Poprzednia

ⓘ Służba intendentury (II RP)




                                     

ⓘ Służba intendentury (II RP)

Zgodnie z art. 2 pkt 2 dekretu Naczelnego Wodza z dnia 20 marca 1921 roku o administracji Siły Zbrojnej podstawowym zadaniem służby intendentury w czasie pokoju było zaopatrywanie Sił Zbrojnych w "artykuły żywnościowe, umundurowanie, wyekwipowanie mundurowe, sprzęt gospodarczy, sprzęt koszarowy, światło i opał i materiały kancelaryjne i graficzne, w należności pieniężne”, a także administrowanie kredytami służb, które nie zostały wymienione we wspomnianym dekrecie. Zaopatrywanie w "należności pieniężne” obejmowało kwestie związane z uposażeniem pieniężnym wojska pobory, koszty podróży i przeniesień służbowych, pokrywanie kosztów transportów osobowych i materiałowych oraz wypłaty dla personelu cywilnego pracującego w formacjach wojskowych. Ponadto dokonywanie przez komisje gospodarcze operacji finansowych wszystkich kategorii dla wszelkich formacji wojskowych.

Do wykonania powyższych zadań służba intendentury posiadała osobny, specjalistyczny personel, osobne sumy budżetowe, przeznaczone dla niej z ogólnego budżetu wojska i osobne zakłady służby intendentury. Personel służby intendentury stanowił:

  • szeregowi gospodarczy.
  • korpus oficerów administracyjno-gospodarczych,
  • korpus oficerów intendentów,
  • chorążowie administracyjno-gospodarczy,
                                     

1. Organy centralne

  • Zakłady centralne.
  • Szef Departamentu Intendentury Ministerstwa Spraw Wojskowych.
  • Wyższa Szkoła Intendentury oficerowie intendenci
  • Centralna Szkoła Oficerów Administracyjno-Gospodarczych.

Szkoły te podlegały Dowódcy Okręgu Korpusu, na terenie którego się znajdowały, jednak w zakresie wyszkolenia podlegały bezpośrednio Sztabowi Generalnemu.

                                     

2. Służba intendentury okręgów korpusów

Działalnością administracyjną służby intendentury na obszarze Okręgu Korpusu kierował Szef Służby Intendentury Okręgu Korpusu, który wchodził w skład Kwatery Głównej właściwego Okręgu Korpusu.

Szef Służby Intendentury Okręgu Korpusu zarządzał:

  • kierownikami rejonów intendentury.
  • kredytami budżetowymi;
  • personelem stanowiącym Szefostwo Służby Intendentury Okręgu Korpusu;
  • Okręgowymi Zakładami Służby Intendentury;

Okręgowy Zakład Gospodarczy

Skład:

  • rzeźnia,
  • szkoła podoficerów gospodarczych kadry personelu szeregowego służby intendentury dla danego Okręgu Korpusu.
  • magazyn,
  • kierownictwo z komisją gospodarczą,
  • piekarnia,

Zadania:

  • komisyjny odbiór i wysyłka wszelkich transportów odnośnych artykułów i materiałów;
  • szkolenie specjalistyczne i uzupełnianie personelu szeregowego dla całego Okręgu Korpusu, prowadzenie ewidencji oficerów administracyjno-gospodarczych i szeregowych *formowanie – przewidzianych organizacyjnie, polowych zakładów gospodarczych.
  • gromadzenie, produkowanie, magazynowanie i konserwowanie środków żywności, opału na potrzeby bieżące Okręgu Korpusu i zapasów na czas wojny;
  • wydawanie odnośnych artykułów i materiałów poszczególnym Rejonowym Zakładom Gospodarczym przynależnym terytorialnie do danego Okręgu Korpusu, lub też wprost oddziałom wojskowym.

Okręgowy Zakład Mundurowy.

Skład:

  • kierownictwo,
  • magazyn,
  • warsztat z krajalnią.

Zadania:

  • gromadzenie, produkowanie, magazynowanie i konserwowanie zapasów umundurowania i oporządzenia mundurowego, przyborów szewskich i krawieckich, rymarskich itp., pościeli, sprzętu koszarowego oraz wszelkiego rodzaju materiałów piśmienniczych, graficznych i przyborów kancelaryjnych na potrzeby bieżące Okręgu Korpusu i zapasów na czas wojny,
  • wydawanie materiałów i sprzętu oddziałom i zakładom wojskowym przynależnym terytorialnie do danego Okręgu Korpusu.
  • komisyjny odbiór i wysyłanie wszelkich właściwych transportów,
                                     

3. Rejony administracyjne

Każdy Okręg Korpusu podzielony był na rejony administracyjne służby intendentury, oznaczane nazwą miejscowości siedziby kierownika danego rejonu intendentury.

Kierownik Rejonu Intendentury Odpowiadał za działalność administracyjno-techniczną służby intendentury i funkcjonowaniem Rejonowego Zakładu Służby Intendentury – w każdym rejonie – We wszystkich oddziałach wojskowych, stacjonujących na obszarze danego Okręgu Korpusu.

Zadania:

  • administrowanie i nadzór nad materiałami niezbędnymi do organizacji polowych zakładów służby intendentury.
  • Administracja zapasami materiałowymi,
  • wstępne sprawdzanie i badanie rachunkowości formacji całego rejonu odnośnie zgodności transakcji z obowiązującymi przepisami, a także w zakresie intendentury, ze względu ich wartości praktycznej,
  • Ewidencja stanu wyżywienia rejonu, zestawianie pojedynczych zapotrzebowań artykułów,
  • zawieranie kontraktów i umów z prywatnymi dostawcami dla całego rejonu, ewentualnie zatwierdzanie kontraktów i umów zawartych przez poszczególne formacje wojskowe,
  • dostarczanie Intendenturze Okręgu Korpusu danych statystycznych co do lokalnych źródeł zaopatrzenia oraz ewentualne ich wykorzystanie,

Kierownikowi Rejonu podlegały:

  • kredyty finansowe przekazane z Szefostwa Intendentury Okręgu Korpusu.
  • personel etatowy Kierownictwa Rejonu Intendentury,
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy ewentualnie filia Rejonowego Zakładu Gospodarczego,

Rejonowe Zakłady Gospodarcze W każdym rejonie intendentury istniał zasadniczo jeden Rejonowy Zakład Gospodarczy, stacjonujący w siedzibie kierownika danego rejonu i oznaczony nazwą tej miejscowości.

Skład:

  • rzeźnia.
  • kierownictwo zakładu,
  • piekarnia,
  • magazyn,

W siedzibach dowództw Okręgu Korpusu, które równocześnie były siedzibami kierownika rejonu intendentury, nie było oddzielnych Rejonowych Zakładów Gospodarczych. Administracją zapasami zajmował się Okręgowy Zakład Gospodarczy.

Zadania:

  • komisyjny odbiór i wysyłanie wszelkich transportów żywności i innych, przeznaczonych dla rejonu,
  • gromadzenie, magazynowanie i konserwowanie artykułów intendentury na potrzeby bieżące całego rejonu oraz zapasów,
  • przygotowanie do organizacji zakładów polowych.
  • wydawanie artykułów intendentury wszystkim formacjom wojskowym danego rejonu,

Filie Rejonowych Zakładów Gospodarczych W zależności od warunków dyslokacyjnych, w wypadkach wyjątkowych mogły być utworzone filie Rejonowych Zakładów Gospodarczych w ilości nie większej, niż jedna filia na dany rejon.

Personel: Filia nie posiadała własnego etatu. Obsadę personalną stanowiła część etatowego personelu Rejonowego Zakładu Gospodarczego, wydzielona dla filii.

Filia nosiła nazwę swojego macierzystego Rejonowego Zakładu Gospodarczego, z dodaniem nazwy tej miejscowości, w której się znajdowała.



                                     

4. Administracja wewnętrzna formacji wojskowych

Administrację wewnętrzną we wszystkich formacjach wojskowych wykonywały Komisje Gospodarcze. Każda formacja wojskowa, przy której znajdowała się etatowa Komisja Gospodarcza, nazywała się "jednostką gospodarczą". Formacja wojskowa nie posiadająca etatowej Komisji Gospodarczej kompania, szwadron czy mniejszy zakład nazywała się "oddziałem gospodarczym".

Typy i skład komisji gospodarczych:

Typ I

  • 2 podoficerów prowiantowych – sierżant i kapral,
  • 1 oficer kasowy – major gospodarczy,
  • 2 podoficerów rachunkowych – szeregowi gospodarczy,
  • 1 oficer prowiantowy – kapitan gospodarczy,
  • 2 szeregowców prowiantowych,
  • 2 pisarzy – starszy szeregowy i szeregowy,
  • 1 podoficer mundurowy – sierżant sztabowy.

Typ II

  • 1 szeregowiec prowiantowy,
  • 1 oficer prowiantowy – kapitan porucznik gospodarczy,
  • 1 oficer kasowy – kapitan gospodarczy,
  • 1 podoficer mundurowy – sierżant.
  • 2 podoficerów rachunkowych – sierżant i kapral,
  • 2 podoficerów prowiantowych – plutonowy i kapral,

Typ III

  • 1 oficer prowiantowy – kapitan porucznik gospodarczy,
  • 1 oficer kasowy – porucznik lub podporucznik gospodarczy,
  • 1 szeregowiec prowiantowy.
  • 1 podoficer prowiantowy – plutonowy,
  • 1 pisarz – starszy szeregowy,
  • 1 podoficer rachunkowy – plutonowy,

Pisarze i szeregowcy prowiantowi przydzieleni byli do komisji gospodarczej z właściwej jednostki gospodarczej. Cały personel komisji gospodarczej podlegał dowódcy właściwej jednostki wojskowej.

                                     

5. Dyslokacja

Okręg Korpusu Nr I

  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr I w Warszawie-Pradze, ul. Jagiellońska 52
  • Komisja Gospodarcza Okręgowego Zakładu Mundurowego Nr I w Warszawie-Cytadeli, bud. 82
  • magazyny w Warszawie-Cytadeli
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr I w Warszawie
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie, ul. Senatorska 29
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Modlin
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Warszawa
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Łomża
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Łomży
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Modlinie
  • Filia Rejonowego Zakładu Gospodarczego w Białymstoku
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Dęblinie

Okręg Korpusu Nr II

  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Chełmie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Kowel
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Równe
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Równem
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Kowlu
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury w Chełmie
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr II w Lublinie
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr II w Lublinie

Okręg Korpusu Nr III

  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Grodno
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Lidzie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Lida
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Wilnie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Wilno, ul. Legionowa 42
  • Filia Okręgowego Zakładu Mundurowego Nr III w Suwałkach
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Grodnie
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr III w Grodnie
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie, ul. Grandzicka 6
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr III w Grodnie

Okręg Korpusu Nr IV

  • Szefostwo Intendentury Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi od 1 VIII 1924
  • magazyn sprzętu kwaterunkowego w Łodzi, ul. Wodna 1
  • skład materiałów pędnych w Łodzi, ul. Śląska 8
  • Szefostwo Intendentury i Taborów Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi od IV 1929
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr IV w Łodzi, ul. Ogrodowa 35 → Rejonowy Zakład Żywnościowy w Łodzi od 1 XII 1924
  • skład nafty w Łodzi, ul. Przejazd 94
  • piekarnia wojskowa w Łodzi, ul. Nowocegielniana 49
  • Kadra Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr IV w Łodzi, ul. Nowocegielniana 51 → 4 Oddział Służby Intendentury od 1 XII 1924 → Kadra 4 Batalionu Administracyjnego
  • składy opałowe w Łodzi, ul. Przejazd 88
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi, Al. Kościuszki 4
  • kancelaria i magazyn w Łodzi, ul. Al. Kościuszki 19
  • warsztaty szewsko-krawieckie w Łodzi, ul. Pańska 94 i 96
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr IV w Łodzi, ul. Ogrodowa 35 → 4 Okręgowy Zakład Mundurowy w Łodzi do 1 V 1928
  • sortownia szmat w Łodzi, ul. Rzgowska 140
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Częstochowa, ul. Piotrkowska 3/5
  • magazyn nafty w Piotrkowie, ul. 3 Maja 7
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy Częstochowa, Aniołów k. Częstochowy → Rejonowy Zakład Żywnościowy w Częstochowie od 1 XII 1924
  • magazyn w Częstochowie, ul. Kościuszki 49
  • piekarnia wojskowa w Częstochowie, ul. Krakowska 51
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Łódź, ul. Zachodnia 37
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Skierniewicach, ul. Mickiewicza → Rejonowy Zakład Żywnościowy w Skierniewicach od 1 XII 1924
  • Komisja Nadzoru Technicznego od 1 XII 1924
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Skierniewice, ul. Mickiewicza były Monopol

Okręg Korpusu Nr V

  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr V w Krakowie
  • spichlerz w Krakowie przy ul. Bosackiej
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie
  • Filia Okręgowego Zakładu Mundurowego Nr V w Tarnowie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Katowice
  • Filia Rejonowego Zakładu Gospodarczego w Nowym Sączu
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr V w Krakowie, ul. Szlak
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Biała-Bielsko
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Kraków
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Tarnowie
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Mysłowicach
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Bielsku

Okręg Korpusu Nr VI

  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr VI we Lwowie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Tarnopol
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Lwów
  • Filia Rejonowego Zakładu Gospodarczego w Kołomyi
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr VI we Lwowie, ul. Janowska 5
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Stanisławów
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Tarnopolu z siedzibą w Złoczowie
  • Filia Rejonowego Zakładu Gospodarczego w Brzeżanach
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Stanisławowie

Okręg Korpusu Nr VII

  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Kaliszu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Szczypiornie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Kalisz
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VIII w Poznaniu
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr VII w Poznaniu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Gnieźnie
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Poznań
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Gniezno
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr VII w Poznaniu

Okręg Korpusu Nr VIII

  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu
  • Komisja Przetargowa Szefostwa Intendentury DOK VIII w Toruniu, koszary Piłsudskiego, pok. 69
  • Mroźnia Wojskowa w Toruniu
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr VIII w Toruniu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Bydgoszczy
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Toruniu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Grudziądzu
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Grudziądz
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr VIII w Toruniu
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Bydgoszcz
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Toruń

Okręg Korpusu Nr IX

  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Siedlce, ul. Nadkolna 13 były gmach Monopolu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Brześciu
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr IX w Brześciu
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr IX w Brześciu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Baranowiczach
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Siedlcach
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Brześć
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Baranowicze

Okręg Korpusu Nr X

  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Przemyśl
  • Szefostwo Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Kielce
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Jarosławiu
  • Kierownictwo Rejonu Intendentury Jarosław
  • Okręgowy Zakład Mundurowy Nr X w Przemyślu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Stryju
  • Okręgowy Zakład Gospodarczy Nr X w Przemyślu
  • Rejonowy Zakład Gospodarczy w Kielcach

Użytkownicy również szukali:

muzeum wojska polskiego wystawa plenerowa, opis muzeum wojska polskiego,

...
...
...