 sztuka
  • Iżewsk – 1 sztuka
  • Jarosław – 36 sztuk
  • Nowosybirsk – 4 sztuki
  • Nowoczerkask – 3 sztuki
  • Niżniekamsk – 8 sztuk
  • Perm – 27 sztuk
  • Usole Syberyjskie – 2 sztuki
  • Kazań – 6 sztuk
  • Saratów – 23 sztuki
  • Tomsk – 14 sztuk
  • Złatoust – 9 sztuk
  • Kołomna – 11 sztuk
  • Saławat – 2 sztuki
  • Bijsk – 1 sztuka
  • Krasnojarsk – 4 sztuki
  • Rostów nad Donem – 19 sztuk
  • Magnitogorsk – 15 sztuk
  • Kemerowo – 37 sztuk
  • Ułan Ude – 20 sztuk
  • Angarsk – 7 sztuk
  • Uljanowsk – 19 sztuk
  • Prokopjewsk – 9 sztuk
  • Nowotroick – 3 sztuki
  • Irkuck – 8 sztuk
  • Nowokuźnieck – 8 sztuk
  • Nabierieżnyje Czełny – 4 sztuki
  • Wołżski – 3 sztuki
  • Omsk – 2 sztuki
  • Moskwa – 419 sztuk
  • Niżny Nowogród – 29 sztuk
  • Czelabińsk – 9 sztuk
  • Stary Oskoł – 15 sztuk
  • Krasnodar – 10 sztuk