Poprzednia

ⓘ Polskie oddziały pancerne w kampanii wrześniowej




                                     

ⓘ Polskie oddziały pancerne w kampanii wrześniowej

Pododdziały broni pancernych formowane w I rzucie mobilizacji powszechnej rozpoczęto organizować 31 sierpnia 1939 r. Jednostki przewidziane do sformowania w II rzucie mobilizacji powszechnej miały być rozwijane od 7 dnia mobilizacji powszechnej 6 września. Faktycznie organizację oddziałów II rzutu przyśpieszono o dwa dni. Pozostałe pododdziały zmobilizowane zostały w alarmie i 1 września 1939 r., w momencie rozpoczęcia kampanii wrześniowej, znajdowały się w wyznaczonych rejonach operacyjnych armii lub w transportach zmierzających do tych rejonów.

Występujące w organizacji pokojowej bataliony pancerne jeden skadrowany i dywizjony pociągów pancernych z chwilą zmobilizowania wszystkich zaplanowanych pododdziałów oraz przekazania nadwyżek ludzi i sprzętu do ośrodków zapasowych ulegały likwidacji. Podobnie rzecz miała się z Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych i wchodzącym w jego skład dywizjonem doświadczalnym.

                                     

1. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym

Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym podporządkowane były bezpośrednio naczelnemu dowódcy broni pancernych w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza oraz za pośrednictwem dowódców broni pancernych związków operacyjnych kolumny samochodów sanitarnych przechodziły w podporządkowanie szefów służby zdrowia armii i SGO:

Dowództwo Broni Pancernych w Polu 13 oficerów

  • szef Wydziału Operacyjnego - mjr dypl. art. Stanisław Bahrynowski
  • szef Wydziału Zaopatrzenia - mjr br. panc. Olgierd Władysław Witort
  • szef Wydziału Ogólno-Organizacyjnego - ppłk dypl. piech. Antoni Marian Korczyński
  • dowódca - płk dypl. art. Józef Kapciuk
                                     

1.1. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew”

  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 351 SPA
  • Park Stały Broni Pancernej Nr 31
  • 31 Dywizjon Pancerny
  • 32 Dywizjon Pancerny
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 353 Berliet - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 301
  • Park Stały Broni Pancernej Nr 91 - formowany w II rzucie mob. pow.
                                     

1.2. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Armii "Modlin”

  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 202 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 11 Dywizjon Pancerny
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 11
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 154
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 155
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych Typ I Nr 201 Fiat 621
  • 62 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 252 Berliet
  • 91 Dywizjon Pancerny
  • Pociąg Pancerny Nr 13
  • 63 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 251 Fiat 621
  • Park Stały Broni Pancernych Nr 12 - formowany w II rzucie mob. pow.
  • dowódca broni pancernych - płk Michał Piwoszczuk
                                     

1.3. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Armii "Pomorze”

  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 851 SPA
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 853
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 854
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 855
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 81
  • Czołówka Reperacyjna Nr 81
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 852
  • 81 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 902 Fiat 614 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • dowódca broni pancernych - ppłk Jerzy Gliński
  • 81 Dywizjon Pancerny
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 801 Fiat 614
                                     

1.4. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Armii "Poznań”

  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 71
  • Pociąg Pancerny Nr 11
  • 72 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • dowódca broni pancernych - ppłk dypl. Jan Naspiński
  • 71 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • 71 Dywizjon Pancerny
  • 82 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 901 Fiat 621
  • Pociąg Pancerny Nr 12
  • 31 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych 1 IX w transporcie z Grodna do Konina
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 701 Fiat 614
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 751 Fiat 621L
  • Czołówka Reperacyjna Nr 11 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 62 Dywizjon Pancerny 1 IX w transporcie ze Lwowa do Wrześni
  • Park Ruchomy Broni Pancernych Nr 7
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 752 Ursus
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 253 Fiat 621L - formowana w I rzucie mob. pow.


                                     

1.5. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Armii "Łódź”

  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 454 Berliet - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 91 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • 41 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • 32 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych 1 IX wyruszyła z Grodna
  • 42 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 451 Fiat 621L
  • dowódca broni pancernych - płk dypl. Stanisław Rola-Arciszewski
  • Pociąg Pancerny Nr 52
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 41
  • 92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • 21 Dywizjon Pancerny
  • 61 Dywizjon Pancerny 1 IX w transporcie ze Lwowa do Poddębic
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 452
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych Typ I Nr 401 Fiat 621L
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 402 Fiat 614 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Pociąg Pancerny Nr 53
  • Czołówk Reperacyjna Nr 91 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 952 Berliet - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 951 SPA
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 453 Fiat 621L
  • Park Stały Broni Pancernych Nr 41 - formowany w II rzucie mob. pow.


                                     

1.6. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Armii "Kraków”

  • 121 Kompania Czołgów Lekkich
  • 101 Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • 10 Brygada Kawalerii
  • Szwadron Czołgów Rozpoznawczych
  • dowódca broni pancernych - ppłk Janusz Górecki
  • Pociąg Pancerny Nr 54
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 501 Fiat 621
  • 52 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 553
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 651 Ursus
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 502 Fiat 614 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 51 Dywizjon Pancerny
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 601 Fiat 614
  • Pociąg Pancerny Nr 51
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 552 Fiat 621 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 51 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Czołówka Reperacyjna Nr 51 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 653 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Park Stały Broni Pancernych Nr 51 - formowany w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 551 SPA
  • 61 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych 1 IX wieczorem w Krakowie wyładowała się z transportu
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 51
                                     

1.7. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Armii "Prusy”

  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 652 Berliet - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 352 Fiat 621L
  • dowódca broni pancernych - płk Józef Koczwara
  • 33 Dywizjon Pancerny
  • 1 Batalion Czołgów Lekkich 1 IX w transporcie z Inowrocławia do Kutna
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 1001 CWS - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 12 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 2 Batalion Czołgów Lekkich 1 IX ok. 10.00 na st. kolej. Bednary wyładował się z transportu
                                     

1.8. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W składzie Grupy Odwodów "Wyszków”

  • Pociąg Pancerny Nr 55
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 102 Fiat 614 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych Typ I Nr 101 Fiat 621
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 152 Ursus
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 153 Berliet
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 151 Fiat 621
                                     

1.9. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym W Odwodzie Naczelnego Wodza

  • Park Ruchomy Broni Pancernych Nr 9 - formowany w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 753 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 455 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Park Ruchomy Broni Pancernych Nr 5 - formowany w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Osobowych Kwatery Głównej NW
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 1002 Fiat 621
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 61
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 1051 Ursus
  • Park Stały Broni Pancernych Nr 61 - formowany w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 203 Fiat 621
  • Pociąg Pancerny Nr 15 - formowany w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 156 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 554
  • Pociąg Pancerny Nr 14 - formowany w I rzucie mob. pow.
  • 113 Samodzielna Kompania Czołgów Lekkich - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Osobowych Nr 31
  • Park Ruchomy Broni Pancernych Nr 1 - formowany w I rzucie mob. pow.
  • Park Stały Broni Pancernych Nr 11 - formowany w II rzucie mob. pow.
  • Filia Parku Stałego Broni Pancernych Nr 61 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 111 Samodzielna Kompania Czołgów Lekkich - formowana w I rzucie mob. pow.
  • 112 Samodzielna Kompania Czołgów Lekkich - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 456 - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Czołówka Reperacyjna Nr 12 - formowana w I rzucie mob. pow.


                                     

1.10. Jednostki broni pancernych na obszarze wojennym Polowe rozlewnie MPS oraz kolumny samochodowe lotnictwa i MW

Pododdziały broni pancernych w polu miały być zaopatrywane w materiały pędne i smary przez polowe rozlewnie MPS. Wszystkie rozlewnie mobilizowane były w alarmie. Dziewięć rozlewni formowały składnice materiału intendenckiego SMI:

  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 61 SMI Nr 6 we Lwowie
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 31 SMI Nr 12 w Wilnie
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 81 SMI Nr 8 w Toruniu
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 11 3 Batalion Pancerny w Warszawie
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 21 SMI Nr 11 w Kowlu
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 92 SMI Nr 9 w Brześciu
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 41 SMI Nr 4 w Łodzi
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 91 SMI Nr 9 w Brześciu
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 71 SMI Nr 7 w Poznaniu
  • Polowa Rozlewnia MPS Nr 51 SMI Nr 5 w Krakowie

Pułki lotnicze mobilizowały w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem brązowym, 6-9 kolumn samochodów ciężarowych. Dwie z nich podporządkowano dowódcy Brygady Bombowej, a pozostałe pozostawały w dyspozycji Naczelnego Dowódcy Lotnictwa i OPL:

  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Lotnictwa Nr 24 4 Pułk Lotniczy dla węzła lotnisk "Gniewkowo"
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Lotnictwa Nr 26 6 Pułk Lotniczy dla węzła lotnisk "Sokołów"
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Lotnictwa Nr 21 1 Pułk Lotniczy dla Brygady Bombowej
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Lotnictwa Nr 25 5 Pułk Lotniczy dla Brygady Bombowej
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Lotnictwa Nr 23 2 Pułk Lotniczy dla węzła lotnisk "Piotrków"
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych Lotnictwa Nr 22 1 Pułk Lotniczy

Kadra Floty mobilizowała w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym, dwie kolumny samochodowe przeznaczone dla obsługi Portu Wojennego Gdynia

  • Kolumna Samochodowa Nr 2
  • Kolumna Samochodowa Nr 1
                                     

2. Jednostki broni pancernych na obszarze kraju

Jednostki broni pancernych na obszarze kraju podporządkowane były bezpośrednio dowódcy broni pancernych w Ministerstwie Spraw Wojskowych oraz za pośrednictwem szefów służby samochodowej w dowództwach okręgów korpusów i dowódców batalionów pancernych, do czasu ich likwidacji.

  • Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa - w trakcie organizacji i szkolenia
  • 12 Kompania Czołgów Lekkich
  • 11 Kompania Czołgów Rozpoznawczych
  • Szwadron Czołgów Rozpoznawczych
  • 7 Batalion Pancerny w Grodnie
  • 3 Batalion Pancerny w Warszawie
  • Wydzielona Kompania Czołgów TK w Wilnie
  • 1 Batalion Pancerny w Poznaniu
  • 2 Batalion Pancerny w Żurawicy
  • 6 Batalion Pancerny we Lwowie
  • 5 Batalion Pancerny w Krakowie
  • 4 Batalion Pancerny w Brześciu
  • Pluton Przewozowy w Toruniu
  • 8 Batalion Pancerny w Bydgoszczy
  • 10 Batalion Pancerny w Łodzi i Zgierzu
  • 2 Dywizjon Pociągów Pancernych w Niepołomicach
  • Kadra Zapasowa w Krakowie-Bonarce
  • 21 Batalion Czołgów Lekkich - w trakcie organizacji
  • 1 Dywizjon Pociągów Pancernych w Legionowie
  • Kadra 9 Batalionu Pancernego w Lublinie
  • 12 Batalion Pancerny w Łucku
  • 11 Batalion Pancerny
  • Szkoła Podchorążych Broni Pancernych
  • Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych w Twierdzy Modlin
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 53 - formowana dla OK V
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 1 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK I
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 52 - formowana dla OK V
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 6 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK VI
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 101 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK X
  • Biuro Badań Technicznych Broni Pancernych w Warszawie - formowane w I rzucie mob. pow.
  • Ośrodek Zapasowy Broni Pancernych Typ I Nr 1 w Warszawie - formowany w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Osobowych M.S.Wojsk.
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 3 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK III
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 4 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK IV
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 8 - formowana dla OK VIII
  • Warsztat Broni Pancernych Obszaru Warownego - formowany w I rzucie mob. pow. dla OWar. "Wilno"
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 21 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK II
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 10 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK X
  • Ośrodek Zapasowy Broni Pancernych Typ II Nr 2 w Lublinie- formowany w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 91 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK IX
  • Kierownictwo Zaopatrzenia Broni Pancernych w Warszawie - formowane w I rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 2 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK II
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 51 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK V
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 7 - formowana dla OK VII
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 41 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK IV
  • Ośrodek Zapasowy Broni Pancernych Typ III Nr 3 w Żurawicy - formowany w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 71 - formowana dla OK VII
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 81 - formowana dla OK VIII
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 11 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK I
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 61 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK VI
  • Ośrodek Zapasowy Pociągów Pancernych Nr 1 - formowany w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 31 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK III
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 9 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK IX
  • Główna Składnica Broni Pancernych - formowana w I rzucie mob. pow.
  • Zbiornica Broni Pancernych - formowana w II rzucie mob. pow.
  • Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 5 - formowana w I rzucie mob. pow. dla OK V
                                     

3. Numeracja oddziałów

Numeracja kolumn

Kolumny samochodów osobowych i ośrodki naprawcze miały numerację opartą na takich samych zasadach jak oddziały pancerne. Kolumny samochodów ciężarowych miały jako pierwszą cyfrę numer Okręgu Korpusu, na terenie którego były wystawione. następnie cyfrę 5 i - jako trzecią - cyfrę kolejnej wystawionej kolumny przez dany oddział pancerny.

Kolumny samochodów sanitarnych miały jako pierwszą cyfrę - numer Okręgu Korpusu, następnie 0 i jako trzecią - cyfrę kolejnej kolumny wystawionej przez odnośny oddział pancerny.

Wszystkie więc kolumny miały numery trzycyfrowe, a wystawione na terenie OK X, przez 2 Batalion Pancerny 4-cyfrowe.

Użytkownicy również szukali:

7tp w kampanii wrześniowej,

...
...
...