Poprzednia

ⓘ Władysław Roman Wawrzonek




Władysław Roman Wawrzonek
                                     

ⓘ Władysław Roman Wawrzonek

Władysław Roman Wawrzonek, pseudonim Tadeusz Skałuba, – polski publicysta historyczny, wydający w II obiegu, żołnierz Armii Krajowej Okręgu Śląskiego.

                                     

1. Życiorys

Był synem Tadeusza 1896-1941 urzędnika Inspektoratu PZU w Chrzanowie, więźnia KL Dachau oraz KL Mauthausen-Gusen, i Augustyny z Ratusinskich, księgowej. Uczęszczał do Gimnazjum w Chrzanowie. Po aresztowaniu ojca, jako 14-letni chłopak podjął pracę w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie jako ślusarz i tokarz. Od 1942 był łącznikiem wywiadu AK Okręgu Krakowskiego. Po wpadce tamtejszej siatki w 1944 wstąpił do oddziału "Garbnik” Śląskiego Okręgu AK oddział m.in. ratował uciekinierów z KL Auschwitz. Po zakończeniu działań wojennych ujawnił się we wrześniu 1945 przed Komisją Likwidacyjną w Krakowie, gdzie został zweryfikowany w stopniu starszego strzelca, z zatwierdzeniem przyznanego mu Krzyża Walecznych. W 1945 był pracownikiem i działaczem Stronnictwa Pracy w Krakowie oraz członkiem konspiracyjnego Ruchu Oporu Stronnictwa Pracy. Po rozwiązaniu Stronnictwa nie związał się ponownie z żadną partią polityczną. W 1946 złożył egzamin dojrzałości w Liceum Spółdzielczo-Handlowym w Krakowie. Studia ukończył w 1950 na Akademii Handlowej w Krakowie, lecz nie został dopuszczony do obrony pracy magisterskiej z przyczyn politycznych wydano mu dyplom ukończenia studiów I stopnia. Dopiero w 1960 uzyskał dyplom magisterski Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Po wojnie pracował w wielu branżach od agencji ubezpieczeniowych po prowadzenie własnej działalności gospodarczej.

W latach 70. zaczął pracować nad pierwszą swoją książką "IV Rozbiór Polski”, której pierwsze egzemplarze ukazały się w 1978 roku w II obiegu. Przyjął wtedy pseudonim Tadeusz Skałuba Tadeusz było imieniem ojca, zaś Skałuba było nazwiskiem panieńskim babki. To właśnie w "IV Rozbiorze Polski” po raz pierwszy po wojnie został opublikowany pełen tekst przemówienia Mołotowa z 29 X 1939, w którym pojawiają się słynne jego słowa o "bękarcie Traktatu Wersalskiego”. Książka odniosła jak na warunki podziemnych wydawnictw doby PRL-u olbrzymi sukces. Apogeum jej popularności przypadło na okres 1981-1984. Sam autor wspominał, że wznawiano ją co najmniej 36 razy. W 1981 napisał kolejną książkę dotyczącą najnowszej historii Polski – "Obezhołowienie. Geneza likwidacji warstwy kierowniczej narodu polskiego przez okupanta radzieckiego w latach 1939 do 1941 roku”.

Obawiając się aresztowania w 1982 chodziło o dekonspirację pseudonimu wyjechał z kraju. Po krótkim pobycie w Austrii, osiadł w Nowym Jorku. Był wydawcą i redaktorem "Kuriera” 1988-1994, pierwszego bezpłatnego tygodnika polonijnego. Do współpracy w zespole redakcyjnym zaprosił m.in. Zbigniewa Neugebauera pisał pod pseudonimem "Puszczyk”, a także Zofię Kłopotowską została redaktorem naczelnym, a następnie współwłaścicielem pisma czy Marię Kornatowską. Po sprzedaniu "Kuriera” założył "Przełom”. W 1999 był redaktorem i współautorem wspólnie z przyjaciółmi z czasów AK obszernego opracowania "Partyzanci Armii Krajowej Ziemi Żywieckiej 1942-1947”. W 2002, nakładem "Przełomu” wydał "Biografię Tadeusza Wawrzonka”, świetnie udokumentowaną monografię obozowej gehenny swojego ojca, ofiary hitlerowskiego ludobójstwa.

W ostatnich latach swojego życia walczył o ekshumacje i sprowadzenie do Polski wszystkich oficerów zamordowanych w Twerze, Charkowie i Katyniu. Często gwałtownie polemizował ze stanowiskiem w tej sprawie Federacji Rodzin Katyńskich oraz Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, na łamach "Przełomu” oraz w listach otwartych. Stworzył swój własny projekt cmentarza wojennego ofiar Zbrodni Katyńskiej projekt oparty na planie orderu Virtuti Militari. Ostatnią jego pracą jest pośmiertne wydana przez jego syna – Marka Wawrzonka – "Zbrodnia Katyńska i jej białe plamy” 2008, która jest podsumowaniem jego publicystyki historycznej z przełomu lat 80. i 90 uzupełniona o ujawnioną dokumentację z rosyjskich archiwów.

                                     

2. Publikacje

  • 2002 Biografia Tadeusza Wawrzonka
  • 1978 IV Rozbiór Polski
  • 2008 Zbrodnia Katyńska i jej "białe plamy” ​ISBN 978-83-927556-0-9 ​
  • 1981 Obezhołowienie. Geneza likwidacji warstwy kierowniczej narodu polskiego przez okupanta radzieckiego w latach 1939 do 1941 roku
  • 1999 Partyzanci Armii Krajowej Ziemi Żywieckiej 1942-1947
                                     
  • Franciszek Wawrzonek Roman Werfel Stefan Wierbłowski Leonard Wierzbicki Kazimierz Witaszewski Tadeusz Wojnowski Władysław Wolski Aleksander Zawadzki Roman Zambrowski
  • ofiar, Warszawa: Pax 1991, ISBN 83 - 211 - 1408 - 3, OCLC 830065038 . W. R. Wawrzonek Zbrodnia Katyńska i jej białe plamy Łódź 2008. ISBN 978 - 83 - 927556 - 0 - 9

Użytkownicy również szukali:

...
...
...