Poprzednia

ⓘ Bata (przedsiębiorstwo)




Bata (przedsiębiorstwo)
                                     

ⓘ Bata (przedsiębiorstwo)

W Polsce międzywojennej w 1929 przedsiębiorstwo powołało Polską Spółkę Obuwia Bata S.A. w Krakowie, o kapitale akcyjnym 3 mln zł, który został podzielony na 12 tys. akcji po 250 zł, oraz:

  • od 1939 zakłady w Radomiu, w okresie okupacji jako Bata Schuh- und Leder Werke, Radomskie Zakłady Obuwia od 1948, później Radomskie Zakłady Przemysłu Skórzanego "Radoskór” 1959–1999, które obecnie nie funkcjonują.
  • od 1932 zakłady produkcyjne w Chełmku koło Chrzanowa, znane w okresie powojennym jako Południowe Zakłady Obuwia 1947–1959, Południowe Zakłady Przemysłu Skórzanego "Chełmek” 1959–1990, Południowe Zakłady Przemysłu Skórzanego "Chełmek” S.A. 1991–2003, obecnie nie funkcjonują,

Do przedsiębiorstwa Bata należał też uruchomiony w 1931 zakład niemieckiej filii koncernu pn. Niemieckie Zakłady Obuwnicze Bata S.A. Deutsche Schuh Aktiengesellschaft Bata w ówczesnym Ottmuth na niemieckim Górnym Śląsku, do którego w 1933 przeniesiono też z Berlina siedzibę zarządu filii. W 1938 zmieniono nazwę zakładu na Śląskie Zakłady Obuwnicze OTA Otmęt S.A. OTA Schlesische Schuh-Werke Ottmuth A.G. Po II wojnie światowej produkcję wznowiono w 1946. Kolejne nazwy to: Fabryka Obuwia OTA w Otmęcie – Tymczasowy Zarząd Państwowy 1945–1948, Śląskie Zakłady Obuwia 1948–1962, Śląskie Zakłady Przemysłu Skórzanego "Otmęt” 1962– 1999. Obecnie sukcesorem zakładów jest kilku mniejszych producentów obuwia. Miejscowość Otmęt w 1961 została wchłonięta przez pobliskie Krapkowice.

W 1943 działały też dwa podmioty gospodarcze:

  • Ostschuh GmbH w Wilnie
  • Bata Schuhhandelsgesselschaft mbH w Gdańsku

W 1995 Bata reaktywował w Polsce spółkę dystrybucji obuwia, z siedzibą w Warszawie.

                                     

1. Specyfika Baty

Jej elementem jest wdrażana przez rodzinę Baty, zwłaszcza w okresie międzywojennym, idea "kapitalizmu z ludzką twarzą”, tanich i dobrej jakości wyrobów przy zapewnieniu godziwych warunków pracy i płacy oraz życia pracowników, dla których tworzono całą infrastrukturę komunalną. Model macierzystych zakładów w Zlinie przenoszono do wielu miejsc w świecie, m.in. do:

  • 1952 – Faridabad Indie,
  • 1941 – Martfű Węgry, Mariápolis Brazylia, Gautemala, Manila Filipiny,
  • 1933 – Třebíč-Borovina Czechy, Batadorp-Best Holandia,
  • lata 60. XX w. – Maipú-Santiago Chile.
  • 1937 – Singapur,
  • 1942 – Batapur Pakistan,
  • 1931 – Bošany Słowacja, Borovo-Vukovar Chorwacja, Ottmuth, Konnagar-Hooghly Indie, Bataganj-Digha Indie, Bangalore Indie,
  • 1938 – Baťovany obecnie Partizánske Słowacja, Liptovský sv. Mikuláš Słowacja, Zruč nad Sázavou Czechy, Batavia-Kalibata, obecnie część Dżakarty Indonezja, Batapur Pakistan,
  • 1935 – Nové Zámky Słowacja, Napajedla Czechy, Klang Malezja,
  • 1939 – Sezimovo Ústí Czechy, Dhaka Bangladesz, Gwelo, Pinetown RPA, Nairobi-Limur Kenia, Chosica Peru, Sandak Meksyk, Batawa Kanada, Batatuba Brazylia, Lima Peru, Batafler Peñaflor-Santiago de Chile Chile, Lahore Indie, obecnie Pakistan, Casablanca Maroko,
  • 1940 – Kongo Belgijskie, Quillacollo Bolivia, Dakar Senegal, Port-au-Prince Haiti, Hajfong Wietnam,
  • 1934 – Batizovce obecnie Svit Słowacja, Batanagar Indie, Konagar Syria, obecnie Liban, Bagdad Irak,
  • 1958 – Nova Andradina Brazylia,
  • 1953 – Bataguassu Brazylia,
  • 1963 – Batayporã Brazylia, Anaurilândia Brazylia
  • w 1930 – Otrokovice Baťov Czechy,
  • 1961 – Mornington Australia,
  • 1932 – Möhlin Szwajcaria, Chełmek Polska, Heillecourt Francja, Vernon-Bataville Francja, East Tilbury Anglia,
  • 1936 – Belcamp USA, Aleksandria-Mansurieh Egipt,
  • 1962 – Dhamrai-Tongi Bangladesz,

Pewnym wzorcem w zakładaniu osiedli przemysłowych była Fordlandia w Aveiro, w brazylijskim stanie Pará, który to projekt ostatecznie nie powiódł się.

Ważnym elementem strategii biznesowej Baty i jego programu inwestycyjnego oraz istotnym działaniem marketingowych było utworzenie dużej, szybko rosnącej własnej sieci sprzedaży. Od końca 1920 przedsiębiorstwo rozpoczęło tworzenie własnej dużej sieci domów towarowych. Dzięki typowym projektom architektonicznym natychmiast stały się charakterystyczną formą sprzedaży firmy Bata. Pierwszy powstał na pl. Wacława w Pradze 1928–1929, następne m.in. w Karlovych Varach 1929, Brnie 1929-1930, Kolínie 1930, Ostrawie 1931, Mariańskich Łaźniach 1931, Kromieryżu 1931, Mielniku 1931, Libercu 1931–1932, Ołomuńcu 1932, Łuczeńcu 1932, Użhorodzie 1932, Bratysławie 1932, Šumperku, Chomutovie 1933, Cieplicach 1933, Pieszczanach 1935, Igławie 1935, Pilźnie, Mladá Boleslav, i w Amsterdamie 1938 oraz w Wiedniu.

Rodzina Baty należała do grona najbogatszych w ówczesnym świecie.

Obecnie specyfiką Baty jako zjawiskiem naukowym zajmują się historycy, socjolodzy, urbaniści i architekci, publikując swe prace oraz dyskutując na szeregu konferencji naukowych, jak np. 24–25 marca 2011 w Pradze, oraz 8 października 2011 w Chełmku. Kolejna odbyła się 13–14 września 2012 w Zlinie.

                                     

2. Wykaz miejscowości Baty

Miejscowości założone przez rodzinę Bata, ułożone w porządku alfabetycznym:

  • Batanagar, Indie 1934,
  • Batafler Peñaflor-Santiago de Chile, Chile 1939,
  • Batadorp-Best, Holandia 1933,
  • Batawa, Kanada 1939,
  • Baťov-Otrokovice, Czechy 1930,
  • Batizovce, obecnie Svit, Słowacja 1934,
  • Batayporã, Brazylia 1963,
  • Bataville, Francja 1932,
  • Bataguassu, Brazylia 1953,
  • Batatuba, Brazylia 1939,
  • Bataganj, Digha, Indie 1931,
  • Batapur, Pakistan 1938,
  • Baťovany, obecnie Partizánske, Słowacja 1938.
                                     

3. Ciekawostki

  • W okresie międzywojennym wydano płytę pt "Odkaz Tomáše Bati” Przekaz Tomáša Baťy, z jego przesłaniem.
  • W 1936 plan urbanistyczny miasta opracował Le Corbusier, który nie doczekał się jego realizacji.
  • Innowacyjny przemysłowiec Tomáš Baťa jako jeden z pierwszych dostrzegł możliwości transportu lotniczego. Paradoksalnie, w samolocie zakończył swoje życie. Od 1924 zakłady Baty dysponowały całą flotyllą samolotów: Aero A.35 5 sztuk, Aero A.38 2, Albatros 4, Avia B.22 1, Avia/Fokker F.VII6/3n 2, Blackburn Bluebird 1, Cierva C.30 Autogiro 1, De Havilland Dragon 1, De Havilland Moth 2, De Havilland Puss Moth 3, Heath LNB-4 Parasol 1, Junkers F.13 2, Lockheed L-10A Electra 2, Rearwin 4000 Junior 1, Stinson SR Reliant 1, Spartan Cruiser II 2, Taylorcraft Club E-2 1 oraz Zlin Z.XII 21.
  • Imieniem Thomasa J. Baty nazwano budynek biblioteki uniwersytetu Trent University w Peterborough w kanadyjskim stanie Ontario.
  • W Zlinie imię Tomáša Baťy nosi Szpital Wojewódzki Krajská nemocnice T. Bati.
  • Interesującym architektonicznie jest 16-piętrowy budynek z 1938 zarządu przedsiębiorstwa w Zlinie, tzw. budynek nr 21, ówcześnie najwyższy w Czechosłowacji, drugi w Europie. Ewenementem na skalę światową jest zainstalowana tam jedna z wind, mieszcząca mobilny gabinet szefa firmy 6x6 m wraz z klimatyzacją, telefonem oraz ciepłą i zimną wodą. Po renowacji z 2004 w budynku znajdują się urzędy – wojewódzki i skarbowy.
  • 2 listopada 1944 zakłady w Zlinie zostały częściowo zbombardowane przez lotnictwo Stanów Zjednoczonych.
  • W 1979 powstała Fundacja Tomáša Baťy Thomas Bata Foundation/Nadace Tomáše Bati, z siedzibą w Zlinie.
  • Obecnie Bata swoje buty projektuje głównie w Paryżu i Nowym Jorku, zaś produkuje w Bangladeszu, Pakistanie, Indiach, Indonezji, Sri Lance, Malezji, zaś w Europie, jedynie w Holandii obuwie ochronne.
  • W latach 1932–1933 firma Bata była właścicielem pełnomorskiego frachtowca – s.s. "Morava” 3463 BRT, oraz w okresie 1932–1935 niewielkiej jednostki "Little Evy” 461 BRT, dopuszczonej do pływania jedynie na Bałtyku i Morzu Północnym.
  • Uniwersytetowi w Zlinie nadano imię Tomáša Baťy Univerzita Tomáše Bati ve Zlíně.
  • Koncern miał w planach uruchomienie transatlantyckich linii lotniczych, czego jednak nie zrealizowano.
  • Drogę firmy Bata do sukcesu na rynku obuwniczym przedstawiał przedwojenny dowcip. Wielki amerykański koncern obuwniczy wysłał swego agenta do jednego z afrykańskich krajów w celu rozeznania rynku. Ten po miesiącu przysłał telegram: "Żadnych możliwości eksportu. Tu nikt nie nosi butów!". W tym samym czasie z tego samego kraju wysłał depeszę agent Baty: "Nieograniczone możliwości eksportu. TU JESZCZE NIKT NIE MA BUTÓW!!!".


                                     

4. Szefowie przedsiębiorstwa

  • 1931–1932 – Tomáš Baťa, szef
  • Baťa 1894–1945
  • 1932–1945 – Jan Antonín Baťa, szef
  • 1945–1984 – Tomáš Jan Baťa, CEO
  • od 1984 – Thomas George Baťa, CEO
  • Bata Shoe Organization od 1945

Użytkownicy również szukali:

bata firma, czeska fabryka obuwia,

...
...
...