Poprzednia

ⓘ Drzwi Bernwarda




Drzwi Bernwarda
                                     

ⓘ Drzwi Bernwarda

Drzwi Bernwarda, także: Drzwi z Hildesheim – brązowe drzwi z katedry NMP w Hildesheim. Zabytek ten jest przykładem średniowiecznej rzeźby w Niemczech; reprezentuje sztukę ottońską.

                                     

1. Dzieje

Inicjatorem powstania drzwi, podobnie jak kilku innych elementów wyposażenia związanych z kościołami w Hildesheim, jest biskup Bernward 993-1022. Ufundował to dzieło dla kościoła św. Michała, zostało ono odlane w roku 1015. Data znajduje się na jednej z inskrypcji. W XIX wieku, podobnie jak kilka innych dzieł pochodzących z kościoła św. Michała, przeniesiono do katedry. Zostały umieszczone w zachodnim portalu, widoczne są od kruchty.

                                     

2. Opis i analiza

Monumentalne drzwi Bernwarda składają się z dwóch skrzydeł, z których każde zostało w całości odlane. Podwoje mają wysokość 4.75 i szerokość 2.30 m, ważą ok. 2 tony. Na każdym skrzydle umieszczono po 8 reliefów ze scenami figuralnymi, prostokątnie obramionych wąskimi listwami. Na lewym skrzydle umieszczono wybrane wątki ze Starego Testamentu – historię Adama i Ewy oraz ich potomków Kaina i Abla, na prawym sceny z Nowego Testamentu, które zawierają wątki skupione wokół narodzin i śmierci Jezusa Chrystusa.

Scenerię kwater cechuje płaski, puncowany relief. Tworzą ją elementy krajobrazowe takie jak drzewa o silnym meandrycznym poruszeniu gałęzi, pozbawione niemal liści. Na niektórych gałęziach pojawiają się ptaki, m.in. orły. Ponadto dostrzec można elementy architektoniczne, dostosowane do treści bądź swobodnie tworzące element kompozycji lub obramujące scenę. Niektórym wątkom towarzyszą anioły, zaś w wątkach z Kainem i Ablem Manus Dei – prawica Boża. Natomiast postacie cechuje inny sposób opracowania – są to płaskorzeźby, które w górnych partiach, na wysokości ramion, występują poza lico drzwi, są trójwymiarowe, co pogłębia efekt przestrzeni. Starannie opracowane twarze kontrastują z szatami o mocno linearnym modelunku.

O heterogeniczności Drzwi Bernwarda świadczy recepcja wpływów wywodzących się z kilku ośrodków sztuki. Oprócz Hildesheim na terenie Rzeszy zachowało się do dziś cztery tego typu zabytki, w tym troje brązowych podwoi, które znajdują się w Akwizgranie, Augsburgu i Moguncji. Odlanie dwóch skrzydeł i podział na prostokątne kwatery łączy się z drzwiami w katedrze w Moguncji, ufundowanymi przez arcybiskupa Willigisa 940-1011, który koronował dwóch królów niemieckich, Ottona III 983 oraz Henryka II 1002. Prowadził rywalizację z Bernwardem i był jego politycznym oponentem. Analogie widoczne są także w kołatkach w kształcie lwich głów. Natomiast tradycja późnoantycznej formy figur sięga dalej, do Italii, gdzie zachował się największy zespół drzwi brązowych. Zauważono także, iż sceny figuralne nawiązują do karolińskiego malarstwa miniaturowego, szczególnie do miniatur z Tours, nacechowanych późnoantycznymi środkami iluzjonistycznymi.

Od strony treściowej Drzwi Bernwarda zdradzają erudycję biskupa. Wyszukany program ikonograficzny oscylujący wokół Adama i Ewy, Kaina i Abla oraz dzieciństwa i męczeńskiej śmierci Chrystusa podkreśla aspekt zbawczej ofiary Chrystusa jako odkupiciela człowieka. W średniowieczu powszechne było przedstawienie ludzkiego wymiaru Chrystusa będącego nowym Adamem, który przyszedł na świat z celu zbawczej misji, przez którą na krzyżu dokonał odkupienia ludzi z grzechów. Symbolika grzechu jest obecna na kilku kwaterach – m.in. obok Piłata jest przedstawiony diabeł, ponadto silnie podkreślono akt grzechu – np. w scenie Ukrzyżowania zamiast Marii i Św. Jana u stóp Jezusa ukazani są dwaj oprawcy, jeden z nich – Stefaton podaje gąbkę z żółcią, drugi – Longinus – przebija włócznią bok. W odniesieniu do problematyki ludzkiej słabości sceny lewego skrzydła unaoczniają upadek człowieka, czego kulminacją jest bratobójstwo, natomiast treść scen w prawym skrzydle ukazuje zwycięstwo człowieka nad grzechami.

                                     
  • Hildesheim zostały sporządzone na zamówienie biskupa Bernwarda w 1015 roku. Te niemal pięciometrowe drzwi zostały odlane w całości, a nie zmontowane z pojedynczych
  • plastyki brązowej doby późnego romanizmu. Wraz z dwoma fundacjami biskupa Bernwarda drzwi i Kolumny Chrystusa oraz świecznika biskupa Hezilo stanowi bezcenny
  • dostrzegalne są wpływy sztuki dolnosaksońskiej m.in. świecznik Hezilo, drzwi Bernwarda i kolumna Chrystusa w Hildesheim jednakże Dolna Saksonia nie była
  • 1952. Wedekindhaus Katedra Mariendom z IX wieku ze słynnymi drzwiami biskupa Bernwarda wykonanymi z brązu ok. 1015 Zniszczona w 1945, zrekonstruowana
  • dawnym opactwie w Essen. W Hildesheim na okres urzędu św. Bernwarda wykonano z brązu drzwi i kolumnę. Sztuka romańska była pierwszą, która stała się powszechna
  • tzw. róg olifant św. Błażeja z kości słoniowej z XII w., patena św. Bernwarda z Hildesheim w oprawie z XV w. W Chicago znajdują się duży zespół relikwiarzy
  • Witches. 2009, s. 71 tłumaczone jest jako Upper Germany. Według Klausa Bernwarda Springera termin ten odnosi się do okręgu inkwizytorskiego, nawiązującego

Użytkownicy również szukali:

drzwi gnieźnieńskie, drzwi płockie,

...
...
...