Poprzednia

ⓘ Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim




Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
                                     

ⓘ Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim

Założony został w 1782 r. i był jedną z pierwszych w Polsce nekropolii położonych z dala od kościoła, poza obrębem miasta dotychczas takie miejsce pochówku było uznawane za niegodne. W początkowym okresie działania nie stawiano żadnych trwałych postumentów. Najstarszy z zachowanych nagrobków pochodzi z 1842 r. W 1832 r. zaczęto stawiać murowane ogrodzenie cmentarza. Otoczono go też wówczas głębokim na 2 metry rowem, który zasypano pod koniec XIX w., gdy potrzebowano miejsca dla samobójców.

W latach zaborów Cmentarz był jedynym legalnym miejscem polskich manifestacji patriotycznych. Wynikało to ze zwyczajowego poszanowania przez zaborcę prawa czyniącego z nekropolii miejsca azylu odróżnienie sacrum od profanum.

Stary Cmentarz próbowano zlikwidować kilkakrotnie, między innymi w 1820 r. Prusacy, w latach II wojny światowej, oraz w 1962 r. komuniści. Ta ostatnia decyzja o likwidacji została formalnie anulowana dopiero w 1982 r.

W latach 1989-1990 zabezpieczono bramy, część murów i nagrobków oraz kapliczek. Od połowy lat 90. działa Towarzystwo, które gromadzi fundusze na renowację zabytkowych grobowców, m.in. podczas corocznych kwest w Zaduszki.

Wśród nagrobków można znaleźć formy klasyczne, neoromantyczne, secesyjne, kubiczne. Dominantę w południowo-zachodniej części stanowi największy, klasycystyczny, grobowiec rodziny Idźkowskich. Pomniki nagrobne były niejednokrotnie wykonywane przez cenionych wielkopolskich rzeźbiarzy. Jeden z nich – Pielgrzym, dłuta Władysława Marcinkowskiego – znajduje się obecnie w krużganku ostrowskiej konkatedry.

Z około 2800 pochowanych tu od początku istnienia cmentarza udało się zidentyfikować dotychczas ok. 1250. Spoczywają tu postacie ważne dla historii nie tylko Ostrowa, ale i Wielkopolski:

  • Antoni Bronikowski – hellenista, nauczyciel w Królewskim Gimnazjum
  • Ferdynand Marten - przyrodnik, matematyk, nauczyciel w Królewskim Gimnazjum
  • Hubert Beckhaus - latynista, germanista, dyrektor Królewskiego Gimnazjum w Ostrowie, nauczyciel Wyższej Szkoły Żeńskiej w Ostrowie
  • Wincenty Głębocki – ksiądz, prefekt w Królewskim Gimnazjum i Wyższej Szkole Żeńskiej
  • powstańcy z lat 1831, 1848, 1863
  • Władysław Skowroński - plastyk, nauczyciel w ostrowskich szkołach,
  • Marian Kostrzewski – działacz społeczny i kulturalny, nauczyciel, instruktor harcerski
  • Gustaw Bojanowski – pisarz, opisał pobyt w Wielkopolsce Chopina i Mickiewicza
  • Władysław Witkowski - lekarz, działacz społeczny
  • Maria Bojarska – przełożona Gimnazjum i Liceum im. Emilii Sczanieckiej, koordynowała działania tajnej oświaty w Ostrowie i południowej Wielkopolsce podczas II wojny światowej
  • Augustyn Szamarzewski – ksiądz, działacz społeczny, patron polskich spółek zarobkowych, proboszcz ostrowski, prefekt Wyższej Szkoły Żeńskiej w Ostrowie
  • Anastazy Cywiński – poeta, nauczyciel w Królewskim Gimnazjum
  • Witold Leitgeber - księgarz, wydawca, pisarz
  • Antoni Chiżyński – poseł na sejm pruski
  • Jan Kompałła – ksiądz, proboszcz ostrowski, działacz społeczny, inicjator budowy Królewskiego Katolickiego Gimnazjum Męskiego
  • Wincenty Broniwój-Orliński – prawnik, działacz emigracyjny, mecenas kultury

Monograficzną pracą o Starym Cmentarzu jest ilustrowana zdjęcia autora publikacja Stary cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim Marian Kostrzewski Ostrów Wlkp. 1982 r., wyd. O.T.K.

Użytkownicy również szukali:

cmentarz ostrów wielkopolski ul. bema,

...
...
...