Poprzednia

ⓘ Służba sprawiedliwości (II RP)




                                     

ⓘ Służba sprawiedliwości (II RP)

  • Korpus oficerów administracyjnych działu sądowego i więziennego administracyjno-sądowych i administracyjno-więziennych.
  • Korpus oficerów sądowych.
  • Szeregowi kancelaryjno-administracyjni działu sądowego i więziennego administracyjno-sądowi i administracyjno-więzienni.
  • Korpus chorążych administracyjnych działu sądowego i więziennego administracyjno-sądowych i administracyjno-więziennych.

Ogólną organizację instytucji i zakładów służby sprawiedliwości oraz sposób ich działania i wewnętrzny tok służby, ustalała ustawa postępowania karnego wojskowego oraz wynikające z niej instrukcje i regulaminy.

Oficerowie korpusu sądowego, jako niezawiśli sędziowie, pod względem garnizonowo-dyscyplinarnym, podlegali ogólnym przepisom obowiązującym w Wojsku Polskim. Jeżeli przewinienia dyscyplinarne nie miały żadnego związku z ich urzędowaniem, Dowództwo Okręgu Korpusu miało prawo do nakładania na oficerów korpusu sądowego tylko kary upomnienia i nagany.

Pod wszystkimi innymi względami, podlegali oficerowie korpusu sądowego władzy dyscyplinarnej swoich przełożonych fachowych lub Najwyższemu Sądowi Wojskowemu.

                                     

1.1. Centralne organy służby sprawiedliwości Minister Spraw Wojskowych

Bezpośredni nadzór nad służbą sprawiedliwości sprawował Minister Spraw Wojskowych, którego doradcą, w zakresie administracji, był szef Departamentu Sprawiedliwości Ministerstwa Spraw Wojskowych. Minister Spraw Wojskowych stał na czele wojskowego urzędu prokuratorskiego, któremu podlegali prokuratorzy wojskowi wszystkich stopni. Ministra Spraw Wojskowych zastępował w tym względzie naczelny prokurator wojskowy. Naczelny prokurator wojskowy posiadał prawa dowódcy dywizji.

                                     

1.2. Centralne organy służby sprawiedliwości Najwyższy Sąd Wojskowy

Najwyższy Sąd Wojskowy wspólny dla wojska i marynarki wojennej, powołany był do rozpatrywania spraw, przekazanych mu ustawą postępowania karnego wojskowego. Na czele Najwyższego Sądu Wojskowego stał prezydent, posiadający prawa dyscyplinarne dowódcy dywizji w stosunku do sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego oraz całego personelu tego sądu. Najwyższy Sąd Wojskowy, jako instytucja wojskowa o charakterze centralnym, podlegał Dowódcy Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie, z tym, że kierownictwo nad jego działalnością było zastrzeżone dla Ministra Spraw Wojskowych.

Prezydent Najwyższego Sądu Wojskowego podlegał:

  • za przewinienia popełnione przy wykonywaniu służby sędziowskiej, jak i wszyscy sędziowie Najwyższego Sądu Wojskowego – Najwyższemu Sądowi Wojskowemu.
  • pod względem służbowym – Ministrowi Spraw Wojskowych;
                                     

1.3. Centralne organy służby sprawiedliwości Prokuratura przy Najwyższym Sądzie Wojskowym

Prokuratura przy Najwyższym Sądzie Wojskowym urzędowała przy Najwyższym Sądzie Wojskowym. Stosunek organizacyjny Prokuratury przy Najwyższym Sądzie Wojskowym do Ministra Spraw Wojskowych, jako centralnej instytucji wojskowej, był analogiczny jak Najwyższego Sądu Wojskowego. Prokurator Najwyższego Sądu Wojskowego podlegał, pod względem służbowym i fachowym, naczelnemu prokuratorowi wojskowemu. Podprokuratorzy i cały personel pomocniczy Prokuratury przy Najwyższym Sądzie Wojskowym podlegał służbowo i fachowo prokuratorowi Najwyższego Sądu Wojskowego, który posiadał wobec nich prawa dowódcy brygady.

                                     

1.4. Centralne organy służby sprawiedliwości Wojskowe Więzienie Karne

Wojskowe Więzienie Karne w Stanisławowie posiadało 2000 miejsc.

Służyło ono zasadniczo tylko do odbywania kary więzienia, o ile czas trwania orzeczonej i jeszcze nie odbytej kary przekraczał 3 miesiące. Jako zakład centralny, podlegało ono Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie. W sprawach związanych z systemem przetrzymywania więźniów bezpośrednie rozkazy wydawało Ministerstwo Spraw Wojskowych Departament Sprawiedliwości.

Nadzór penitencjarny sprawował prokurator wojskowy danego okręgu Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VI Lwów.

Komendantowi więzienia karnego podlegał cały personel więzienia oraz więźniowie. W stosunku do personelu posiadał on prawa dowódcy pułku. Uprawnienia komendanta więzienia wobec więźniów normował regulamin więzienia.

                                     

2.1. Służba sprawiedliwości w Okręgach Korpusów Wojskowy Sąd Okręgowy

W każdym Okręgu Korpusu istniał jeden Wojskowy Sąd Okręgowy, stacjonujący w siedzibie kwatery głównej danego Okręgu Korpusu, oznaczony nazwą danego Okręgu Korpusu. Właściwość Wojskowych Sądów Okręgowych rozciągała się na obszar całego Okręgu Korpusu. Szef Wojskowego Sądu Okręgowego podlegał dowódcy danego Okręgu Korpusu. Za przewinienia, popełnione przy wykonywaniu służby sędziowskiej – szef, wszyscy sędziowie i asystenci Wojskowego Sądu Okręgowego podlegali Najwyższemu Sądowi Wojskowemu. Wszyscy sędziowie i asystenci oraz personel pomocniczy Wojskowego Sądu Okręgowego podlegali służbowo szefowi Wojskowego Sądu Okręgowego, który posiadał prawa dowódcy pułku w Wojskowym Sądzie Okręgowym Warszawa – dowódcy brygady.

                                     

2.2. Służba sprawiedliwości w Okręgach Korpusów Prokuratura przy Wojskowym Sądzie Okręgowym

Przy każdym Wojskowym Sądzie Okręgowym istniała Prokuratura przy Wojskowym Sądzie Okręgowym, oznaczona nazwą danego Okręgu Korpusu, właściwa dla spraw danego sądu. Prokurator Prokuratury przy Wojskowym Sądzie Okręgowym podlegał dowódcy danego Okręgu Korpusu, w sprawach fachowych – naczelnemu prokuratorowi wojskowemu. Prokuratorowi Prokuratury przy Wojskowym Sądzie Okręgowym podlegali służbowo i fachowo wszyscy podprokuratorzy i asystenci oraz cały personel pomocniczy prokuratury, wobec których posiadał on prawa dowódcy pułku. Prokurator Prokuratury przy Wojskowym Sądzie Okręgowym był równocześnie z urzędu doradcą prawnym Dowódcy Okręgu Korpusu w sprawach karnych.

                                     

2.3. Służba sprawiedliwości w Okręgach Korpusów Wojskowe więzienia śledcze

Każdy Okręg Korpusu posiadał jedno więzienie śledcze, zasadniczo przeznaczone dla 600 więźniów, z wyjątkiem Więzienia Śledczego w Warszawie, obliczonego na 1000 miejsc. Więzienia śledcze oznaczone były nazwą danego Okręgu Korpusu i zasadniczo znajdowały się w tej samej miejscowości, co i odnośny Wojskowy Sąd Okręgowy. Więzienie śledcze służyło do przetrzymywania osób zatrzymanych lub aresztowanych, na czas trwania dochodzeń karnych lub śledztwa. Poza tym więzienie śledcze przeznaczone było do odbywania orzeczonych przez dany Wojskowy Sąd Okręgowy kar aresztu i kar więzienia do 3 miesięcy. Komendant więzienia śledczego podlegał Dowódcy Okręgu Korpusu. W sprawach nadzoru penitencjarnego podlegał wojskowemu prokuratorowi Okręgu Korpusu.

Personel więzienia śledczego oraz więźniowie podlegali komendantowi więzienia. W stosunku do personelu, posiadał on prawa dowódcy batalionu w Warszawie dowódcy pułku. Uprawnienia komendanta więzienia wobec więźniów normował regulamin więzienny.

  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 1
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 5
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 4
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 2
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 6
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 8
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 3
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 10
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 7
  • Wojskowe Więzienie Śledcze Nr 9


                                     

3. Rejony służby sprawiedliwości

Okręgi Korpusów dzieliły się, pod względem sądowym, na rejony sądowe. W każdym rejonie istniał wojskowy sąd rejonowy, rozciągający swoją działalność na obszar całego odnośnego rejonu, oznaczony nazwą miejscowości swojej siedziby. Kierownik wojskowego sądu rejonowego podlegał dowódcy okręgu korpusu. Za przewinienia popełnione przy wykonywaniu służby sędziowskiej, kierownik, sędziowie i asystenci wojskowego sądu rejonowego podlegali Najwyższemu Sądowi Wojskowemu. Cały personel sędziowski oraz pomocniczy wojskowego sądu rejonowego podlegał, pod względem służbowym, kierownikowi wojskowego sądu rejonowego, który posiadał prawa dowódcy batalionu. Funkcję oskarżyciela w sprawach należących do właściwości wojskowego sądu rejonowego, pełnił oficer sądowy, podległy właściwemu dowódcy dywizji.

Przy każdym wojskowym sądzie rejonowym funkcjonował areszt rejonowy. Areszty oznaczone były nazwą miejscowości, w której stacjonował wojskowy sąd rejonowy. Areszt rejonowy służył do przetrzymywania osób, tymczasowo zatrzymanych areszcie śledczym, nakazanym przez dotyczący wojskowy sąd rejonowy, jak i do odbywania kar aresztu z wyroku wojskowego sądu rejonowego. Kierownik aresztu podlegał, pod każdym względem, kierownikowi odnośnego wojskowego sądu rejonowego. Ponadto kierownikowi podlegał również cały personel aresztu oraz aresztanci. Wobec personelu aresztu, kierownik wojskowego sądu rejonowego posiadał prawa dowódcy batalionu. Wobec aresztantów uprawnienia kierownika określał regulamin więzienny.

3 kwietnia 1926 roku minister spraw wojskowych nakazał dowódcom okręgów korpusów zlikwidować do 15 kwietnia 1926 roku wojskowe areszty garnizonowe w Modlinie, Równem, Kowlu, Zamościu, Lidzie, Grodnie, Katowicach, Białej, Siedlcach, Rzeszowie i Kielcach. Czynności zlikwidowanych aresztów przejąć miały areszty pułkowe.



                                     

4. Wojskowe sądy admiralskie i marynarskie

Przepisy, dotyczące Wojskowych Sądów Okręgowych i Wojskowych Sądów Rejonowych były stosowane odpowiednio do sądów admiralskich lub marynarskich.

  • Wojskowy Sąd Marynarski w Gdyni

Użytkownicy również szukali:

...
...
...