Poprzednia

ⓘ Order Gwiazdy Jerzego Czarnego




Order Gwiazdy Jerzego Czarnego
                                     

ⓘ Order Gwiazdy Jerzego Czarnego

Order Gwiazdy Jerzego Czarnego – odznaczenie państwowe Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców nadawane w latach 1904–1929, a następnie Królestwa Jugosławii, obecnie order domowy dynastii Karadziordziewić.

                                     

1. Historia i organizacja

Po morderstwie króla Aleksandra Obrenowicia, ostatniego ze swej dynastii, tron przejął w 1903 r. Piotr I Karadziordziewić, który z obrenowiciowskich odznaczeń przejął tylko Order św. Łazarza, Order Białego Orła i Order św. Sawy, nie potwierdzając związanych z tradycją rodzinną obalonej dynastii orderów Miłosza Wielkiego, Takowa i Natalii. Zamiast nich wprowadzono rok później, z datą ustanowienia 1 stycznia 1904 r. Order Gwiazdy Jerzego Czarnego, nawiązujący swą nazwą do czynów przodka nowej dynastii, Jerzego Czarnego Petrowicia. Order zajął po św. Łazarzu drugie miejsce w precedencji orderów serbskich i zachował je także później w czasach Królestwa SHS i Jugosławii.

Order był nadawany za "wybitne zasługi cywilne i wojskowe” i początkowo przeznaczony tylko dla poddanych serbskich, po zmianie statutów w roku 1906 udostępniono go również cudzoziemcom.

Order był podzielony na cztery klasy cywilne:

  • IV klasa – Kawaler Кавалир,
  • II klasa – Wielki Oficer Велики официр,
  • III klasa – Komandor Командир,
  • I klasa – Krzyż Wielki Велики крст,

oraz dwie klasy wojskowe z mieczami, za czyny bojowe:

  • Krzyż Srebrny Orderu Żołnierskiego Gwiazdy Jerzego Czarnego.
  • Krzyż Złoty Orderu Żołnierskiego Gwiazdy Jerzego Czarnego,

Książęta krwi królewskiej otrzymywali Wielki Krzyż przy chrzcie, ale nosić go mogli dopiero od 18 roku życia. W czasie wojen bałkańskich dodano klasę wojskową z mieczami sa mačevima.

Odznaczenie trójklasowe o identycznej nazwie i podobnym wyglądzie nadaje obecnie Republika Serbska zob. Order Gwiazdy Jerzego Czarnego.

                                     

2. Wygląd insygniów

Wbrew swej nazwie order bynajmniej nie miał formy gwiazdy: oznaka to tzw. krzyż Ruperta, a więc krzyż równoramienny, zbudowany na łukach, z rozszerzonymi zakończeniami zaokrąglonych ramion, emaliowany na biało, ze złotymi promieniami między ramionami. W medalionie awersu znajduje się biały krzyż serbski w czerwonym polu, otoczony napisem Зa Веру и Cвoбoду – 1904 Za wiarę i wolność – 1904. Na medalionie rewersu orderu znajduje się biały dwugłowy orzeł serbski, otoczony napisem Пeтap I – 1904. Order cywilny noszono na czerwonej wstążce z obustronną białą bordiurą, klasę wojskową na czerwonej wstążce bez bordiury. Zawieszką była złota korona królewska. Gwiazda II klasy była srebrna, ośmiopromienna, z nałożoną na nią oznaką orderu.

                                     

3. Odznaczeni

Krzyż Wielki z Mieczami lista niepełna

1914–1918
  • Douglas Haig – generał brytyjski
  • Maurice Sarrail – generał francuski
  • John Pershing – generał amerykański
  • Philippe Pétain – marszałek Francji
  • Louis Franchet d’Espérey – marszałek Francji
  • Luigi Cadorna – generał włoski
  • Ferdynand I Rumuński – król Rumunii
  • Joseph Joffre – marszałek Francji
  • Albert I Koburg – król Belgów
1941–1945
  • Kragujevac – miasto

Użytkownicy również szukali:

...
...
...