Poprzednia

ⓘ CoCom




                                     

ⓘ CoCom

Coordinating Committee for Multilateral Export Control – funkcjonujący w czasach zimnej wojny Komitet Koordynacyjny Wielostronnej Kontroli Eksportu – skupiał 17 państw zachodnich, dysponentów najbardziej zaawansowanych technologii. Formalnie rozwiązany w 1995.

Komitet ten miał za zadanie nie dopuścić do uzyskania przez którykolwiek z krajów tzw. bloku wschodniego "demoludów” i za ich pośrednictwem Związek Radziecki najnowocześniejszych towarów i technologii tzw. podwójnego zastosowania, tzn. mogących obok normalnych zastosowań cywilnych posłużyć np. rozwojowi techniki wojskowej, skierowanemu przeciw państwom zachodnim. System kontroli eksportu z krajów zachodnich wypracowany przez COCOM działał niezwykle skutecznie, mimo to większość blokowanych podzespołów elektronicznych dostępna była praktycznie bez ograniczeń u pośredników, ale za znacznie wyższą cenę. Ciekawym ograniczeniem był zakaz eksportu oscyloskopów o paśmie ponad 100 MHz, podczas gdy ich odpowiedniki produkowane były w Polsce. Importem podzespołów elektronicznych do Polski w latach 80. zajmowała się m.in. nomenklaturowa spółka Agrotechnika.

Sukcesem Jesieni Ludów było między innymi to, że wiele z ograniczeń COCOM wobec Polski i niektórych innych krajów Europy Wschodniej zostało wycofanych już w 1990, co dopiero umożliwiło m.in. rozwój Internetu w tej części świata, a pierwsza decyzja likwidująca wszelkie ograniczenia podjęta została na początku maja 1991 w odniesieniu do Węgier; wkrótce potem nastąpiły one w stosunku do pozostałych krajów.

31 marca 1994 państwa zrzeszone w ramach COCOM scedowały jego zadania i funkcje nowej organizacji powołanej pod nazwą Porozumienia Wassenaar, które według stanu z 2006 r. grupuje 39 państw, m.in. Polskę i inne kraje dawnego bloku wschodniego.

                                     

1. COCOM współcześnie

Współcześnie termin "limity COCOMu" jest używany w urządzeniach z GPS. Mianowicie urządzenie wyłącza swoją funkcjonalność, gdy przekroczona zostanie prędkość 1900 km/h oraz przy wysokości wyższej niż 18 000 m. Niektórzy producenci blokują funkcjonalność przy przekroczeniu jednego z tych parametrów, a niektórzy dopiero gdy zostaną przekroczone oba. Utrudnia to m.in. zastosowania cywilne, np. w baloniarstwie przykładowo wysłanie prostego balona z kamerą/aparatem. W założeniu miało to utrudnić zastosowania niepokojowe w krajach takich jak KRLD. Jednak udało się to w KRLD obejść i produkować sprzęt tego rodzaju.