Poprzednia

ⓘ Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gródku




Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gródku
                                     

ⓘ Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gródku

Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny – parafia prawosławna w Gródku, w dekanacie Gródek diecezji białostocko-gdańskiej.

Na terenie parafii funkcjonuje 1 cerkiew i 1 kaplica:

  • kaplica Opieki Matki Bożej w Gródku – cmentarna
  • cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gródku – parafialna
                                     

1. Historia

Początki prawosławia w Gródku sięgają połowy XIV wieku. Z przekazów historycznych wiadomo, że w Gródku w tym czasie znajdowała się główna siedziba rozległych dóbr możnego prawosławnego rodu Chodkiewiczów. Syn Jana Chodkiewicza, Aleksander, zbudował tam około 1490 cerkiew pod wezwaniem św. Jana Teologa oraz monaster. Do monasteru i cerkwi sprowadził mnichów z góry Athos według innej wersji z Kijowa. W 1492 mnichom pozwolono przenieść klasztor w inne, bardziej ustronne miejsce – w rezultacie w 1501 powstał monaster na terenie dzisiejszego miasta Supraśl które swój początek zawdzięcza rzeczonemu monasterowi.

W XIX wieku, pod zaborem rosyjskim, parafia gródecka należała do dekanatu białostockiego diecezji litewskiej. W 1875 do parafii należały: Gródek, Bielewicze, Dzierniakowo, Józefowo, Kopce, Mieleszki, Pieszczaniki, Słuczanka, Waliły, Załuki i Zarzeczany. W owym czasie wspólnota posiadała cztery etatowe stanowiska: proboszcza, pomocnika proboszcza i dwóch psalmistów. W 1877 liczyła 5430 wiernych. Szkoła parafialna powstała w 1863; po 16 latach kształciło się w niej 120 uczniów. W lutym 1884 na terenie gródeckiej parafii otwarto szkoły gramoty.

Czwartą w historii parafii cerkiew zbudowano w 1858. W zachowanych do dnia dzisiejszego zapiskach parafialnych można przeczytać.cerkiew drewniana, dzwonnica również. Ogrodzenie z kamienia. W 1862 wzniesiono na cmentarzu parafialnym kaplicę pod wezwaniem Opieki Matki Bożej, która istnieje do dziś.

W 1901 parafię gródecką włączono do nowo utworzonej diecezji grodzieńskiej. Funkcjonowanie parafii przerwane zostało w 1915, kiedy to większość ludności prawosławnej została ewakuowana w głąb Rosji bieżeństwo. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości parafia wznowiła działalność. Cerkiew parafialna spłonęła w 1943. Bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęto budowę kolejnej, tym razem murowanej cerkwi. Nową świątynię konsekrowano w 1970; wiele wysiłku w jej budowę włożył późniejszy metropolita Bazyli Doroszkiewicz, który w latach 50. był proboszczem parafii w Gródku.

W październiku 1990 powstał chór młodzieżowy pod dyrekcją Jerzego Ostapczuka. Od 1991 przy parafii działa Bractwo Młodzieży Prawosławnej. W 1992 z inicjatywy proboszcza, ks. Mikołaja Ostapczuka, rozpoczęto remont elewacji cerkwi, a rok później – konserwację ikon. W 1995 wykonano nowy ikonostas. W tymże roku utworzono drugi chór młodzieżowy pod dyrekcją Elżbiety Kondrusik. W 2002 ufundowano komplet 9 dzwonów. W 2008 ostatecznie ukończono remont cerkwi parafialnej. W tym też czasie odrestaurowano kaplicę cmentarną. W 2011 zakończono remont ogrodzenia wokół cerkwi.

9 listopada 2014 otwarto nowy cmentarz parafialny. Poświęcenia nekropolii dokonał arcybiskup białostocki i gdański Jakub.

Parafia liczy ponad 3000 wiernych.

                                     

2. Zasięg terytorialny

Gródek, Waliły, Waliły-Stacja, Waliły-Dwór, Królowe Stojło, Słuczanka, Piłatowszczyzna, Glejsk, Zarzeczany, Dzierniakowo, Straszewo, Bielewicze, Mieleszki, Grzybowce, Bagno, Wierobie, Jakubin.

                                     

3. Wykaz proboszczów

  • hieromnich Afanazy
  • hieromnich Rafał
  • Wiek XVII
  • hieromnich Piotr
  • hieromnich Stefan
  • hieromnich Szymon
  • od 1990 – ks. Mikołaj Ostapczuk
  • 1979 – ks. Aleksander Wysocki
  • 1788 – ks. Michał Kleeskowski
  • 1801 – ks. Flateusz Koncewicz
  • 1944–1946 – ks. Włodzimierz Garustowicz
  • 1946–1960 – ks. Włodzimierz Doroszkiewicz późniejszy metropolita Bazyli
  • 1918–1940 – ks. Anatol Winogradow
  • 1885–1909 – ks. Filip Zankiewicz
  • 1979–1990 – ks. Grzegorz Szyryński
  • 1909–1915 – ks. Anatol Winogradow
  • 1915–1918 – przerwa w funkcjonowaniu parafii bieżeństwo
  • 1852–1881 – ks.Julian Skalski
  • 1881–1885 – ks. Józef Grynkiewicz
  • 1960–1979 – ks. Włodzimierz Doroszkiewicz stryjeczny brat metropolity