Poprzednia

ⓘ 5 Pułk Artylerii Ciężkiej




5 Pułk Artylerii Ciężkiej
                                     

ⓘ 5 Pułk Artylerii Ciężkiej

Pułk sformowany został w 1921 w wyniku połączenia I dywizjonu 6 pułku artylerii ciężkiej I/6 pac z 21 dywizjonem artylerii ciężkiej 21 dac. W 1923 w skład pułku wchodziło: dowództwo, trzy dywizjony artylerii ciężkiej po trzy baterie, kadra oddziału łączności i kadra baterii zapasowej. Do 1939 jednostka stacjonowała w garnizonie Kraków, w koszarach im. gen. Bema Okręg Korpusu Nr V.

W latach 1924–1925, w strukturze pułku, funkcjonowała na prawach dywizjonu detaszowanego 5 kompania artylerii pieszej.

Od 1929 oddział pod względem fachowego wyszkolenia podlegał dowódcy 5 Grupy Artylerii.

19 maja 1927 roku minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 15 sierpnia, jako datę święta pułkowego. Pułk obchodził swoje święto w rocznicę bitwy warszawskiej 1920 roku, w której walczyły oba dywizjony.

W 1930 roku został opublikowany "Zarys historji wojennej pułku”. Autorem szkicu był kapitan Stefan Herzog 1899–1940, legionista, odznaczony Krzyżem Niepodległości, zamordowany w Katyniu, brat Franciszka, Józefa i Stanisława 1897–1914 – również legionistów.

                                     

1. Mobilizacja

Pułk był jednostką mobilizującą. Formował jedno dowództwo pułku, trzy dywizjony artylerii ciężkiej typu II dla wielkich jednostek piechoty stacjonujących na terenie OK Nr V i dwa dywizjony artylerii ciężkiej typu I dla Odwodu Naczelnego Wodza, a także dwa szpitale weterynaryjne i dwa pododdziały zapasowe.

W dniach 24–26 sierpnia 1939, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem żółtym, pułk sformował:

  • 23 dywizjon artylerii ciężkiej dla 23 Dywizji Piechoty
  • pluton taborowy nr 6 dla 6 DP
  • 95 dywizjon artylerii ciężkiej dla Grupy Operacyjnej "Śląsk"
  • 21 dywizjon artylerii ciężkiej dla 21 Dywizji Piechoty Górskiej
  • pluton taborowy nr 23 dla 23 DP
  • 6 dywizjon artylerii ciężkiej dla 6 Dywizji Piechoty
  • pluton taborowy nr 21 dla 21 DPG

31 sierpnia 1939 rozpoczęta została organizacja jednostek I rzutu mobilizacji powszechnej:

  • II dywizjonu 5 pułku artylerii ciężkiej dla Armii "Kraków”
  • dowództwo 5 pułku artylerii ciężkiej dla Armii "Kraków”

4 września 1939 zarządzona została mobilizacja powszechna dla jednostek II rzutu:

  • polowy szpital weterynaryjny nr 51 dla Armii "Kraków"
  • Ośrodek Zapasowy Artylerii Ciężkiej Nr 3 dla dowódcy OK Nr V
  • pluton marszowy artylerii ciężkiej typ I nr 5 dla dowódcy OK Nr V
  • krajowy szpital weterynaryjny typ II nr 51 dla dowódcy OK Nr V
                                     

2. Żołnierze pułku

Dowódcy pułku
  • ppłk art. Eugeniusz Ignacy Luśniak 1935 – 24 VIII 1939 → dowódca artylerii dywizyjnej 55 DP
  • ppłk / płk art. Rudolf Patoczka XI 1921 – III 1929
  • płk art. Wincenty Edward Cybulski III 1929 – VI 1933 → dyspozycja dowódcy OK V
  • ppłk art. Lucjan Jasiński p.o. VI 1933 – V 1934
  • ppłk dypl. art. Wilhelm Czopp 24 VIII – IX 1939
  • ppłk art. Józef Ulrych 6 VI - XI 1921
  • płk art. dr Ludwik Ząbkowski VI 1934 – 1935 → dowódca 10 GA
Zastępcy dowódcy pułku od 1938 roku – I zastępca dowódcy
  • ppłk art. dr Ludwik Ząbkowski 1927 – IV 1929 → komendant SPRArt
  • ppłk art. Rudolf Patoczka do XI 1921 → dowódca 5 pac
  • ppłk art. Lucjan Jasiński 1 XI 1930 – X 1934 → dowódca 2 pac
  • mjr art. Włodzimierz Lewgowd IV 1929 – IX 1930 → rejonowy inspektor koni w Prużanie
  • ppłk art. mgr Mikołaj Jan Ordyczyński X 1934 – 1938 → dowódca 8 pal
  • mjr / ppłk art. Józef Korycki XII 1921 – I 1923 → komendant SMOA
  • ppłk dypl. art. Wilhelm Czopp do 1939 → dowódca 5 pac
  • ppłk art. Czesław Górkiewicz od I 1923
Kwatermistrzowie
  • mjr art. Zenon Staszek III 1930 – III 1932 → dowódca dyonu
  • mjr art. Stanisław Edward Tadeusz Szancer do 24 VIII 1939 → dowódca 95 dac
  • mjr art. Józef I Ziemiański od III 1932
  • mjr art. Jan Minor od 28 X 1925
  • mjr art. Franciszek Rosiek 1928 – IV 1929 → stan spoczynku z dniem 31 V 1929
  • mjr / ppłk art. Feliks Harasymowicz 15 VII 1924 – 28 X 1925 → dowódca III dyonu
Oficerowie pułku
  • mjr Stanisław Hieronim Milli
  • por. Józef Kucharski
  • ppor. rez. Bogdan Zaborski
  • mjr Stanisław Batycki
  • mjr Jerzy Lewakowski
  • Tadeusz Zdzisław Sklepiński
  • por. / kpt. art. Tadeusz Ludwik Smyczyński
  • mjr dypl. Władysław Picheta dowódca dywizjonu
  • mjr Wojciech Stachowicz – dowódca I dyonu
                                     

2.1. Żołnierze pułku Obsada personalna w 1939 roku

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku:

  • dowódca plutonu – ppor. Wiesław Stanisław Antoni Poczman
  • dowódca plutonu – ppor. Władysław Eugeniusz Czermak
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Henryk Czesław Czernik
  • dowódca 2 baterii – por. Jan Kordas
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – por. Ludwik Salwik
  • dowódca III dywizjonu – mjr Antoni Tomasz Świerży
  • dowódca II plutonu – ppor. Jan Bukowski
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Feliks Marian Goslar
  • naczelny lekarz medycyny – kpt. dr Jan Sojka
  • dowódca 4 baterii – por. Bogusław Marian Stanisław Sira
  • adiutant – kpt. Antoni Goździelski
  • lekarz weterynarii – mjr Franciszek Józef Wygrzywalski
  • dowódca plutonu – ppor. Marian Jan Gmiterek
  • dowódca pułku – płk Eugeniusz Ignacy Luśniak
  • dowódca III plutonu – ppor. Antoni Adam Malczewski
  • dowódca IV plutonu – por. Andrzej Uziembło
  • dowódca plutonu – ppor. Marcin Piaskowy
  • dowódca 5 baterii – kpt. Władysław Biedrzycki
  • dowódca 7 baterii – kpt. Mateusz Edmund Zajewski
  • oficer plutonu – por. Zygmunt Wośko
  • II zastępca dowódcy kwatermistrz – mjr Stanisław Edward Tadeusz Szancer
  • dowódca I dywizjonu – mjr Edward Rykiert
  • I zastępca dowódcy – ppłk dypl. Wiktor Wilhelm Czopp
  • oficer zwiadowczy – wakat
  • dowódca 8 baterii – kpt. Piotr Skurski
  • dowódca plutonu łączności – por. Franciszek Hrzebiczek
  • dowódca I plutonu – por. Władysław Burdyłło
  • dowódca szkoły podoficerskiej – mjr Franciszek Szalek
  • oficer żywnościowy – por. Antoni Jan Stypuła
  • dowódca plutonu – ppor. Zdzisław Wojciech Dołęga-Jasiński
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Julian Blok
  • dowódca 1 baterii – kpt. Władysław Szymianis
  • dowódca II dywizjonu – mjr Alfred Prager
Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku Dowództwo
  • zbrojmistrz pułku - chor. Jan Lewicki
  • oficer zwiadowczy – ppor. rez. inż. Eugeniusz Pietrzak
  • oficer obserwacyjny – ppor. rez. Mielcarek
  • dowódca – ppłk dypl. art. Wilhelm Czopp
  • oficer łączności – por. Franciszek Hrzebiczek
  • adiutant – por. Bogusław Sira
I dywizjon
  • adiutant – ppor. Stanisław Jasiński
  • oficer ogniowy – ppor. rez. Waldemar Grzymek
  • dowódca 4 baterii – por. rez. Zdzisław Szlichciński
  • oficer zwiadowczy – ppor. rez. Piotr Trzęsiński
  • oficer ogniowy – ppor. rez. Zaremba
  • dowódca 6 baterii – por. rez. Stanisław Kusiak
  • dowódca 5 baterii – por. rez. Aleksander Hyży
  • oficer ogniowy – ppor. rez. Bolesław Świętochowski
  • oficer zwiadowczy – por. rez. Józef Cyrankiewicz
  • dowódca II dywizjonu – mjr Alfred Prager


                                     

3. Symbole pułkowe

Sztandar

29 maja 1938 na Błoniach Krakowskich generał dywizji Juliusz Rómmel wręczył pułkowi sztandar. Na białych polach, na lewej stronie płata, umieszczone zostały wizerunki Matki Boskiej Częstochowskiej i Świętej Barbary, patronki artylerii oraz Herb Krakowa i odznaka pamiątkowa pułku. Na górnym ramieniu krzyża, napis haftowany złotą nicią, rozpisany w kolumnie, w dwóch wierszach "DYNEBURG 3 I 1919”. Na dolnym ramieniu krzyża, haftowany złotą nicią, rozpisany w kolumnie, w dwóch wierszach "KRAKÓW 31 X 1918”. Sztandar ufundowało społeczeństwo Podkarpacia. Płat sztandaru przechowywany jest w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, natomiast głowica i gwoździe w kolekcji prywatnej Michała Palacza ze Swarzędza.

Odznaka pamiątkowa

9 stycznia 1931 roku kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych generał dywizji Daniel Konarzewski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 5 pułku artylerii ciężkiej. Odznaka o wymiarach 38x38 mm ma kształt krzyża Virtuti Militari, którego ramiona pokryte są szkarłatną emalią. Na górnym ramieniu krzyża orzeł wz. 1927 zwieńczony wieńcem z liści dębowych. Na środek krzyża nałożona tarcza emaliowana w kolorze czerwonym, na której wpisano numer i inicjały "5 PAC” przedzielone skrzyżowanymi lufami armatnimi. Na poziomych ramionach krzyża wpisano datę formowania 1 pułku artylerii wałowej "31 X 1918”. Trzyczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana. Na rewersie próby srebra i nazwisko wykonawcy.

Użytkownicy również szukali:

jw czerwieńsk,

...
...
...