Poprzednia

ⓘ Babizm




Babizm
                                     

ⓘ Babizm

Babizm – ruch religijny wywodzący się z jednego z odłamów szajchizmu, powstały ok. 1844 w Persji. Babizm zakładał szereg reform społecznych i religijnych, reinterpretował dżihad, wprowadzał nowy kalendarz, monogamię i równość ludzi wobec prawa.

                                     

1. Historia

Założycielem babizmu był Ali Muhammad z Szirazu 1819–1850, który nadał sobie tytuł Bab "Brama” i ogłosił się mahdim oraz Boskim Objawicielem Prorokiem, założycielem nowej religii zapowiadającym w swej Księdze Bayan przyjście mesjasza wszystkich religii. Dla wielu wyznawców babizmu tym zapowiedzianym przez Baba był Bahaullah.

Historia posłannictwa Baba rozpoczęła się 23 maja 1844 roku. W tym dniu pierwszy wyznawca Baba Mulla Husayn uznał Baba za "Bramę” Báb. Wielu innych prominentnych wyznawców szajchizmu przyjęło jego wiarę w ciągu kilku miesięcy. Wśród nich była kobieta, której Bab nadał imię Tahirih z per. "Czysta”. Bab przekazał każdemu ze swych apostołów, którym nadał tytuł "Litery Żyjącego”, misję nauczania nowej wiary w różnych miastach Persji. Większość z nich została męczennikami. Kilku z nich zaginęło bez wieści. Niezwykle dramatyczne było życie Mulli Husayna, Tahirih i Quddusa – ostatniego z apostołów.

Nauki Baba wprowadzające drastyczne zmiany do obowiązujących w Iranie zasad duchowych islamu i szybko rosnąca populacja babitów spowodowały prześladowania. Dziesiątki tysięcy wyznawców Baba zostało uśmierconych w ich efekcie. Sam Bab został uwięziony w twierdzach Mah Ku i Chiriq, a w końcu został rozstrzelany przez pluton egzekucyjny w wojskowych koszarach w Tabrizie. Ciało Baba wyłożone na widok publiczny przy pobliskiej fosie zostało wykradzione w drugą noc po egzekucji przez oddanych wyznawców i złożone w drewnianej trumnie ukrywanej przez lata. W roku 1909, po ukończeniu budowy Mauzoleum Baba w Hajfie, ciało Bába zostało złożone tam przez syna Bahaullaha – Abdul-Bahę.

Po śmierci Baba ruch wciąż się rozwijał, lecz w 1863 a ostatecznie w 1866, po publicznym ogłoszeniu swych objawień przez Baháulláha duża część wyznawców Baba przyjęła wiarę Bahaullaha wierząc, iż jest on zapowiadanym przez Baba w Księdze Bayan posłańcem od Boga. Do dzisiaj w Iranie istnieje mała grupa wyznawców Baba, których można spotkać w świętych miejscach związanych z historią życia Baba czy jego apostołów.

Z babizmu wywodzą się:

  • bahaizm który stał się samodzielną religią.
  • azalityzm obecnie głównie na Cyprze i w Iranie – kontynuacja babizmu,

Po podziale na dwie powyższe religie część wyznawców babizmu przez kilka/kilkanaście kolejnych lat nie opowiedziała się po żadnej ze stron konfliktu. Grupa ta z czasem malała, tracąc wyznawców na korzyść bahaizmu i w mniejszym stopniu azalizmu. Niektórzy przedstawiciele niezdecydowanych opowiedzieli się za jeszcze innymi prorokami najlepiej znani są Mirza Abdullah i Aga Baszir Mohammed – grupy te jednak szybko zanikły.