Poprzednia

ⓘ Bodurka




                                     

ⓘ Bodurka

Bodurka – nazwisko wywodzące się z języków tureckich o rdzeniu opisowym oznaczającym kogoś o niskiej i krępej budowie.

Inne formy: Bodur, Bodura, Bodurczyk, Bodurek, Bodurkiewicz herbu Kościesza, Bodurko, Bodurowicz, Bodurski, Bodurman; gr. Βουδούρης ; rus. Бодурка; buł. Бодуров; rum. Bodurian; ang. Bodurtha

                                     

1. Geneza nazwiska

Pierwsze pojawienie się nazwiska Bodurka na ziemiach polskich odnotowano w roku 1265 i można je wiązać z najazdami mongolskimi, a szczególnie z II najazdem w latach 1259–1260 oraz wzięciem do niewoli jeńców tatarskich. W historii wsi Rajbrot w okolicach której znajduje się największe skupisko osób o nazwisku Bodurka, a także Bodura założonej przez Bolesława Wstydliwego w roku 1260, wspomniano, że po III najazdzie mongolskim na przełomie lat 1287 i 1288 zasiedlający tę wieś jeńcy tatarscy udali się na Węgry.

Inne hipotezy pochodzenia nazwiska podaje prof. Kazimierz Rymut, mianowicie Bodur bez daty źródłowej, Bodura bez daty źródłowej, Bodurka 1265 r. – mają tę samą etymologię, pochodząc:

  • od słów bodę, bóść kłuć,
  • od niemieckiej nazwy osobowej Bodo.
  • od imion złożonych typu Bodzisław, Bogdan,

We wszystkich tych przypadkach rdzeniem jest słowo bod, do którego został dodany przyrostek -ur, a następnie odpowiedni do formy współczesnej, czyli -a, -ka, -kiewicz itd. Podobną interpretację podał prof. Rymut dla wszystkich nazwisk rozpoczynających się na "Bod", czyli np. "Boduszyński", "Bodzioch", "Bodziony", "Bodeł" i "Bodył".

                                     

2. Badania genetyczne DNA

Z badań genetycznych yDNA i ich interpretacji podanej przez Family Tree DNA dla 25 markerów próba jednoosobowa wynika, że osoby o tym nazwisku należą do haplogrupy R1a-niezwiązanej Unassigned i z dużym prawdopodobieństwem nie wywodzą się od plemion słowiańskich, ale raczej od innych wczesnych plemion, takich jak Bałtowie, lub Scytowie. Niemniej wymaga to dalszych badań z użyciem 37 lub 67 markerów DNA.

                                     

3. Liczebność w Polsce

Według stanu na rok 2000 w Polsce zamieszkiwało 410 osób o nazwisku Bodurka, z czego 191 mężczyzn i 219 kobiet. Najwięcej osób zamieszkiwało w powiecie bocheńskim 106 osób, następnie w powiecie świdnickim 37 osób, Krakowie 29 osób i powiecie brzeskim 18 osób.

W przypadku nazwiska Bodura będącego drugim pod względem liczności z rdzeniem bodur liczba osób mieszkających w Polsce wynosiła 333 osoby z czego 163 mężczyzn i 170 kobiet. Najliczniej nazwisko Bodura pojawia się w powiatach brzeskim 90 osób, sandomierskim 30 osób i ostrowskim 23 osoby. Poza podium powiat warszawski 16 osób.

Według stanu na początek lat 90. XX wieku w Polsce zamieszkiwało 350 osób o tym nazwisku, z czego prawie połowa w dawnym województwie tarnowskim. Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych pod red. prof. Kazimierza Rymuta podaje liczbę 348, jednak nie uwzględnia ona osób z nazwiskiem Bodurka mieszkających w Krośnie.

Łączna liczba osób mieszkających w Polsce w ww. okresie, a mających w nazwisku rdzeń bodur wynosiła ok. 700, z czego aż 257 w województwie tarnowskim.



                                     

4. Tłumaczenia rdzenia bodur

  • masywny, krępy, przysadzisty,
  • pigmej, karzeł, krasnoludek, krasnolud, przym. karłowaty,
  • chaszcze; roślinność karłowata,
  • cios pięścią, dziurkacz, czas. dziurkować.
  • biol. nazwa jednego z gatunków fasoli
  • mały, niski,
  • Język turecki synonim bücür
  • pękaty; twarz pełny, pulchny, pucułowaty, pyzaty,
  • wzgórze, niewielkie wzniesienie,
  • stos, kopiec, hałda, kurhan.
  • Język gagauski – krótkonogi.
  • Język tatarski – pryszczaty; dziobaty, twarz krzywy.
  • niewielka wypukłość, okrągłość,
  • Język kirgiski
  • Język irlandzki – od słowa bodar pot. głuchoniemy.
  • Języki indoaryjskie – żółtobrązowy, śniady byk.