Poprzednia

ⓘ Miluza




Miluza
                                     

ⓘ Miluza

Miluza – miejscowość i gmina położona we wschodniej Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Górny Ren. Położone jest nad rzekami Doller i Ill, dopływami Renu.

                                     

1. Historia

Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego słowa młyny Mühlhausen, gdyż pierwszymi budynkami były młyny zbudowane nad rzekami Ill i Doller. Symbolem miasta jest zatem koło młyńskie.

Pierwsze wzmianki pochodzą z XII wieku. W 1354 roku wstąpiła do związku Décapole gr. dziesięć miast, zrzeszającego wolne miasta Alzacji. W 1515 Miluza opuściła Décapole żeby związać się ze szwajcarskimi kantonami. Tworzyła niezależną republikę aż do wcielenia do terytorium francuskiego 4 stycznia 1798 w czasach Dyrektoriatu. W 1674 roku miała miejsce bitwa pod Miluzą.

Z racji dość późnego przyłączenia do Francji, a także dlatego, że Miluza była wówczas niezbyt ważna, jej rola administracyjna pozostała ograniczona. Wobec tego Colmar, dziś mający znacznie mniej mieszkańców, jest prefekturą stolicą departamentu, podczas gdy Miluza została podprefekturą dopiero w 1857 roku.

Do rozwoju Miluzy, otoczonej terenami wiejskimi, przyczynił się przemysł tekstylny i garbarski, później także przemysł chemiczny i mechaniczny od połowy XVIII wieku. Ma związki z Luizjaną, skąd sprowadza bawełnę, a także z krajami Lewantu.

Po wojnie francusko-pruskiej w latach 1870/1871 Miluza wraz z całą Alzacją zostały wcielone do Rzeszy Niemieckiej. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 w okolicy doszło do bitwy pod Mülhausen 7–10 sierpnia 1914. Francuzi zajęli Miluzę 8 sierpnia, lecz zostali wyparci przez wojska niemieckie 10 sierpnia i francuska ofensywa zmierzająca do opanowania Alzacji załamała się. Francja odzyskała miasto 17 listopada 1918 roku. W czasie II wojny światowej wojska niemieckie wkroczyły do Miluzy 19 czerwca 1940, a dzień później miasto odwiedził incognito Adolf Hitler. Oddziały francuskie pod wodzą generała Jeana de Lattre de Tassigny’ego, idąc od strony Bruebach i Zimmersheim oraz wznosząc okrzyki "Niech żyje Francja!”, "Niech żyje de Gaulle!”, wyzwoliły miasto 21 listopada 1944 roku.

                                     

1.1. Historia Rozwój dzielnic

Miluza składa się, ogólnie rzecz biorąc, z dolnego i górnego miasta.

  • Górne miasto rozwijało się od XVIII wieku. Różne zakony zakładały tam swoje klasztory, zwłaszcza franciszkanie, augustianie, klaryski i kawalerowie maltańscy.
  • Dolne miasto było niegdyś dzielnicą kupców i rzemieślników. Rozciąga się wokół Placu Réunion dzisiejsza nazwa nadana na pamiątkę ponownego przyłączenia do Francji. Obecnie jest to strefa piesza.
  • Dzielnica Rebberg składa się z domów mistrzów na wzór rezydencji plantatorów bawełny z Luizjany. Początkowo, ten teren zajmowały winnice miejskie reb: wino; berg: wzgórze. Znajdują się tu też domy na wzór angielski: cottages ang. domki, chatki ukazujące związki z Manchesterem od czasu wyjazdów synów przemysłowców na studia do Anglii.
  • Nowa dzielnica jest pierwszym przykładem planowej urbanizacji w Miluzie, od 1826 r., po wyburzeniu murów obronnych jak w wielu francuskich miastach. Skupia się wokół Placu Republiki. Jej rozkład i trójkątna forma demonstruje zamysł projektantów. Plany zostały powierzone architektom G. Stolzowi i Félixowi Fries. W tę dzielnicę zainwestowały bogate rodziny magnatów przemysłowych, liberałów i republikanów.

Ratusz miejski 1553 wzniesiony został w stylu renesansowym. Montaigne w 1580 r. opisał go jako "wspaniały pałac cały złocony” palais magnifique et tout doré. Ratusz rozsławiły malowidła iluzjonistyczne w stylu trompe-loeil i alegoryczne przedstawienia cnót i ułomności. Freski z Sali obrad przedstawiają herby szwajcarskich kantonów, z którymi miasto było związane.

                                     

2. Gospodarka

Miasto z początku rozwijało się dzięki przemysłowi tekstylnemu, później także dzięki związanymi z nim przemysłom maszynowemu i chemicznemu. Niektóre elementy tego sektora dotrwały do naszych czasów, ale po II wojnie światowej kryzys w przemyśle tekstylnym nie ominął także Miluzy. Ważna reorientacja miała miejsce wraz z założeniem fabryki samochodów w 1962, co zapoczątkowało restrukturyzację miejscowych gałęzi gospodarki.

Warto zauważyć bliskość złóż potasu na północ od miasta, które dawały zatrudnienie przez cały XX wiek.

  • Elektronika Clemessy
  • Tekstylia DMC, Superba
  • Mechanika SACM – Warsitlä
  • Przemysł samochodowy oraz podwykonawcy
  • Chemia ICMD

W latach 1909–1914 w Miluzie działała wytwórnia lotnicza Automobil und Aviatik.

                                     

3. Administracja

Dzielnice

Miluza dzieli się na 16 dzielnic: Bassin Nordfeld, Bourtzwiller, Brustlein, Centre historique Centrum historyczne, Cité Briand, Coteaux, Daguerre, Doller, Dornach, Drouot Barbanègre, Fonderie, Franklin Fridolin, Haut Poirier, Rebberg, Vauban Neppert, Wolf Wagner. Od 1994 każda dzielnica posiada radę dzielnicy.

Przyłączenia gmin

Dawna gmina Dornach, na wschód od Miluzy, została do niej przyłączona 1914 a gmina Bourtzwiller, na północ od miasta – w 1947 roku.

Kantony

Miluza dzieli się na 4 kantony:

  • Miluza-wschód 28 270 mieszkańców;
  • Miluza-południe składający się z części Miluzy oraz gmin Bruebach, Brunstatt, Didenheim, Flaxlanden, Galfingue, Heimsbrunn, Morschwiller-le-Bas i Zillisheim 38 792 mieszkańców.
  • Miluza-zachód 25 473 mieszkańców;
  • Miluza-północ 34 066 mieszkańców;
                                     

4. Merowie Miluzy

W sali obrad ratusza na głównej ścianie znajduje się wielka tablica przedstawiająca popiersia wszystkich burmistrzów i merów miasta od 1349 r. Oto troje ostatnich z nich:

  • Joseph Klifa 1981–1989 – PSD
  • Émile Muller 1956–1981 – PSD
  • Jean-Marie Bockel 1989 – dziś – PS
                                     

5. Postacie

Stanisław Kostanecki 1860–1910 chemik organik, profesor Uniwersytetu w Bernie, jeden z najwybitniejszych polskich chemików. W Miluzie podejmuje pracę u prof. Noeltinga. Doświadczenia Kostaneckiego zmierzają do wyjaśnienia związku między budową chemiczną związków organicznych, a ich właściwościami barwnikowymi. Powoli zarysowują się zręby jego teorii barwliwości. W ciągu trzech lat pobytu w Miluzie opracowuje bardzo istotną, ze względu na praktyczne zastosowanie, teorię barwienia na zaprawach. Alfred Dreyfus 1859-1935 urodzony w Miluzie 9 października 1859 r., został niesłusznie zdegradowany i skazany na dożywotni obóz w 1894 r. za rzekomą zdradę na rzecz Niemiec. Później zrehabilitowany. Johann Heinrich Lambert 1728–1777 fizyk, matematyk, kartograf, astronom i filozof, Jean-Henri Lambert był prekursorem nauki eksperymentalnej. W 1764 r., Fryderyk II Wielki przyjął go do akademii w Berlinie gdzie był aż do śmierci jednym z najaktywniejszych i najbystrzejszych jej członków. Katia 1942–1991 i Maurice Krafft 1946-1991 jedni z najsławniejszych wulkanologów świata. Ich doskonała znajomość tej dziedziny pozwoliła ocalić tysiące istnień ludzkich poprzez ewakuację ludności z terenów zagrożonych. Zrealizowali wiele wypraw do wulkanów Włoch, Islandii, Indonezji i Afryki. Oboje zaginęli w czasie erupcji wulkanu Unzen w Japonii 3 czerwca 1991 r. William Wyler 1902–1981 otrzymał doskonałe wykształcenie w Lozannie, później studiował skrzypce na Konserwatorium Paryskim. Od 1922 r. pracował dla studiów Universal, z początku w usługach związanych z reklamą, później jako asystent produkcji. Przeszedł do historii jako reżyser – laureat trzech Oscarów za filmy Ben-Hur, Najlepsze lata naszego życia oraz Pani Miniver; nominowany dwunastokrotnie. Godefroy Engelmann 1788–1839 wynalazł w 1836 r. proces kolorowania obrazów, do dziś wykorzystywany w druku: chromolitografię. Franciszka Cegielska 1946–2000 urodzona w Miluzie, prezydent Gdyni w latach 1990–1998, polska minister zdrowia w latach 1999–2000, poseł na Sejm RP III kadencji.


                                     

6. Zabytki i ciekawe miejsca

  • Renesansowy ratusz z 1553 r.
  • pozostałości średniowiecznych obwarowań miasta z basztami
  • Dzielnica robotnicza z XIX wieku, na wzór robotniczej dzielnicy w Manchesterze
  • kościół św. Szczepana z XIV-wiecznymi witrażami
  • Giełda i budynek Spółki Przemysłowej Miluzy Société Industrielle de Mulhouse z XIX w.
  • Muzeum samochodów

W centrum miasta wznosi się Wieża Europy la Tour de lEurope o wysokości 106 m i wzniesiona w 1972 przez architekta François Spoerryego. Na szczycie tego budynku mieszkalnego 180 mieszkań o żelbetowej konstrukcji mieści się restauracja panoramiczna wyróżniająca się obrotową podłogą, co pozwala na obserwację panoramy podczas posiłku. Widoczna z daleka, wieża stała się od czasu wybudowania symbolem Miluzy.

Świadectwem dawnych związków ze Szwajcarią jest częste upiększanie ścian przy pomocy fresków. Najpiękniejszym tego przykładem jest ratusz miejski z murami pokrytymi malarstwem iluzjonistycznym. Według niektórych historyków, tradycja ta jest przejawem odwiecznej chęci miasta ukrycia swojej niezbyt szlachetnej przeszłości i swoich murów, poprzez żywe kolory i freski nawiązujące do chwalebnych epizodów z historii miasta.



                                     

7. Polemiki na temat wizerunku Miluzy

Wielu prezenterów radiowych i telewizyjnych wyrażało się pośrednio niepochlebnie o mieście poprzez niestosowne żarty. Można zwłaszcza przytoczyć Thierry’ego Ardissona, który na kanale France 2 w swoim programie "Wszyscy o tym mówią” Tout le monde en parle zwrócił się do swojego gościa: "z miłości mógłby pan zamieszkać w Miluzie”, silnie podkreślając degradujący aspekt takiej ewentualności. Można również zacytować prezentera Arthura na TF1 31 grudnia 2004 komentującego chwilę przed północą swoje mierne zdolności piosenkarskie: "nie nadawałbym się nawet żeby wystąpić na miejscowym castingu w Miluzie do Akademii Gwiazd”.

Innym razem Arthur z pogardą wspomniał o "święcie piwa w Miluzie” podczas jednej ze swoich audycji "120 minut szczęścia” 120 minutes de bonheur nadawanych w TF1.

                                     

8. Miasta zaprzyjaźnione

  • Bergamo, od 1989
  • Milwaukee, USA
  • Timișoara, od 1991
  • Sofara, od 2003
  • Walsall, od 1953
  • Antwerpia, od 1956
  • Givatayim, od 1991
  • El Khroub, Algieria, od 1999
  • Chemnitz, od 1990
  • Kassel, od 1965