Poprzednia

ⓘ Chors




Chors
                                     

ⓘ Chors

Chors – słowiańskie bóstwo o niepewnej autentyczności.

W Powieści minionych lat wymienia się Chorsa jako jedno z bóstw, którym w 980 roku książę Włodzimierz Wielki wystawił posągi w Kijowie. Wzmianka o tym bóstwie pojawia się także w pochodzącym z XII wieku Słowie o wyprawie Igora, gdzie o księciu Wsiesławie, który nocą przed pianiem koguta dobiegł z Kijowa do Tmutorakania na Krymie, mówi się iż "wielkiemu Chorsowi drogę przebiegał”. Późniejsze źródła przedstawiają go w ujęciu euhemerystycznym – Biesiada trzech świętych mówi o "Chorsie Żydowinie”, zaś Słowo i objawienie św. Apostołów przywołuje starców Peruna i Chorsa, z których drugi miał kiedyś żyć na Cyprze.

Powszechnie uznaje się, że imię Chors ma korzenie irańskie awestyjskie xvar – "aureola”, nowoperskie xoršid خورشید l. خرشید – "Słońce”, sanskryckie hára – "ogień”), co z kolei wskazywałoby na solarny charakter tego boga. Część badaczy postuluje niesłowiańską genezę bóstwa, zapożyczonego od ludów tureckich lub irańskich. Wskazuje się na podobieństwa językowe do występującego w wierzeniach Chantów i Mansów boga nieba o imieniu Krones czy też udmurckiego słowa kvar – "powietrze, niebo”. Zdaniem Henryka Łowmiańskiego wzmianka o Chorsie w Powieści minionych lat została dodana przez jej pierwszego redaktora, Nikona. Przebywający w Tmutorakaniu Nikon miał zapożyczyć tamtejszego solarnego Chorsa i połączyć jego postać z Dażbogiem.

Aleksander Brückner uważał Chorsa za bóstwo rodzime, lunarne, wywodząc etymologię jego imienia od prasłowiańskiego rdzenia krsь, obecnego w polskim słowie wycharsły – "wynędzniały”, co miałoby się odnosić do ubywającego księżyca, względnie do słabości jego światła wobec promieni słonecznych. Za taką identyfikacją mógłby świadczyć fakt, że Księżyc, zajmujący skromne miejsce mitologiczne w religiach indoeuropejskich, w słowiańskim folklorze odgrywał względnie dużą rolę i traktowany był z nabożnym szacunkiem.

Użytkownicy również szukali:

chors backlight, chors bóg, chors cennik, chors modele 3d,

...
...
...