Poprzednia

ⓘ Powiat ostrowski (województwo wielkopolskie)




Powiat ostrowski (województwo wielkopolskie)
                                     

ⓘ Powiat ostrowski (województwo wielkopolskie)

Powiat ostrowski – powiat w Polsce w południowo–zachodniej części województwa wielkopolskiego, reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Tworzy go osiem jednostek administracyjnych. Jego siedzibą jest miasto Ostrów Wielkopolski.

Drugi pod względem liczby ludności powiat w województwie wielkopolskim nie wliczając miast na prawach powiatu. Według danych z 1 stycznia 2019 roku powiat liczył 161 519 mieszkańców.

                                     

1. Charakterystyka powiatu

Powiat ostrowski położony jest w paśmie makroregionu Niziny Południowowielkopolskiej, mezoregionu Wysoczyzny Kaliskiej i Wysoczyzny Leszczyńskiej, przy granicy z Dolnym Śląskiem, w dorzeczu Baryczy, Ołoboku i Prosny. Powiat ma charakter rolniczo–przemysłowy, użytki rolne zajmują 64.9% powierzchni powiatu, a 28.3% tereny leśne.

                                     

2. Historia

Pierwsze wzmianki pisane o osadach rejonu ostrowskiego pochodzą z końca XIII wieku.

Odolanów uzyskał prawa miejskie w XIV wieku, a Raszków w roku 1444. W 1713 roku dzięki staraniom Jana Jerzego Przebendowskiego, prawa miejskie na prawie magdeburskim uzyskał Ostrów Wielkopolski. Najmłodszym miastem powiatu ostrowskiego są Nowe Skalmierzyce, które uzyskały prawa miejskie w 1962 roku.

Do II rozbioru Polski 1793 r. obszar współczesnego powiatu ostrowskiego leżał w powiecie kaliskim dawnego województwa kaliskiego; w latach 1795–1807 leżał w departamencie kaliskim Prus Południowych, zaś w latach 1807–1815 w powiecie odolanowskim, departament kaliski Księstwa Warszawskiego. Po utworzeniu Królestwa Polskiego 1815 r. obszar ten znalazł się poza granicami państwa polskiego – Wielkie Księstwo Poznańskie.

W 1815 roku pruska administracja przeniosła siedzibę powiatu odolanowskiego oraz część instytucji m.in. sąd powiatowy i kasę powiatową do Ostrowa Wielkopolskiego. Od tego momentu nowo tworzone instytucje i obiekty rangi powiatowej lokowano już tylko w tym mieście. W 1887 roku z powiatu odolanowskiego wydzielono powiat ostrowski, przy czym granica między nimi biegła południkowo, kilka kilometrów na zachód od obecnego centrum Ostrowa. W 1932 roku powiat odolanowski uległ likwidacji i włączeniu do powiatu ostrowskiego.

Podczas wojny powiat został wcielony do Rzeszy – przez pewien okres administratorem powiatu był tu Heinz Auerswald. W 1948 roku powiat ponownie podzielono: na powiat ostrowski oraz powiat miejski Ostrów Wielkopolski. Na skutek centralizacyjnej reformy administracyjnej w 1975 roku oba powiaty uległy likwidacji.

W 1999 roku reforma administracyjna reaktywowała powiat ostrowski. Pierwszym starostą ostrowskim został Andrzej Dera AWS. Od 2002 roku przez dwie kadencje starostą był Włodzimierz Jędrzejak SLD, zaś od 2010 roku starostą ostrowskim jest Paweł Rajski PO.

                                     

3.1. Gospodarka Przemysł

Głównym miastem powiatu jest Ostrów Wielkopolski, jeden z dwóch głównych ośrodków w Kalisko-Ostrowskim Okręgu Przemysłowym. Do aglomeracji kalisko-ostrowskiej należy część gmin powiatu ostrowskiego. Powiat stanowi ośrodek przemysłu: spożywczego, środków transportu produkcja wagonów, maszynowego, precyzyjnego, drzewnego oraz materiałów budowlanych.

  • Ostrów Wielkopolski: przemysł precyzyjny, środków transportu, maszynowy, odzieżowy, drzewny, materiałów budowlanych, spożywczy.
  • Nowe Skalmierzyce: wytwórnia urządzeń kolejowych, przemysł spożywczy.
  • Odolanów: zakład przetwórstwa gazu ziemnego.
                                     

3.2. Gospodarka Rolnictwo

Najważniejszym sektorem powiatu ostrowskiego pozostaje rolnictwo – ponad połowę powierzchni powiatu zajmują użytki rolne. Wśród uprawianych roślin dominują zboża, kukurydza, rzepak i ziemniaki. Na terenie gminy Nowe Skalmierzyce i gminy Raszków istnieją lepsze warunki glebowe, co sprawia że użytki rolne sięgają tam 90% w stosunku do całkowitej powierzchni gminy.

                                     

4.1. Turystyka i zabytki Sztuka regionu ostrowskiego

Na terenie powiatu ostrowskiego dominują zabytki architektury sakralnej oraz dwory, pałace i parki. Sztukę romańską tego regionu prezentuje m.in. drewniany posążek "Madonny z Dzieciątkiem” datowany na 2 poł. XII–pocz. XIII w., pochodzący z wyposażenia klasztoru cysterek w Ołoboku od 1931 roku w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie oraz granitowa kropielnica w Skrzebowej.

Sztukę gotycką przedstawia wczesnogotycki jednonawowy kościół parafialny w Sobótce oraz klasztor i kościół w Ołoboku. Z gotyckiego klasztoru, który rozebrano w 1882 roku, zachowało się piętrowe skrzydło, przylegające do kościoła od strony północnej.

W epoce renesansu wzniesiono w regionie ostrowskim m.in. murowaną kaplicę loretańską w Skrzebowej obecnie ruiny, murowaną kaplicę przy kościele pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Skalmierzycach oraz dzwon 1555 r. w Szczurach.

Ożywienie w ruchu budowlanym i artystycznym nastąpiło w czasach trwania baroku. Barokowy kościół pw. św. Michała Archanioła w Cieszynie z końca XVII w., wybudowano kosztem kapituły wrocławskiej w miejscu dawnego drewnianego. W epoce późnego baroku powstał również wybudowany na rzucie ośmioboku kościół ewangelicki w Odolanowie.

W 1791 roku ukończono budowę murowanego klasycyzującego pałacu w Lewkowie. W nurcie klasycyzmu wybudowano budynki sakralne m.in. w Pogrzybowie 1801–1806 i Rososzycy 1818 r.

Mecenat Antoniego Radziwiłła namiestnika Wielkiego Księstwa Poznańskiego, właściciela miasta Ostrowa i dóbr przygodzkich sprawiły, że w głębi lasu wzniesiono w latach 1822–1824 jako rezydencję sezonową pałac w Antoninie, według projektu niemieckiego architekta Karla Friedricha Schinkla.

Pałac w Śliwnikach 1848–1850 wybudowany dla Jana Niepomucena Niemojowskiego, jest jednym z pierwszych budynków w rejonie ostrowskim, wzniesionym w stylu neogotyckim. Innym przykładem tej architektury jest monumentalny dworzec kolejowy w Nowych Skalmierzycach, wybudowany w latach 1905–1906.



                                     

4.2. Turystyka i zabytki Zabytkowe parki

Parki wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego:

  • park dworski w Gutowie,
  • park im. 3 Maja w Ostrowie Wielkopolskim 1904–1905,
  • park w Sobótce 2 poł. XIX w.,
  • park w Śliwnikach poł. XIX w.,
  • park dworski w Śmiłowie XIX w.
  • park w Mojej Woli 1 poł XIX–XX w.,
  • park dworski w Chotowie,
  • park w Lewkowie koniec XVIII w.,
  • park w Antoninie,
  • park w Bugaju,
  • park w Rososzycy,
  • park dworski w Radziwiłłowie 2 poł. XIX w.,
  • park w Górznie,
  • park w Psarach,
  • park plebański z sadem w Gostyczynie XIX w.,
  • park w Bagateli 1 poł. XIX w.,
  • park dworski w Miedzianowie,
  • park dworski w Kotowiecku XVIII w., 1903 r.,
                                     

4.3. Turystyka i zabytki Zabytki architektury wybór

Obiekty wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego:

  • gmach poczty w Ostrowie Wielkopolskim 1886 r.,
  • ratusz w Ostrowie Wielkopolskim 1828, 1948 r.,
  • dworzec kolejowy w Nowych Skalmierzycach 1905–1906,
  • układ architektoniczny wraz z archeologicznymi warstwami osadniczymi – Raszków XV–XIX w.,
  • spichrz dworski w Topoli Małej pocz. XIX w.,
  • układ architektoniczny oraz archeologiczne warstwy kulturowe – Ostrów Wielkopolski XV, XVII w.,
  • młyn wodny w Ołoboku poł. XIX w.,
  • budynek dawnej ochronki w Lewkowie 2 poł. XIX w.,
  • układ architektoniczny oraz archeologiczne warstwy kulturowe – Odolanów XIV w.,
  • wiatrak paltrak we wsi Kałkowskie 1900 r.
                                     

4.4. Turystyka i zabytki Zabytkowe kościoły

Najstarsze zabytkowe kościoły na terenie powiatu ostrowskiego chronologicznie:

  • kościół ewangelicki w Odolanowie 1770–1780,
  • kościół pw. św. Mateusza w Górznie 1755 r.,
  • kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Skalmierzycach 1791 r.,
  • kościół pw. Wszystkich Świętych w Droszewie 1783–1787,
  • kościół cmentarny pw. św. Barbary w Odolanowie 1784 r.,
  • kościół pw. Narodzenia NMP w Ociążu 1785–1786,
  • kościół polskokatolicki pw. MB Królowej Polski w Strzyżewie 1865 r.
  • kościół pw. Michała Archanioła w Szczurach 1762 r.,
  • kościół pw. św. Mikołaja w Gostyczynie XVI/XVII w.,
  • kościół pw. św. Michała Archanioła w Cieszynie XVII w.
  • kościół cmentarny pw. św. Jana Chrzciciela w Ołoboku XVI w.,
  • kościół pw. NNMP i św. Józefa w Sobótce XIII w., 1783–1790,
  • kościół pw. św. Marcina w Odolanowie 1794 r.,
  • kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła w Biskupicach Ołobocznych 1726 r.,
  • kościół pw. Podwyższenia Krzyża w Wysocku Wielkim XVI w.,
  • kościół pw. NMP Królowej Polski w Ostrowie Wielkopolskim 1777–1778,
  • kościół pw. św. Jana Ewangelisty w Ołoboku XV/XVII w., 1695, 1780 r.,


                                     

5.1. Przyroda Europejska Ostoja Ptaków

  • europejska ostoja ptaków IBA i jednocześnie obszar specjalnej ochrony ptaków "Dolina Baryczy” w ramach europejskiej sieci Natura 2000 – teren Parku Krajobrazowego "Dolina Baryczy”.
                                     

5.2. Przyroda Park krajobrazowy

  • Park Krajobrazowy "Dolina Baryczy” – obejmuje tereny województwa dolnośląskiego i wielkopolskiego.
                                     

5.3. Przyroda Obszary chronionego krajobrazu

  • obszar chronionego krajobrazu Kotlina Grabowska,
  • obszar chronionego krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie i Baszków Rochy,
  • obszar chronionego krajobrazu doliny rzeki Prosny, Ołoboku i południowej części doliny Ciemnej,
  • obszar chronionego krajobrazu Wzgórza Ostrzeszowskie i Kotlina Odolanowska Milicka.
                                     

5.4. Przyroda Rezerwaty przyrody

  • rezerwat przyrody "Majówka" 8.10 ha – rezerwat położony w okolicach leśniczówki Biskupice, utworzony w 1958 roku. Stanowiska rzadkich gatunków roślin i grzybów m.in. widłaka goździstego i sromotnika smrodliwego,
  • rezerwat przyrody "Wydymacz" 47.86 ha – rezerwat florystyczno-krajobrazowy położony ok. 14 km na południe od Ostrowa Wielkopolskiego, w gminie Przygodzice, utworzony w 1987 roku. Przedmiotem ochrony jest zespół łęgu jesionowo-olszowego, miejsc lęgowych wielu gatunków ptaków, stanowisk roślin chronionych m.in. naparstnicy purpurowej oraz drzew pomników przyrody.
  • rezerwat przyrody "Dąbrowa" koło Biadek Krotoszyńskich 16.62 ha – rezerwat położony ok. 17 km na zachód od Ostrowa Wielkopolskiego, na północ od wsi Chruszczyny, utworzony w 1963 roku,
  • rezerwat przyrody "Niwa" 16.91 ha – rezerwat położony w obrębie wsi Namysłaki, utworzony w 1959 roku,
                                     

6. Transport

Drogi krajowe

  • 25 Bobolice – Bydgoszcz – Konin – Kalisz – Nowe Skalmierzyce – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica
  • 36 Ostrów Wielkopolski – Krotoszyn – Rawicz – Prochowice
  • 11 Kołobrzeg – Koszalin – Piła – Poznań – Ostrów Wielkopolski – Kępno – Lubliniec – Bytom

Drogi wojewódzkie

  • 450 Kalisz – Ołobok – Opatów
  • 445 Ostrów Wielkopolski – Odolanów
  • 444 Krotoszyn – Odolanów – Ostrzeszów
  • 447 Antonin – Mikstat – Grabów nad Prosną

Transport lotniczy

W Michałkowie w gminie Ostrów Wielkopolski, znajduje się lotnisko Ostrów Wielkopolski-Michałków.

Użytkownicy również szukali:

powiat ostrowski gminy,

...
...
...