Poprzednia

ⓘ Stanisław Karwowski (1848–1917)




Stanisław Karwowski (1848–1917)
                                     

ⓘ Stanisław Karwowski (1848–1917)

Stanisław Karwowski herbu Pniejnia – profesor, historyk, geograf, lingwista, pedagog, publicysta, działacz społeczny w Wielkopolsce i na Śląsku.

                                     

1. Życiorys

Pochodził z mazowieckiej szlacheckiej rodziny herbu Pniejnia, osiadłej w miastach Wielkopolski. Syn Adama Karwowskiego, nauczyciela matematyki i polskiego w gimnazjum w Lesznie i matki Ferdynardy Habdank Białoskórskiej. Ukończył gimnazjum w Lesznie, studiował na uniwersytetach we Wrocławiu i w Berlinie, w 1870 r. otrzymał w Halle tytuł doktora w dziedzinie filozofii pracą pt. De Livonia imperio Sigismundi Augusti, regis Poloniae subjecta.

Profesor w Królewskim Katolickim Gimnazjum w Ostrowie. Występował przeciwko germanizacji. W 1874 przesiedlony przymusowo, za odmowę nauczania w języku niemieckim, do Żagania. Później pracował jeszcze jako profesor gimnazjalny w Głubczycach. W 1907 r. jako emeryt zamieszkał w Poznaniu, gdzie był m. in. wiceprezesem PTPN. Został pochowany w Poznaniu na starym cmentarzu świętomarcińskim.

Badacz dziejów Wielkopolski. Członek Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego, przewodniczący Wydziału Historyczno-Literackiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Interesował się dziejami Wielkopolski, ale także i Śląska oraz genealogią wybitnych rodzin szlacheckich.

W dorobku Karwowskiego wysuwa się na czoło 3 tomowa Historia Wielkiego Księstwa Poznańskiego, którą ocenia się jako nieocenioną kronikę życia politycznego oraz społeczno-kulturalnego z okresu zaboru. Publikował w < >, < > i innych.

Autor monografii wielkopolskich miast: Gniezna, Leszna, Jarocina, Lwówka, Rakoniewic- Jarocin i jego dziedzice 1903; Genealogia Łodzia Brodnickich 1910; Szlachta polska a chłopi 1911; Lwówek i jego dziedzice 1914; Leszczyńscy herbu Wieniawa 1914 oraz wiele innych.

Pochowany na cmentarzu św. Jana Vianneya w Poznaniu.

Żoną Stanisława Karwowskiego była Maria Pstrokońska, synem Adam Karwowski, lekarz, dermatolog, wenerolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, który zyskał dużą popularność.

Jego imię nosi ulica w Poznaniu, Jarocinie i w Lesznie tu ul. Karwowskich.

                                     

2. Wybrane publikacje

  • Klasztor PP. Cysterek w Ołoboku, Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego, Tom XXVI. Zeszyt I
  • Kolegiata św. Jerzego i kościół św. Stanisława w Gnieźnie, Poznań 1896
  • Kronika Miasta Leszna, Poznań 1877
  • Gniezno, Poznań 1892,
  • Czasopisma wielkopolskie Poznań 1908,
  • Wcielenie Inflant do Litwy i Polski 1558-1561.
  • Historia Wielkiego Księstwa Poznańskiego 3 tomy, wydane w roku 1918,
  • Z przeszłości Śląska,
  • Wielka encyklopedia powszechna ilustrowana współpraca,