Poprzednia

ⓘ Salon Odrzuconych




Salon Odrzuconych
                                     

ⓘ Salon Odrzuconych

Salon Odrzuconych – wystawa dzieł odrzuconych przez jury paryskiego salonu, zorganizowana na polecenie Napoleona III w 1863 roku w Paryżu. Wystawę otwarto 15 maja 1863.

                                     

1. Historia

Paryski salon w XIX wieku miał monopol na wystawianie dzieł; niemożliwa była kariera artystyczna bez wcześniejszego zaprezentowania dorobku na salonie. O zaprezentowaniu dzieł na salonie decydowało jury, które wobec stale rosnącej ich liczby musiało także odrzucać ich coraz więcej.

Od XVIII wieku obrazy kwalifikowano wg akademickiej hierarchii tematów. Akademizm jako najważniejsze postrzegał tematy historyczne, następnie portrety, pejzaże, sceny rodzajowe i na końcu martwe natury.

W połowie XIX wieku Jury Salonu było bardzo konserwatywne, m.in. pod wpływem przewodniczącego, hrabiego Émiliena de Nieuwerkerke, który kierował paryską Akademią Sztuk Pięknych.

W 1851 Gustaw Courbet wystawił na Salonie Pogrzeb w Ornans. Rok później pokazano Kąpiące się, wywołując skandal wśród krytyki i publiczności. W 1855 Salon odmówił wystawienia obrazów Courbeta, który zareagował na to organizacja własnego pawilonu wystawienniczego nazwanego Realizm Le Réalisme.

W 1863 liczba dzieł nieprzyjętych na salon sięgała 3000 albo nawet 4000. Édouard Manet i Gustave Doré złożyli w tej sprawie do ministerstwa list protestacyjny. Dowiedział się o tym Napoleon III, a następnie po obejrzeniu odrzuconych obrazów polecił pokazać je na odrębnej wystawie, nazwanej wówczas Salonem Dodatkowym:

Liczne reklamacje zostały przedłożone Cesarzowi w związku z dziełami odrzuconymi przez jury Salonu. Jego Cesarska Mość, pragnąc żeby publiczność oceniła słuszność tych reklamacji, postanowił, że dzieła artystów odrzuconych zostaną pokazane w innej części Palais de lIndustrie. Artyści, którzy nie chcą brać udziału w tej wystawie, będą mogli wycofać swoje prace po zawiadomieniu administracji. Wystawa zostanie otwarta 15 maja. Prace można wycofać do 7 maja; po upływie tego terminu zostaną one umieszczone w salach wystawowych.

Wystawa ta odbyła się 15 dni po oficjalnym salonie w tym samym budynku: Palais de lIndustrie w Paryżu. Pokazano łącznie 1200 obrazów 380 autorów. Wśród nich były płótna Paula Cézanne`a, Edwarda Maneta w tym Śniadanie na trawie, Johana Bartholda Jongkinda, Armanda Guillaumina, Henri Fantin-Latoura, Camille Pissarra i Symfonia w bieli Jamesa McNeilla Whistlera. Frekwencja na Salonie Odrzuconych równała się z tą na salonie oficjalnym; jednak Salon Odrzuconych, pozbawiony powagi oficjalnego salonu, stał się miejscem odwiedzanym przez szukający rozrywki tłum i okazją do prymitywnego szydzenia z artystów i ich dzieł. Ukazało się wiele artykułów prasowych krytykujących wystawę, ale były także głosy przychylne. Paul Mantz w "Gazette des Beaux-Arts" uznał Salon Odrzuconych za przywrócenie wolności sztukom.