Poprzednia

ⓘ Efektywna stopa protekcji




Efektywna stopa protekcji
                                     

ⓘ Efektywna stopa protekcji

Efektywna stopa protekcji - stopień ochrony zapewniany krajowym czynnikom produkcji przez obowiązującą w danym kraju strukturę ceł. Chodzi więc nie tylko o cła nakładane na produkty importowane, konkurencyjne do rodzimych wyrobów, ale także o cła nakładane na produkty i półprodukty niezbędne z zagranicy do produkcji w kraju.

Żeby obliczyć efektywna stopę protekcji, najpierw musimy zająć się nominalną stopą protekcji, którą otrzymujemy z następującego wzoru:

S P n = C / P {\displaystyle SPn=C/P}

C - cło na dany towar w ujęciu pieniężnym

P - cena światowa danego towaru

A więc jeśli jakiś towar kosztuje 200 zł, a cło pobierane przy jego imporcie wynosi 50%, to nominalna stopa protekcji wynosi SPn = 100/200 = 0.5 czyli w wyrażeniu procentowym 50%. Przy obliczaniu realnej stopy protekcji należy zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy realną stopą protekcji na dobra finalne a dobra pośrednie. Obydwa wskaźniki oblicza się według wyżej podanego wzoru.

Teraz czas na obliczenie efektywnej stopy protekcji:

S P e = W c − W / W {\displaystyle SPe=Wc-W/W}

W - krajowa wartość dodana w warunkach wolnego handlu

Wc - krajowa wartość dodana w warunkach istnienia ceł

A więc na przykład, jeśli krajowa wartość dodana, czyli inaczej dochód krajowych czynników produkcji, w warunkach wolnego handlu wynosi 100zł, to przy wprowadzeniu 50% cła na zagraniczny produkt przy braku cła na materiał potrzebny to jego wytworzenia producenci krajowi uzyskują efektywną stopę protekcji na poziomie SPe = 200-100/100 = 1 czyli 100%, a zatem efektywna stopa protekcji jest dwukrotnie wyższa od stopy nominalnej. A teraz, jeśli cła na towar zostałyby zniesione, a zostałby wprowadzony podatek celny 50% od materiałów potrzebnych do produkcji, to efektywna stopa protekcji wynosiłaby SPe = 50-100/100 = -0.5, a więc stałaby się ujemna. A więc sytuacja producentów krajowych jest gorsza, niż sytuacja producentów z zagranicy.

Wnioski jawią się następująco: o efektywnej stopie protekcji nie decyduje tylko stawka celna nakładana na dobra finalne oraz dobra pośrednie pochodzące z zagranicy, ale także udział tych drugich w ogólnej wartości wyprodukowanego dobra finalnego. Wraz ze wzrostem tego udziału większy wpływ na wielkość efektywnej stopy protekcji ma cło nakładane na dobra pośrednie sprowadzane z zagranicy. Tym samym można by też się pokusić o zastosowanie wzoru na wskaźnik efektywnej stopy protekcji:

S P e = S P n f − S P n k ∗ A k f / 1 − A k f {\displaystyle SPe=SPnf-SPnk*Akf/1-Akf}

SPnf - nominalna stopa protekcji dobra finalnego

SPnk - nominalna stopa protekcji dobra pośredniego

Akf - udział dobra pośredniego w jednostce dobra finalnego w cenach światowych

Wskaźnik efektywnej stopy protekcji jest wygodnym i pożytecznym narzędziem analizy taryf celnych, pomaga wychwytywać błędy oraz różnicować protekcję celną w zależności od stopnia rozwoju danej branży.