Poprzednia

ⓘ Iszym (rzeka)




Iszym (rzeka)
                                     

ⓘ Iszym (rzeka)

Iszym – rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtyszu. Jej długość wynosi 2450 km, powierzchnia zlewni 177 tys. km², średni przepływ 56.3 m³/s, a maksymalny przepływ 686 m³/s. Charakteryzuje się śnieżnym reżimem zasilania, z maksimum w maju i czerwcu.

Źródła Iszymu leżą w górach Nijaz w północnej części centralnego Pogórza Kazachskiego. W górnym biegu w większości obiera kierunek zachodni oraz północno-zachodni i płynie w wąskiej dolinie o stromych brzegach, przecinając m.in. stolicę Kazachstanu Nur-Sułtan. Następnie koło miasta Atbasar zmienia kierunek na południowo-zachodni, po czym za Dierżawińskiem robi zwrot na północ i północny wschód. Wypływa na Step Iszymski na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, przepływa przez Pietropawłowsk, przecina granicę kazachsko-rosyjską, miasto Iszym i uchodzi do Irtyszu koło wsi Ust-Iszym. W dolnym biegu dolina Iszymu jest bagnista, wiosną rzeka rozlewa się do 15 km szerokości. Zamarza w listopadzie, rozmarza w kwietniu lub maju. Największe dopływy to Kołuton, Żabaj, Akkanburłuk, Tersakkan.

Rzeka jest żeglowna na odcinku 270 km w górę od Pietropawłowska i około 100 km przed ujściem w dół od Wikułowa.

Na rzece dwa zbiorniki retencyjne: Wiaczesławski i Siergiejewski. Jej wody są wykorzystywane jako pitne i do nawodnienia pól.

Główne dopływy są prawe: Kołuton, Żabaj, Akkanburłuk

Miasta nad rzeką: w Kazachstanie Nur-Sułtan, Pierwomajka, Siergiejewka, Dierżawińsk, Siergiejewka, Pietropawłowsk; w Rosji Iszym, Bałagany, Kargały, Ust-Iszym.