Poprzednia

ⓘ Szach (szachy)




Szach (szachy)
                                     

ⓘ Szach (szachy)

Szach – sytuacja w partii szachów, w której król jest zagrożony zabiciem w następnym posunięciu. Inaczej mówiąc, szach jest wtedy, gdy król znajdzie się w zasięgu działania bierki przeciwnika. Jeśli przeciwnik wykonał ruch, który spowodował taką sytuację, mówi się, że król jest w szachu lub jest szachowany. W szachowej notacji algebraicznej szacha oznacza się znakiem +. Gracz, którego król jest w szachu ma obowiązek wyeliminować groźbę jedną z trzech metod:

  • zasłonić króla przed szachem własną bierką.
  • przesunąć króla na pole niebędące w szachu;
  • zbić bierkę szachującą króla;

Króla nigdy nie można pozostawiać w szachu. Niedozwolone jest również wykonanie posunięcia, które doprowadzi do szacha własnego króla.

W pozycji na diagramie biały goniec szachuje czarnego króla. Czarne muszą wykonać jedno z trzech posunięć:

  • uciec królem na jedyne nieatakowane pole - Kd8;
  • zabić szachującego gońca wieżą - W:g4;
  • zasłonić króla własnym gońcem - Gd7.

Pozycja, w której król jest w szachu i nie ma żadnego dozwolonego ruchu, aby się przed szachem obronić lub od niego uciec, nazywa się matem i kończy partię wygraną strony matującej.

Zmuszając ciągłym szachowaniem do powtarzania pozycji można zakończyć partię poprzez wiecznego szacha.

W towarzyskich rozgrywkach o szachu informuje się przeciwnika ustnie, mówiąc szach lub szach królowi. W oficjalnych rozgrywkach ten zwyczaj nie jest akceptowany i może być potraktowany jako próba rozpraszania przeciwnika.

                                     

1. Podwójny szach

Najprostszym i najczęściej wykonywanym sposobem szachowania jest przesunięcie własnej bierki na pole, w którym wrogi król znajdzie się w jej polu rażenia. Innym sposobem jest odkryty szach: bierka którą wykonujemy posunięcie nie szachuje króla, lecz opuszczając pole na którym stała odsłania drogę do ataku innej bierce. Odkryty szach jest szczególną formą odkrytego ataku. Połączenie tych sposobów doprowadza do podwójnego szacha, kiedy bierka odsłaniana i wykonująca ruch razem atakują króla.

W wyjątkowym przypadku przy podwójnym szachu bierka wykonująca ruch nie daje szacha. W klasycznych szachach jedyną możliwością powstania tej sytuacji jest bicie w przelocie piona. W pozycji po prawej czarne zagrały właśnie g5. Po ruchu białych h:g6+ powstanie podwójny szach, ale pion nie będzie szachował. Podwójnego szacha stworzą wieża i hetman: wieża odsłonięta ruchem piona, hetman przez zabitego piona. Taki podwójny szach jest niezwykle rzadki w praktycznej rozgrywce, ale spotykany czasem w problemach szachowych.

Podwójny szach jest bardzo groźnym posunięciem, gdyż jedyną obroną przed nim jest przesunięcie króla, bo nie sposób ani zbić ani zasłonić się przed dwiema bierkami jednocześnie. Wymienione powyżej zagrywki często stanowią część szachowej kombinacji.

                                     
  • Ahmad I Szach ur. ? , zm. 1436 sułtan Dekanu w latach 1422 1436, wnuk Abu - I Muzzaffar Ala ud - din I Bahman Szacha W 1429 r. przeniósł stolicę państwa
  • który zabił szacha mieczem. Po jego śmierci na tron perski wstąpił jego siostrzeniec Ali Koli, który przyjął imię Adil Szach sprawiedliwy szach Po roku
  • powstaniu szachów podane w tej wersji liczby są według krótkiej skali, kwintylion zamiast tryliona itd. W.Litmanowicz, J. Giżycki, Szachy od A do Z
  • Mat sytuacja w szachach w której król jednej ze stron jest szachowany i nie ma żadnego dozwolonego ruchu, aby się przed szachem obronić lub od niego
  • Szach - mat Checkmate - balet w jednym akcie z prologiem. libretto i muzyka: Arthur Bliss choreografia: Ninette de Valois scenografia: Edward McKnight
  • Szachy miesięcznik wydawany w latach 1946 1990, przez ten okres jedyne polskie czasopismo poświęcone szachom Założycielami czasopisma byli Tadeusz Czarnecki
  • szachy Historia maszyn do gry w szachy jest starsza niż historia komputerów. Już Charles Babbage 1846 rozważał możliwości nauczenia gry w szachy jego
  • Szachy błyskawiczne termin określający krótką partię szachową, w której każdy z graczy ma do dyspozycji nie więcej niż 10 minut. W środowisku szachowym
  • Ali ud - din Szach ur. ? , zm. ? sułtan Dekanu w latach 1520 1523. Syn Achmada IV Szacha Osadzony po śmierci ojca na tronie Dekanu przez wezyra Amira

Użytkownicy również szukali:

czy można zbić króla w szachach, czy trzeba mówić szach, pat szachy, szachy obowiązek bicia, szachy ruchy figur,

...
...
...