Poprzednia

ⓘ Brygada KOP „Podole”




Brygada KOP Podole”
                                     

ⓘ Brygada KOP "Podole”

Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920 roku, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 roku utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych. W połowie stycznia 1921 roku zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe. Latem 1921 roku ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym. 29 października 1921 wojewoda tarnopolski wydał zarządzenie, w którym granicę państwową na terenie województwa tarnopolskiego podzielił na cztery odcinki:

  • IV odcinek – granica powiatu skałackiego i zbarskiego. Obsadzał go 38 batalion celny z Bogdanówki.
  • II odcinek od ww mostu do granicy powiatu husiatyńskiego. Obsadzał go 39 batalion celny z miejscem postoju dowództwa w Borszczowie.
  • III odcinek – granica powiatu husiatyńskego. Obsadzał go 23 batalion celny z mp dowództwa w Wasylkowcach.
  • I odcinek – powiat zaleszczycki i borszczowski do mostu w miejscu, gdzie Zbrucz wpada do Dniestru. Obsadzić go miał 22 batalion celny z miejscem postoju Kołodróbka.

W drugiej połowie 1922 roku przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej. Już w następnym roku zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 roku pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej. W sierpniu 1924 roku podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

                                     

1. Formowanie i zmiany organizacyjne

Na posiedzeniu Politycznego Komitetu Rady Ministrów, w dniach 21-22 sierpnia 1924 roku, zapadła decyzja powołania Korpusu Wojskowej Straży Granicznej. 12 września 1924 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz wykonawczy w sprawie utworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza, a 17 września instrukcję określającą jego strukturę. 4 Brygada Ochrony Pogranicza zorganizowana została w drugim etapie formowania Korpusu Ochrony Pogranicza na podstawie rozkazu MSWojsk. nr 1600/tjn./O.de B/25 w terminie do 1 marca 1925 roku z gotowością do obsadzenia granicy na dzień 12 marca 1925 roku. Jednostką formującą był 54 pułk piechoty. W skład brygady weszły: 12 batalion graniczny "Skałat”, 13 batalion graniczny "Kopyczyńce”, 14 batalion graniczny "Borszczów”, 12 szwadron kawalerii "Koszlaki”, 13 szwadron kawalerii "Czortków”, 14 szwadron kawalerii "Zaleszczyki”. Brygada rozwinęła się na terenie województwa tarnopolskiego. Dowództwo brygady rozmieszczono w Czortkowie. Pas ochraniany przez brygadę miał 342 km szerokości i 30 km głębokości. Na podstawie rozkazu dowódcy KOP nr L.dz.931/Og., w lutym 1926 roku z podporządkowania brygady wyszedł 14 szwadron OP.

W 1926 roku zorganizowano na szczeblu brygady szkołę podoficerską dla niezawodowych podoficerów piechoty. Szkoła stacjonowała w Mostach Wielkich przy 25 batalionie granicznym.

Rozporządzeniem ministra skarbu z 30 czerwca 1927 roku rozpoczęto reorganizację Straży Celnej. Z dniem 1 listopada 1927 roku Inspektorat Straży Celnej "Zaleszczyki” został rozwiązany, a jego rejon odpowiedzialności został przekazany batalionowi KOP "Borszczów”.

W 1928 roku brygada ochraniała odcinek granicy państwowej długości 365.134 kilometrów.

Latem 1928 zlikwidowana została szkoła podoficerska. W jej miejsce, oraz w miejsce identycznych szkół funkcjonujących w pozostałych brygadach, w twierdzy Osowiec utworzony został batalion szkolny KOP.

Aby zapewnić odpowiednią ilość żołnierzy o wyszkoleniu saperskim, z dniem 1 kwietnia 1928 roku utworzono brygadowy ośrodek wyszkolenia pionierów przy 25 batalionie granicznym w Mostach Wielkich. W 1931 roku zorganizowano kompanie saperów dla poszczególnych brygad Korpusu Ochrony Pogranicza. Dzieliły się na cztery typy, a nazwy przybierały od macierzystych jednostek. Brygada "Podole” otrzymała kompanię typu III. Kompanie tego typu miały dwa plutony po trzy drużyny i drużynę gospodarczą. Etat kompanii wynosił 3 oficerów, 9 podoficerów i 80 szeregowców.

Rozkazem dowódcy KOP z 23 lutego 1937 roku została zapoczątkowana pierwsza faza reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza "R.3”. Jej wynikiem było między innymi przeorganizowanie Brygady KOP "Podole” poprzez rozwiązanie pułku KOP "Czortków” wchodzącego dotychczas w skład organizacyjny brygady i reorganizacje dowództwa brygady. Brygadzie podporządkowano stację gołębi pocztowych KOP "Buczacz” We wrześniu 1937 w składzie brygady został sformowany Dywizjon Artylerii Lekkiej KOP "Czortków”. Zarządzeniem dowódcy KOP gen. bryg. Jana Kruszewskiego w sprawie zmian w kwatermistrzostwie KOP, dniem 1 kwietnia 1939 roku utworzono w brygadzie etat oficera granicznego w stopniu kapitana.

W sierpniu 1939 roku Brygada KOP "Podole” mobilizowała w dwóch rzutach 36 Dywizję Piechoty. Pierwszy rzut organizowano 27 sierpnia w mobilizacji alarmowej i drugi rzut 31 sierpnia w mobilizacji powszechnej. Kwaterę główną dywizji, dowództwo oraz II batalion 163 pp mobilizował batalion KOP "Czortków”, a III batalion mobilizował batalion KOP "Borszczów”. Batalion KOP "Kopyczyńce” mobilizował III batalion 165 pp.

Z dniem 30 sierpnia zlikwidowano dowództwo Brygady KOP "Podole” przekształcając je w dowództwo pułku KOP "Czortków”.

                                     

2. Służba graniczna

W 1937 roku ustalono dla brygady następujący podział ochranianego odcinka granicy państwowej:

  • granica południowa: odcinek strażnicy "Ujście Biskupie” 1 kompanii granicznej "Mielnica”. Punktem styku był od słup graniczny nr 57/3 i słup telefoniczny nr 237/32 na szosie Ujście Biskupie-Szuparka
                                     

3. Struktura organizacyjna brygady

Struktura 4 Brygady Ochrony Pogranicza w 1927 roku

  • 25 batalion odwodowy
  • Szkoła Podoficerów Niezawodowych Brygady
  • 12 batalion graniczny
  • 13 batalion graniczny
  • Dowództwo 4 Brygady Ochrony Pogranicza
  • 13 szwadron kawalerii
  • 14 szwadron kawalerii
  • 14 batalion graniczny
  • 12 szwadron kawalerii

Struktura Brygady KOP "Podole” w 1934 roku

  • pułk KOP "Czortków”
  • szwadron kawalerii KOP "Zaleszczyki”
  • Dowództwo Brygady KOP "Podole” w Czortkowie
  • batalion KOP "Czortków”
  • szwadron kawalerii KOP "Czortków”
  • batalion KOP "Borszczów”
  • batalion KOP "Kopyczyńce”
  • szwadron kawalerii KOP "Hnilice Wielkie”
  • kompania saperów

Struktura Brygady KOP "Podole” w latach 1937-1939

  • batalion KOP "Czortków”
  • kompania saperów KOP "Czortków”
  • stacja gołębi pocztowych KOP "Buczacz”
  • Dowództwo Brygady KOP "Podole”
  • batalion KOP "Borszczów”
  • szwadron kawalerii KOP "Hnilice Wielkie”
  • szwadron kawalerii KOP "Zaleszczyki”
  • dywizjon artylerii lekkiej KOP "Czortków”
  • batalion KOP "Kopyczyńce”
  • batalion KOP "Skałat”
  • szwadron kawalerii KOP "Czortków”

Reorganizacja przeprowadzona w 1937 roku spowodowała zmiany w dotychczasowym podziale odcinków granicznych między jednostkami brygady.



                                     

4. Obsada personalna dowództwa brygady

Dowódcy:

  • płk piech. Włodzimierz Maxymowicz-Raczyński 2 III 1925 – 14 VIII 1927
  • płk piech. Bolesław Ostrowski 15 VI 1938 – VIII 1939 → dowódca 36 DP
  • płk dypl. Stefan Rowecki 4 XI 1935 – 15 VI 1938 → dowódca piechoty dywizyjnej 2 DP Leg.
  • płk dypl. Wacław Piekarski 17 VII 1931 – 19 XI 1935 → dowódca piechoty dywizyjnej 11 DP
  • płk piech. Eugeniusz Godziejewski 31 VII 1927 – 19 VI 1931 → dowódca 19 DP

Zastępca dowódcy:

  • ppłk piech. Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski 1937 – VIII 1939 → dowódca 163 pp

Szefowie sztabu:

  • kpt. / mjr dypl. Zygmunt Morozewicz od 26 I 1934
  • kpt. dypl. piech. Maksymilian Kurnatowski 1 XI 1930 - 26 I 1934 → DOK VI)
  • mjr dypl. piech. Ignacy Włostowski do VIII 1939 → szef sztabu 36 DP
  • kpt. dypl. piech. Seweryn Wilimowski 1927 - 31 X 1930 → DOK VII

I oficerowie sztabu brygady:

  • kpt. Bronisław Brągiel p.o. do XI 1926
  • kpt. piech. Władysław Fijałkowski do VIII 1939 → pomocnik oficera operacyjnego sztabu 36 DP
  • kpt. SG Jan Rzepecki 28 X 1926 – 26 IV 1928 → asystent w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia

Szef łączności brygady:

  • kpt. / mjr łączn. Ignacy Stanisław Skarżeński XII 1938- VIII 1939 → dowódca łączności 36 DP

Obsada personalna dowództwa 4 Brygady 30 września 1928:

  • dowódca brygady – płk piech. Eugeniusz Godziejewski
  • I oficer sztabu – p.o. por. Witold Piasecki
  • III oficer sztabu – por.tyt. kpt. Mieczysław Gaspanas
  • szef sztabu – kpt. dypl. piech. Seweryn Wilimowski
  • oficer ordynansowy – por. Juliusz Ulatowski
  • oficer referatu wywiadu – kpt. Kazimierz Szczerbiński
  • oficer referatu wywiadu – por. Tadeusz Danecki

Obsada personalna brygady w maju czerwcu 1939:

  • szef sztabu – mjr dypl. piech. Ignacy Włostowski
  • szef łączności – mjr łączn. Ignacy Stanisław Skarżeński.
  • komendant rejonu Przysposobienia Wojskowego "Podole” – mjr adm. Stanisław Eugeniusz Rink.
  • I oficer sztabu – kpt. piech. Władysław Fijałkowski.
  • zastępca dowódcy brygady – ppłk piech. Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski
  • dowódca brygady – płk piech. Bolesław Ostrowski
Obsada 304 Rejonu PW "Podole” w Czortkowie

Obsada oficerska rejonu PW przy Brygadzie KOP "Podole” w maju 1939:

  • komendant powiatowy PW "Czortków” – kpt. piech. Wacław Wyziński
  • komendant powiatowy PW "Zbaraż” – kpt. adm. piech. Michał Ludwik Baran
  • komendant powiatowy PW "Kopyczyńce” – kpt. adm. piech. Jan Wąsik
  • komendant powiatowy PW "Skałat” – kpt. piech. Andrzej Franciszek Łasiński
  • komendant powiatowy PW "Zaleszczyki” –kpt. piech. Stanisław Sołtysiak
  • komendant powiatowy PW "Borszczów” – kpt. adm. piech. Mikołaj Kozłowski
  • komendant rejonu PW "Podole” – mjr adm. piech. Rink Stanisław Eugeniusz
  • komendant powiatowy PW "Buczacz” – kpt. Franciszek Romuald Kulikowski

Użytkownicy również szukali:

...
...
...