Poprzednia

ⓘ Sektor gospodarki




Sektor gospodarki
                                     

ⓘ Sektor gospodarki

Sektor gospodarki – ogół przedsiębiorstw wytwarzających wyroby lub usługi o podobnym przeznaczeniu.

Wyróżnia się trzy sektory gospodarki:

  • sektor pierwszy rolniczy – obejmujący rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo i przemysł wydobywczy;
  • sektor drugi przemysłowy – obejmujący przemysł przetwórczy i budownictwo;
  • sektor trzeci usługowy – obejmujący szeroko rozumiane usługi.

Niekiedy wyodrębniany jest jeszcze sektor czwarty – obejmujący zdobywanie, przetwarzanie i dostarczanie informacji.

                                     

1. Teoria rozwoju gospodarczego trzech sektorów

Na takim podziale opiera się stworzona w latach trzydziestych XX wieku teoria trzech sektorów, wyjaśniająca ścieżki rozwoju gospodarczego, jakimi podążają wszystkie gospodarki narodowe. W myśl tej teorii rozwój ekonomiczny krajów podzielony jest chronologicznie na trzy etapy:

  • Preindustrialny przedprzemysłowy – okres, w którym dominuje zatrudnienie i produkcja w sektorze pierwszym, a gospodarka jest słabo rozwinięta. Był on charakterystyczny dla wszystkich krajów aż do przemian rewolucji przemysłowej, kiedy nagły rozwój gospodarki w Wielkiej Brytanii, a następnie pozostałych państwach Europy Zachodniej i USA doprowadził do zmiany struktury gospodarczej i zwiększenia zatrudnienia w przemyśle. Obecnie na tym etapie rozwoju znajduje się duża liczba gospodarek krajów środkowej Afryki, niektóre kraje Azji i Oceanii;
  • Industrialny przemysłowy – okres, w którym dominuje zatrudnienie i produkcja w sektorach pozarolniczych powyżej 60%, w szczególności zaś w sektorze drugim. Natomiast sektor pierwszy charakteryzuje się zwiększoną produktywnością, tak by zaspokajać potrzeby pracowników fizycznych nie wytwarzających produktów spożywczych. Ta faza rozwoju była charakterystyczna dla Wielkiej Brytanii i Belgii od połowy XIX wieku do lat 50. XX wieku; Holandii, Niemiec, Francji i USA od 2 połowy XIX wieku do lat 60. XX wieku; Europy Północnej, Szwajcarii, Austrii, Czech, Kanady i Australii od końca XIX wieku do lat 60. XX wieku; Japonii, Urugwaju, Argentynie i Włoch od lat 20. do początku lat 70. XX wieku; Hiszpanii od lat 30. do lat 80. XX wieku; ZSRR od lat 40. do lat 90. XX wieku; Korei Południowej i Tajwanu od lat 60. do lat 90 XX wieku. W Polsce faza industrialna przypada na okres od lat 50. do lat 90. XX wieku. Współcześnie na tym etapie jest większość państw arabskich, Białoruś, Chiny czy Korea Północna.
  • Postindustrialny poprzemysłowy – okres, który poprzez serwicyzację gospodarki, charakteryzuje się przewagą zatrudnienia i produkcji w sektorze trzecim. Dzięki większej dostępności do wiedzy dotychczas słabo wykształceni pracownicy fizyczni z sektora pierwszego i drugiego mogą kształcić się i zdobywać kwalifikacje potrzebne do wykonywania pracy usługowej. Na tym etapie rozwoju gospodarczego znajdują się obecnie przede wszystkim większość krajów Europy, Izrael, USA, Australia, Nowa Zelandia, Kanada, Japonia, azjatyckie tygrysy, Argentyna i Urugwaj.

Po rewolucji informacyjnej coraz częściej dostrzega się wagę informacji w rozwoju światowej gospodarki, stąd coraz liczniej pojawiają się propozycje wyróżnienia czwartego etapu – gospodarki opartej na wiedzy. Kluczową rolę mają w niej odgrywać wysoko wykształceni pracownicy i dostęp do informacji, natomiast praca przy produkcji przemysłowej ma być w coraz większym zakresie zautomatyzowana.