Poprzednia

ⓘ Jednostki artylerii Wojska Polskiego




                                     

ⓘ Jednostki artylerii Wojska Polskiego

Jednostki artylerii Wojska Polskiego - spis polskich jednostek artylerii: ich organizacja, geneza, podległość i przeformowania; miejsce stacjonowania.

                                     

1. Artyleria Wojska I Rzeczypospolitej

Korpus Artylerii Koronnej

  • Brygada Cekhauzu Kamienieckiego
  • Brygada Cekhauzu Warszawskiego

od 1790

  • 5 Brygada Artylerii w Kamieńcu Podolskim
  • 1 Brygada Artylerii w Warszawie
  • 4 Brygada Artylerii w Winnicy na Podolu
  • 3 Brygada Artylerii w Połonnem na Ukrainie
  • 2 Brygada Artylerii w Poznaniu

Arsenały do XVII wieku - cekhauzy

  • Arsenał Królewski w Warszawie
  • Arsenał Królewski w Krakowie
  • Stary i Nowy Arsenał w Wilnie
  • Arsenał Zamojski
  • Wielka i Mała Zbrojownia w Gdańsku
                                     

2. Artyleria w okresie zaborów

  • Brygada Artylerii Lekkokonnej - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Łęczycy
  • 2 Brygada Artylerii Pieszej - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Kocku;
  • 1 Brygada Artylerii Pieszej - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Grójcu;
  • Batalion Artylerii Legiony Polskie we Włoszech
  • 2 Batalion Artylerii - powstała w 1807 jednostka WP Księstwa Warszawskiego; ze składu 2 Legii gen. Zajączka;
  • 3 Batalion Artylerii - powstała w 1807 jednostka WP Księstwa Warszawskiego; ze składu 3 Legii gen. Dąbrowskiego;
  • 1 Batalion Artylerii - powstała w 1807 jednostka WP Księstwa Warszawskiego; ze składu 1 Legii księcia Poniatowskiego;
  • Pułk Artylerii Pieszej Księstwa Warszawskiego - sformowany w 1910;
  • Pułk Artylerii Konnej Księstwa Warszawskiego
  • Korpus Rakietników - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Warszawie;
                                     

3. Artyleria w II RP

  • 18 Brygada Artylerii
  • 6 Brygada Artylerii
  • 11 Brygada Artylerii
  • 1 Brygada Artylerii Wojsk Wielkopolskich 1919 → 14 BA
  • 12 Brygada Artylerii
  • 3 Brygada Artylerii
  • 1 Brygada Artylerii
  • 15 Brygada Artylerii 1919-1921
  • 9 Brygada Artylerii
  • 22 Brygada Artylerii 1920-1921
  • 14 Brygada Artylerii 1919-1921
  • 17 Brygada Artylerii 1919-1921
  • 10 Brygada Artylerii
  • 16 Brygada Artylerii
  • 20 Brygada Artylerii 1920-1921
  • 19 Brygada Artylerii 1920-1921
  • 21 Brygada Artylerii 1920-1921
  • 2 Brygada Artylerii
  • 13 Brygada Artylerii
  • 7 Brygada Artylerii
  • 4 Brygada Artylerii
  • 3 Brygada Artylerii Wojsk Wielkopolskich 1919 → 17 BA
  • 5 Brygada Artylerii
  • 2 Brygada Artylerii Wojsk Wielkopolskich 1919 → 15 BA
  • 8 Brygada Artylerii


                                     

4.1. Artyleria Polskich Sił Zbrojnych We Francji

  • 2 Warszawski pułk artylerii lekkiej - 2 Dywizja Strzelców Pieszych
  • 3 pułk artylerii lekkiej - 3 Dywizja Piechoty
  • 4 pułk artylerii ciężkiej - 4 Dywizja Piechoty
  • 3 pułk artylerii ciężkiej - 3 Dywizja Piechoty
  • 2 Modliński pułk artylerii ciężkiej - 2 Dywizja Strzelców Pieszych
  • 1 Wileński pułk artylerii lekkiej - 1 Dywizja Grenadierów
  • 1 Pomorski pułk artylerii ciężkiej - 1 Dywizja Grenadierów
  • 4 pułk artylerii lekkiej - 4 Dywizja Piechoty
                                     

4.2. Artyleria Polskich Sił Zbrojnych W PSZ w ZSRR

  • 9 pułk artylerii lekkiej - pułk artylerii 9 DP
  • 6 pułk artylerii lekkiej - pułk artylerii 6 DP
  • 8 pułk artylerii ciężkiej - pułk artylerii 8 DP
  • 8 pułk artylerii lekkiej - pułk artylerii 8 DP
  • 5 pułk artylerii lekkiej - pułk artylerii 5 DP
  • 7 pułk artylerii lekkiej - pułk artylerii 7 DP
  • 10 pułk artylerii lekkiej - pułk artylerii 10 DP
  • 7 pułk artylerii ciężkiej - pułk artylerii 7 DP
  • 9 pułk artylerii ciężkiej - pułk artylerii 9 DP
                                     

4.3. Artyleria Polskich Sił Zbrojnych W Wielkiej Brytanii

  • 15 pułk artylerii lekkiej 4 DP
  • 14 pułk artylerii lekkiej 4 DP
  • 3 pułk artylerii motorowej 2 DGPanc., 4 DP
  • 1 pułk artylerii przeciwpancernej 1 DPanc
  • 11 pułk artylerii przeciwpancernej kadrowy I KP
  • 1 pułk artylerii motorowej 1 DPanc
  • 2 pułk artylerii motorowej 1 DPanc
  • 4 pułk artylerii Przeciwpancernej 4 DP
  • 2 pułk pomiarów artylerii kadrowy I KP
  • 1 pułk artylerii ciężkiej I KP
  • 1 pułk artylerii lekkiej 1 DGren
  • 2 pułk artylerii przeciwpancernej 2 DGPanc
  • 2 pułk artylerii przeciwpancernej 2 DPanc
                                     

4.4. Artyleria Polskich Sił Zbrojnych W Armii Polskiej na Wschodzie i 2 Korpusie Polskim

  • 3 Karpacki pułk artylerii przeciwpancernej 3 DSK
  • 2 Karpacki pułk artylerii lekkiej 3 DSK
  • 1 Karpacki pułk artylerii lekkiej 3 DSK
  • 1 pułk pomiarów artylerii 2 KP
  • 8 pułk artylerii lekkiej 2 DPanc → 16 Pułk Artylerii Lekkiej
  • 7 pułk artylerii lekkiej 2 GA → 7 pułk artylerii konnej
  • 12 pułk artylerii ciężkiej 2 GA
  • 7 pułk artylerii przeciwpancernej 2 KP
  • 7 pułk artylerii konnej 2 GA, 2 DPanc
  • 13 pułk artylerii ciężkiej 2 GA
  • 5 Kresowy pułk artylerii przeciwpancernej 5 KDP
  • 2 Grupa Artylerii AP na Wsch., 2 KP
  • 9 pułk artylerii lekkiej 2 GA → 9 Pułk Artylerii Najcięższej
  • 17 pułk artylerii mieszanej 7 DP
  • 6 Lwowski pułk artylerii Lekkiej 5 KDP
  • 3 Karpacki pułk artylerii lekkiej 3 DSK
  • 11 pułk artylerii ciężkiej 2 GA
  • 4 Kresowy pułk artylerii lekkiej 5 KDP
  • 10 pułk artylerii ciężkiej 2 GA
  • 16 pułk artylerii lekkiej 2 WDPanc
  • 5 Wileński pułk artylerii Lekkiej 5 KDP


                                     

5. Artyleria ludowego Wojska Polskiego

W ludowym Wojsku Polskim zachowano ciągłość numeracji dla jednostek artylerii naziemnej i artylerii przeciwlotniczej, a w latach 1944-1945 również dla oddziałów artylerii samochodowej samobieżnej. Związkom taktycznym i oddziałom formowanym w latach 50. XX wieku nadawane były kolejne numery. W latach 60. XX wieku rozpoczęto proces przekazywania istniejącym jednostkom artylerii "dziedzictwa tradycji, historycznych nazw i numerów” jednostek LWP, które walczyły w II wojnie światowej. Strzałka → oznacza przeformowanie lub przemianowanie jednostki wojskowej. Kursywą zaznaczono tzw. jednostki czasu "W” - jednostki mobilizowane lub oddziały ZT planowane do sformowania.

                                     

5.1. Artyleria ludowego Wojska Polskiego Dywizje artylerii

  • 6 Dywizja Artylerii Przełamania 1951-1956 → 6 BAP
  • 8 Dywizja Artylerii Przełamania 1951-1961
  • 10 Dywizja Artylerii Armat 1956-1957
  • 5 Dywizja Artylerii 1945 → 13 BAC 1945-1951 → 6 DAP
  • 2 Łużycka Dywizja Artylerii 1944-1945 → 12 BAC 1945-1951 → 8 DAP 1951-1961
  • 5 Dywizja Artylerii Armat 1956-1957
                                     

5.2. Artyleria ludowego Wojska Polskiego Brygady artylerii

  • 2 Pomorska Brygada Artylerii 1967-1992 → 2 Pomorski Pułk Rakiet
  • 20 Brygada Artylerii 1963-1967 → 2 Pomorska Brygada Artylerii
  • 36 Brygada Artylerii 1964-1969 → 3 Warszawska Brygada Artylerii
  • 7 Brygada Artylerii Haubic 1944-1945 → 70 pah 1945-1951 → 29 BAH
  • 23 Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1951-1955
  • 3 Warszawska Brygada Artylerii 1969-1993 → 3 Pułk Rakiet im. Króla Stefana Batorego
  • 29 Brygada Artylerii Haubic 1951-1956 → 29 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich 1956-1957 → 29 BAH
  • 31 Brygada Artylerii Armat 1956-1967 → 5 Pomorska Brygada Artylerii Armat
  • 21 Brygada Artylerii Ciężkiej 1951-1955 → 21 Berlińska Brygada Artylerii Armat 1955-1957
  • 28 Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1951-1956
  • 3 Brygada Artylerii Haubic 1944-1945 → 74 pah 1945-1951 → 19 BAH
  • 35 Brygada Artylerii Armat 1956-1957 → 115 dah
  • 47 Brygada Artylerii Przeciwpancernej
  • 14 Brygada Artylerii Ciężkiej 1947-1955 → 14 Brygada Artylerii Armat 1955-1957
  • 30 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich 1953-1955
  • 17 Brygada Artylerii Haubic 1951-1955
  • 2 Brygada Artylerii Haubic 1944-1945 → 73 pah 1945-1951 → 17 BAH
  • 1 Warszawska Brygada Artylerii Armat im. gen. Bema 1967-1989 → 1 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych i Artylerii 1989-1993 → 1 BA
  • 15 Brygada Artylerii Ciężkiej 1949-1956 → 15 Warszawska Brygada Artylerii Armat 1956-1967 → 1 BAA
  • 33 Brygada Artylerii Ciężkiej 1951-1955 → 33 Brygada Artylerii Armat 1955-1957
  • 9 Drezdeńska Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1944-1945 → 55 pal
  • 5 Brygada Artylerii Ciężkiej 1944-1945 → 80 pac 1945-1946 → 26 dac 1946-1948
  • 23 Brygada Artylerii Armat 1984-1995 → 23 BA
  • 25 Brygada Artylerii Haubic 1953-1956 → 25 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich 1956-1957 → 1 pah
  • 16 Brygada Artylerii Armat 1956-1957
  • 12 Łużycka Brygada Artylerii Ciężkiej 1945-1951 → 8 DAP
  • 22 Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1951-1955
  • 27 Brygada Moździerzy 1953-1955 → 27 Brygada Moździerzy Ciężkich
  • 10 Brygada Artylerii Ciężkiej 1944-1945 → 71 pac 1945-1951 → 21 BAC
  • 8 Brygada Artylerii Ciężkiej 1944-1945 → 67 pac 1945-1951 → 33 BAC
  • 13 Brygada Artylerii Ciężkiej 1945-1951 → 6 DAP
  • 1 Samodzielna Brygada Moździerzy 1944-1945
  • 24 Brygada Moździerzy 1953-1955 → 24 Brygada Moździerzy Ciężkich 1955-1961
  • 19 Brygada Artylerii Haubic 1951-1957
  • 14 Sudecka Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1944-1945 → 54 pal
  • 6 Brygada Artylerii Lekkiej 1944-1945 → 68 pah 1945-1951 → 26 BAH
  • Brygada Artylerii im. Józefa Bema 1943 → 1 Brygada Artylerii Ciężkiej im. Józefa Bema 1943-1945 → 24 dac i 25 dac 1945-1949 → 15 BAC
  • 11 Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1944-1945
  • 26 Brygada Artylerii Haubic 1951-1955
  • 6 Brygada Artylerii Przełamania 1956-1957 → 6 Brygada Artylerii Armat 1957-1991
  • 4 Brygada Artylerii Przeciwpancernej 1944-1945 → 76 Manewrowy Pułk Artylerii
  • 34 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich 1953-1955
  • 18 Brygada Artylerii im. gen. dyw. Franciszka Jóźwiaka 1962-1992 → 18 Pułk Rakiet
  • 5 Pomorska Brygada Artylerii Armat 1967-1990 → 5 Brygada Artylerii Armat 1991-2001
  • 32 Brygada Artylerii Haubic 1953-1961 → 32 Łużycka Brygada Artylerii → 32 Łużycka Szkolna Brygada Artylerii im. gen. broni Bolesława Czarniawskiego


                                     

6.1. Artyleria Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej 1990-2012 Brygady artylerii

  • 23 Śląska Brygada Artylerii w Zgorzelcu 1995-1998 i w Bolesławcu 1998-2011 → 23 pa
  • 5 Brygada Artylerii Armat w Głogowie 1991-1995 → 5 BA
  • 5 Brygada Artylerii w Głogowie 1995-2001
  • 1 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych i Artylerii w Węgorzewie 1989-1993 → 1 BA
  • 18 Brygada Artylerii w Bolesławcu 1991-1993 → 18 pr
  • 1 Mazurska Brygada Artylerii im. gen. Józefa Bema w Węgorzewie 1993-2010 → 11 pa
  • 6 Toruńska Brygada Artylerii im. Józefa Bema w Toruniu 1991-2001 → 6 das
  • 2 Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych w Choszcznie 1991-1993 → 2 pr
  • 23 Brygada Artylerii Armat 1984-1995 w Zgorzelcu → 23 BA
  • 32 Ośrodek Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii w Orzyszu
  • 3 Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych w Biedrusku 1991-1993 → 3 pr
                                     

6.2. Artyleria Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej 1990-2012 Pułki artylerii ośrodki materiałowo-techniczne

  • 4 Kołobrzeski Pułk Artylerii Mieszanej im. gen. Wincentego Aksamitowskiego w Kołobrzegu 1994-2001
  • 1 Ciechanowski Pułk Artylerii Mieszanej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ciechanowie 1994-2000 → 1 pa
  • 9 Bartoszycki Pułk Artylerii w Morągu 1994-2000
  • 16 Pomorski Pułk Artylerii im. gen. dyw. Emila Przedrzymirskiego-Krukowicza w Braniewie 1970-2011
  • 37 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Kędzierzynie-Koźlu → 10 pam
  • 5 Pułk Artylerii Mieszanej w Sulechowie 1999-2001 → 5 pa
  • 91 Pułk Artylerii Przeciwpancernej w Gnieźnie 1991-1995 → 17 pappanc
  • 40 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Jarosławiu 1989-2001
  • 1 Pułk Artylerii w Bartoszycach do 1993 → 9 pa
  • 11 Mazurski Pułk Artylerii im. gen. Józefa Bema w Węgorzewie od 2011
  • 1 Ciechanowski Pułk Artylerii im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ciechanowie 2000-2010
  • 13 Kostrzyński Pułk Artylerii im. płk. Mikołaja Gomólickiego w Kostrzynie nad Odrą 1994-1998
  • 113 Pułk Artylerii w Kostrzynie nad Odrą 1968-1994 → 13 pa
  • 11 Pułk Artylerii im. gen. dyw. Stanisława Kopańskiego w Żarach 1995-2001
  • 23 Śląski Pułk Artylerii w Bolesławcu od 2012
  • 22 Pułk Artylerii w Sulechowie 1955-1993 → 5 pa
  • 14 Pułk Artylerii Przeciwpancernej w Kwidzynie 1967-1994 → 14 pappanc
  • 14 Suwalski Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. marszałka Józefa Piłsudskiego w Suwałkach 1994-2010 → 14 dappanc
  • 30 Pułk Artylerii Mieszanej w Stargardzie Szczecińskim 1994-1998
  • 18 Pułk Rakiet w Bolesławcu 1993-2001
  • 17 Gnieźnieński Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. Króla Bolesława Chrobrego w Gnieźnie 1995-1998
  • 5 Lubuski Pułk Artylerii w Sulechowie od 2001
  • 2 Pomorski Pułk Rakiet im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Choszcznie 1993-2001
  • 4 Pułk Artylerii w Kołobrzegu do 1994 → 4 pam
  • 20 Pułk Artylerii Przeciwpancernej w Pleszewie 1967-1993 i Żarach 1993-2001
  • 2 Pułk Artylerii Legionów im. Króla Władysława IV w Choszcznie 2001-2011
  • 2 Pułk Artylerii Mieszanej Legionów im. Króla Władysława IV w Szczecinie 1995-2001 → 2 pa
  • 33 Pułk Artylerii w Żarach 1969-1995 → 11 pa
  • 5 Pułk Artylerii w Sulechowie 1993-1998 → 5 pam
  • 39 Pułk Artylerii w Tarnowskich Górach
  • 3 Pułk Rakiet im. Króla Stefana Batorego w Biedrusku 1993-2001
  • 2 Pułk Artylerii Legionów im. Króla Władysława IV w Szczecinie do 1995 → 2 pam
  • 10 Śląski Pułk Artylerii Mieszanej im. kadeta Zygmunta Kuczyńskiego w Kędzierzynie-Koźlu 1994-1998
  • 16 Morąski Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. gen. Krzysztofa Arciszewskiego w Morągu 1994-2001
  • 37 Pułk Artylerii w Stargardzie Szczecińskim 1991-1994 → 30 pam
  • 9 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Morągu 1989-1994 → 16 pappanc
  • 3 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Chełmie 1989-1996 → 3 dappanc
                                     

7. Dywizjony artylerii

  • 21 Dywizjon Artylerii Mieszanej 1993-2000
  • 4 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Malborku 16 DZ 1963-1992
  • 14 Jarosławski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej w Jarosławiu 1993-2001
  • 8 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Tarnowskich Górach 10 DZ 1964-1993 → 8 dr
  • 5 Dywizjon Artylerii Mieszanej w Krakowie 6 BPD 1963-1992
  • 3 Dywizjon Artylerii Rakietowej w Chełmie
  • 7 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Budowie 1963-1992 → 2 do 2 pr
  • 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu 21 BSP
  • 1 Dywizjon Artylerii Samobieżnej "Pion” 23 BA w Bolesławcu
  • 14 Dywizjon Artylerii Rakietowej 21 BSP w Jarosławiu 1993-2006
  • 1 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Trzebiatowie 8 DZ 1964-1992
  • 5 Dywizjon Rakiet w Giżycku WOW 1993-1994
  • 8 Dywizjon Rakiet w Tarnowskich Górach KOW 193-1994
  • 6 Toruński Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. Józefa Bema w Toruniu DWL
  • 3 Chełmski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej w Chełmie
  • 10 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Żarach 11 DZ 1963-1992
  • 5 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Giżycku 1 DZ 1967-1993 → 5 dr
                                     

8. Artyleria Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej po 2012

Wojska Rakietowe i Artyleria Wojsk Lądowych

  • Szefostwo Wojsk Rakietowych i Artylerii Pionu Szkolenia Dowództwa Wojsk Lądowych w Warszawie
  • 5 Lubuski Pułk Artylerii w Sulechowie DWL
  • 11 Mazurski Pułk Artylerii im. gen. Józefa Bema w Węgorzewie DWL
  • 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu 21 BSP
  • 23 Śląski Pułk Artylerii w Bolesławcu DWL
  • 14 Suwalski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Suwałkach 11 pa