Poprzednia

ⓘ Hohenbruch (KL)




Hohenbruch (KL)
                                     

ⓘ Hohenbruch (KL)

Obóz koncentracyjny Hohenbruch – niemiecki obóz koncentracyjny w Prusach Wschodnich, położony w pobliżu miejscowości o tej samej nazwie.

W latach 1939–1942 według innych źródeł do 1944, lub nawet do stycznia 1945 siedziba nazistowskiego obozu koncentracyjnego zlokalizowanego na bagnistym terenie w lesie, 3 km od wsi, w miejscu wcześniejszego obozu pracy Reichsarbeitsdienstu dla niemieckiej młodzieży, którego baraki zaadaptowano na potrzeby obozu SS. Jego ofiarami byli przede wszystkim Polacy, zarówno działacze polonijni należący do Związku Polaków w Niemczech, Polskiego Związku Zachodniego, Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół”, Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech z Prus Wschodnich, polscy celnicy spod Malborka i Tczewa, jak i z terenów sąsiednich, ale też przedstawiciele innych nacji, w tym Niemcy i Żydzi. Praca więźniów była wykorzystywana do karczowania lasu i osuszania bagien. Dzieje obozu Hohenbruch są mało znane. Przebywało tu do kilku tysięcy więźniów, jednak ich dokładnej liczby dotąd nie ustalono. Około 200 osób zostało zamordowanych. Komendantem obozu był Pust.

Niektórzy więźniowie i ofiary obozu:

  • Seweryn Pieniężny syn zamordowany 24.02.1940
  • Jan Piotrowski, konsul w Królewcu
  • Michał Żywiec 1882–1954, działacz polsko-ewangelicki w powiecie działdowskim
  • Piotr Abraszewski 1905–1996, artysta malarz
  • Jan Maza, działacz harcerski i nauczyciel z Unieszewa zamordowany 24.02.1940
  • Władysław Gębik
  • Władysław Biały
  • Franciszek Kellmann 1898–1945, polski działacz narodowy na Warmii
  • Ryszard Knosała 1907–1945, nauczyciel>
  • Wojciech Gałęziewski wzgl Gałęziowski, współwydawca "Gazety Olsztyńskiej” zamordowany 24.02.1940
  • Leon Gąsiewski, współwydawca "Gazety Olsztyńskiej”
  • Kazimierz Adam Lubecki 1880–1939, prawnik, filozof, pedagog
  • Bohdan Jałowiecki, ostatni konsul RP w Olsztynie
  • Leon Włodarczak – komendant hufca wschodniopruskiego Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech zamordowany 24.02.1940
  • Józef Leliwa Piotrowicz 1899–1939, dziennikarz z Nowego Miasta Lubawskiego zamordowany
  • Sylwester Parzybok 1886–1944, Nadkomisarz Policji, komendant policji w Toruniu, zamordowany w Królewcu
  • Ludgard Rakowski, polski inspektor celny w Wolnym Mieście Gdańsku
  • Franciszek Schnarbach 1905–1947, nauczyciel

W 1946 Juliusz Malewski, działacz Związku Polaków w Prusach Wschodnich, sprowadził prochy Pieniężnego i innych Polaków do Olsztyna, po czym postawił na terenie obozu krzyż. W późniejszym okresie uległ on zniszczeniu i został odtworzony w lutym 1995. W 2006 z inicjatywy Jarosława Czubińskiego, konsula generalnego RP w Kaliningradzie i weteranów z olsztyńskiego Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy, zaplanowano odsłonięcie kamiennego pomnika ofiar obozu proj. Janusz Wierzyński, który odsłonięto w marcu 2011, z napisami w językach polskim i rosyjskim po obu stronach pamiątkowej płyty.