Poprzednia

ⓘ 2 Warszawska Dywizja Piechoty




                                     

ⓘ 2 Warszawska Dywizja Piechoty

2 Warszawska Dywizja Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego – związek taktyczny piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Sformowana w Sielcach w 1943 roku. Weszła w skład 1 Armii WP. W sierpniu 1944 walczyła na przyczółku warecko-magnuszewskim. W styczniu 1945 uczestniczyła w walkach o Warszawę, przełamywała Wał Pomorski i wyszła pod Kamień Pomorski. Szlak bojowy zakończyła nad Łabą.

Sztab dywizji stacjonował pierwotnie w Kielcach, a potem w Częstochowie przy ul. Śląskiej. W 1956 rozformowana. Jej tradycje przejęła 7 Dywizja Piechoty przeformowująca się na zmechanizowany związek taktyczny.

                                     

1. Formowanie

Formowanie jednostki 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego zostało rozpoczęte w pierwszej dekadzie sierpnia 1943, w obozie sieleckim, według etatu Nr 04/500. 30 sierpnia ukazał się pierwszy rozkaz dowódcy dywizji. 2 DP weszła w skład 1 Korpusu Polskiego w ZSRR.

Struktura organizacyjna dywizji w okresie formowania

  • 2 samodzielna kompania łączności
  • 2 ruchomy warsztat taborowo-mundurowy
  • 2 piekarnia polowa
  • pluton dowodzenia dowódcy artylerii
  • 4 pułk piechoty
  • 2 pułk artylerii lekkiej
  • 2 samodzielny batalion sanitarny
  • 2 samodzielny dywizjon przeciwpancerny
  • 2 samodzielna kompania kolumna samochodowo-transportowa
  • 5 pułk piechoty
  • 2 Szpital Samodzielny Ambulans Weterynaryjny
  • 2 samodzielna kompania chemiczna
  • 1901 polowa kasa banku państwowego
  • 2 samodzielna kompania zwiadowcza
  • 2 batalion saperów
  • oddział informacji 2 Dywizji Piechoty
  • 6 pułk piechoty
  • 2 samodzielny szkolny batalion piechoty
  • 2886 wojskowa stacja pocztowa
  • Dowództwo 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego

11 listopada 1943, w Chutorze Białym, żołnierze złożyli przysięgę wojskową. 11 grudnia w skład dywizji włączono 2 kompanię fizylierek. 26 grudnia dywizja otrzymała sztandar ufundowany przez Związek Patriotów Polskich. Do 31 grudnia nie zakończono formowania i szkolenia dywizji. 1 stycznia 1944 stan ewidencyjny dywizji liczył 8.942 żołnierzy, czyli 80 procent stanu etatowego 11.164 żołnierzy. Stan liczebny koni wynosił 58.7 procent stanu etatowego.

10 stycznia 1944 dywizja ześrodkowała się w rejonie Smoleńska i rozpoczęła marsz przez Wołyń, by 24 lipca 1944 osiągnąć Chełm. W marcu tego roku 2 DP włączona została w skład 1 Armii Polskiej w ZSRR, w lipcu w skład l Armii WP.

7 maja 1944 nakazano rozformowanie 2 samodzielnego dywizjonu przeciwpancernego. 5 czerwca w skład 2 DP włączona została radziecka jednostka artylerii samobieżnej SU-76 i przemianowana na 2 dywizjon artylerii samochodowej.

                                     

2. Marsze i działania bojowe

Brała udział w walkach o przyczółki nad Wisłą w rejonie Puław lipiec-sierpień 1944, działała na przyczółku warecko-magnuszewskim sierpień-wrzesień 1944.

Pułki dywizji próbowały też przyjść z pomocą walczącej Warszawie przyczółek czerniakowski.

W czasie ofensywy styczniowej forsowała Wisłę i brała udział w zajęciu Warszawy styczeń 1945, przełamała Wał Pomorski i w pościgu doszła do Kamienia Pomorskiego luty-marzec 1945.

Na podstawie rozkazu ogólnego Nr 060 dowódcy 1 Armii WP z 24 lutego 1945, wydanego w wykonaniu rozkazu Nr 011 Naczelnego Dowództwa Armii Radzieckiej z 19 lutego 1945 dywizja otrzymała nazwę wyróżniającą "Warszawska".

W operacji berlińskiej, początkowo sforsowała Odrę, a później, prowadząc działania ofensywne, doszła do Łaby kwiecień 1945.

Dywizja zakończyła szlak bojowy 4 maja 1945. W kolejnych miesiącach pełniła służbę okupacyjną na terenie Niemiec. Działając w składzie wojsk okupacyjnych, jej sztab stacjonował w Chociebużu.

4 maja 1945 Rada Najwyższa ZSRR odznaczyła Dywizję Orderem Czerwonej Gwiazdy za "wzorowe wypełnianie zadań dowództwa w walce z wrogiem przy zdobyciu miast Deutsch Krone, Märkisch Friedland i wykazane przy tym męstwo i odwagę".

                                     

3. Okres powojenny

Na przełomie lipca i sierpnia 1945 dywizja wróciła do kraju i weszła w skład Okręgu Wojskowego Śląsk. Od 15 lipca 1945 pełniła służbę graniczną na granicy południowej między Paczkowem, a Cieszynem. Sztab dywizji stacjonował wtedy w Koźlu.

We wrześniu 1945 została przesunięta w obszar Okręgu Wojskowego – VI Łódź, a jej jednostki zakwaterowano w Kielcach, Częstochowie, Radomiu i Piotrkowie Trybunalskim.

Tutaj też nastąpiło przejście 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty na etat pokojowy. Dostosowano struktury organizacyjne do nowych zadań i warunków działania, przy możliwie największym obniżeniu liczebności wojska.

W 1949 poszczególne oddziały i pododdziały dywizji rozmieszczone były w garnizonach:

  • 2 batalion saperów w Kielcach
  • 5 Kołobrzeski pułk piechoty w Piotrkowie
  • Dowództwo 2 Dywizji Piechoty w Kielcach przy ul. Kapitulnej 4
  • 4 pułk piechoty w Kielcach przy ul. Wojska Polskiego 57
  • 6 pułk piechoty w Częstochowie przy ul. Sabinowskiej 64
  • 2 pułk artylerii lekkiej w Radomiu
  • 2 dywizjon artylerii przeciwpancernej w Radomiu JW 2431

Na podstawie rozkazu Nr 0099/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 września 1950 r. 2 Dywizja Piechoty miała zostać przeformowana w 2 Terytorialną Dywizję Piechoty, a jej składzie miały być sformowane nowe pododdziały:

  • 56 kompania samochodowo-transportowa bn
  • 23 kompania zwiadu bn
  • 32 kompania obrony przeciwchemicznej bn
  • 14 bateria artylerii przeciwlotniczej bez numeru
  • 30 batalion sanitarny JW 3904

Na podstawie rozkazu Nr 024/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 1951 anulowano rozkaz o przeformowaniu 2 DP według etatów terytorialnej dywizji piechoty i sformowaniu w jej składzie nowych pododdziałów oraz nakazano utrzymać oddziały na dotychczasowych etatach dywizji piechoty z 14 września 1949.

17 maja 1951 wydany został rozkaz w sprawie przeniesienia 2 DP na etaty dywizji piechoty typu B "konna mała” z jednoczesnym włączeniem w skład 11 Korpusu Piechoty.

W 1952 dywizja wchodziła w skład 11 Korpusu Armijnego z Gliwic.

  • 11 dywizjon artylerii przeciwpancernej w Tarnowskich Górach JW 2982
  • 2 batalion saperów w Kielcach JW 2732
  • 24 dywizjon artylerii przeciwlotniczej w Lublińcu JW 2133
  • 4 pułk piechoty w Kielcach
  • 36 pułk piechoty w Lublińcu
  • 18 batalion łączności w Częstochowie
  • 6 pułk piechoty w Częstochowie
  • Dowództwo 2 Dywizji Piechoty w Częstochowie przy ul. Kościuszki 6, a później ul. Śląskiej JW 1615
  • 37 pułk artylerii lekkiej w Tarnowskich Górach

Rozkazem Nr 0026/0rg. Ministra ON z 2 września 1956 roku Dywizję rozformowano bez 6 pp, 36 pp i 24 daplot.

Jednocześnie 7 Łużycka Dywizja Piechoty została przeformowana na zmechanizowany związek taktyczny oraz przejęła sztandar i tradycje 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty z jednoczesną zmianą nazwy na 2 Warszawską Dywizję Zmechanizowaną im gen. Henryka Dąbrowskiego. Dywizja przejęła też nie rozformowane oddziały częstochowskiej 2 Dywizji Piechoty.



                                     

4. Żołnierze dywizji

Dowódcy dywizji:

  • płk Jan Rotkiewicz od 18 września 1944 – 19 marca 1945
  • płk Antoni Siwicki od 15 sierpnia 1943 – 18 września 1944
  • ppłk Arseniusz Wadejko 1953 – 1955
  • płk Stanisław Kupsza styczeń 1946 – wrzesień 1948
  • płk Zbigniew Ohanowicz 1956
  • ppłk Artur Raginia 1955 – 1956
  • płk Emil Cimura 25 września 1949 – 20 czerwca 1950
  • płk Dionizy Surzyc 19 marca 1945 – styczeń 1946
  • płk Józef Bielecki 1 października 1948 – 25 września 1949