Poprzednia

ⓘ Kalikant




                                     

ⓘ Kalikant

Kalikant, kalikancista – osoba wprawiająca w ruch miechy w organach piszczałkowych. Kalikowanie polegało na wprawianiu nogami w ruch pedałów dźwigniowych, które poprzez urządzenia pośrednie, najczęściej mniejsze miechy, dostarczało ciśnienia do głównego miecha.

Do komunikacji pomiędzy organistą a kalikantem który przeważnie stał z innej strony instrumentu, a czasami miał oddzielne pomieszczenie w środku organów służył dzwonek uruchamiany pneumatycznie bądź mechanicznie, przy pomocy którego organista informował kalikanta o konieczności rozpoczęcia lub przerwania kalikowania. Do komunikacji służyły też dwa przyciski dla organisty zielony i czerwony i dwie lampki takich samych kolorów na stanowisku kalikanta. Organista naciskał przycisk zielony i kalikant wiedział, że musi tłoczyć powietrze do miecha, gdy zaś zapaliła mu się lampka czerwona, miał zakończyć miechowanie. Te lampki widać na tym filmie, tuż pod gałkami rejestrów:

Dawniej funkcja kalikanta była zawodem. W dzisiejszych czasach jego funkcję przejęły napędy elektryczne, a urządzenia poruszane ręcznie są albo usuwane z organów, albo służą tylko w sytuacjach awaryjnych, albo pozostały jedynie jako tzw. materia zabytkowa.