Poprzednia

ⓘ ISO 9001




ISO 9001
                                     

ⓘ ISO 9001

PN-EN ISO 9001:2015 Systemy zarządzania jakością – Wymagania – międzynarodowa norma określająca wymagania, które powinien spełniać system zarządzania jakością w organizacji.

                                     

1. Wprowadzenie normy

Pierwszym światowym standardem zarządzania systemem jakości był BS 5750, który został opublikowany przez British Standards Institution w 1979 roku. W 1987 standard ten stał się normą ISO 9000 inspirując dalszą serię międzynarodowych standardów. Norma ta została poprawiona w 1994 i udoskonalona w 2000 roku zapewniając międzynarodowy sukces systemu zarządzania jakością z liczbą ponad 776 000 wydanych certyfikatów wg ISO 9001:2000 w 161 krajach pod koniec 2005 roku. Kolejne "odświeżenie” standardu miało miejsce w roku 2008 co zaowocowało normą ISO 9001:2008. Wydana 14 listopada 2008 roku przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną norma, została wydana w języku polskim w lutym 2009 roku przez Polski Komitet Normalizacyjny z oznaczeniem PN-EN ISO 9001:2009. Zastępuje ona normy PN-EN ISO 9001:2001 oraz PN-EN ISO 9001:2008 wersja oryginalna została przyjęta z oznaczeniem PN-EN w 2008 roku i jest to jedyna norma zawierająca wymagania dla systemu zarządzania jakością, przeznaczona dla celów certyfikacji. Najnowsze wydanie standardu oznaczone jako ISO 9001:2015, zawiera szereg zmian, które w największej mierze będą dotyczyły firm usługowych.

                                     

2. Opis normy

Normę tę mogą stosować wszystkie organizacje, niezależnie od ich wielkości i rodzaju. Ukierunkowana jest ona na zrozumienie i spełnienie wymagań klienta, a więc określonych potrzeb względem wyrobów danej organizacji, przyjęcie podejścia procesowego, dostarczanie wyników skuteczności procesów oraz ich ciągłe doskonalenie, w oparciu o obiektywne pomiary. Standard ten zaleca objęcie procesów organizacji cyklem PDCA, znanym również jako Cykl Deminga.

Do głównych wymagań normy ISO 9001 należą m.in.: wprowadzenie nadzoru nad dokumentacją i zapisami, zaangażowanie kierownictwa w budowanie systemu zarządzania jakością, usystematyzowanie zarządzania zasobami, ustanowienie procesów realizacji wyrobu, dokonywanie systematycznych pomiarów.

Wszystkie te wymagania są szczegółowo opisane w przedmiotowej normie i uwzględniają osiem zasad jakości:

  • przywództwo kierownictwo organizacji wypracowuje kierunki jej rozwoju;
  • rzeczowe podejście do podejmowania decyzji podejmowanie decyzji opiera się na analitycznej, logicznej bądź intuicyjnej analizie wszelkich dostępnych danych i informacji;
  • wzajemne korzyści w stosunkach z dostawcami tworzenie wzajemnie korzystnych stosunków z dostawcami materiałów i usług stanowi dla organizacji gwarancję wysokiej jakości.
  • systemowe podejście do zarządzania zarządzanie jakością jest traktowane jako zarządzanie wzajemnie ze sobą powiązanymi procesami;
  • ciągłe doskonalenie stałym celem organizacji jest ciągłe doskonalenie realizowanych w niej procesów;
  • podejście procesowe skuteczność i efektywność organizacji zależą w głównej mierze od jakości realizowanych w niej procesów. Bardzo dobre wsparcie w identyfikowaniu procesów: model APQC, dokładnie opisany w książce Modelowanie organizacji procesowej pod redakcją J. Auksztola i M. Chomuszko;
  • zaangażowanie ludzi najcenniejszym dobrem organizacji są ludzie;
  • zorientowanie na klienta pozycja organizacji na rynku jest zależna od jej klientów;
                                     

3. Certyfikacja

Norma ISO 9001:2008 składa się z dziewięciu rozdziałów od 0 wprowadzenie;1 nawiązanie do normy ISO 9000:2008. do 8, z czego rozdziały od 4 do 8 zawierają wymagania. W przypadku, gdy organizacja spełnia wszystkie wymagania tej normy dopuszcza się wyłączenia wymagań z rozdziału 7.3, 7.5, może ubiegać się o wydanie stosownego certyfikatu. Certyfikat zgodności z normą 9001:2009 wydaje niezależna jednostka certyfikująca.

Podkreśla się, że ISO 9001 to standard akceptowany i rozpoznawany na całym świecie. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO liczbę wydanych certyfikatów potwierdzających zgodność systemów zarządzania jakością z ww. normą tylko w 2002 roku szacowała na ponad pół miliona.

                                     

4. Problemy

Mimo stałego wzrostu liczby przedsiębiorstw stosujących certyfikację, obserwuje się również wzrost krytyki takiego rozwiązania i niejednokrotnie rezygnowanie ze sformalizowanego systemu zarządzania jakością. Powyższe może wynikać nie z samych wad systemu, ale z jego nieprawidłowej implementacji i braku dalszego doskonalenia. Sformalizowane przeglądy zarządzania odbywają się zbyt rzadko i są zbyt krótkie, a także bywają łączone z innymi zagadnieniami. Powoduje to, że nie są w stanie odegrać przypisanej im roli. Prawidłowo przeprowadzane przeglądy zarządzania mają na celu udoskonalenie procesu zarządzania, ale same również winny być podawane procesowi oceny i doskonalenia, aby zapewniały realizację deklarowanych celów.