Poprzednia

ⓘ Sarna syberyjska




Sarna syberyjska
                                     

ⓘ Sarna syberyjska

Sarna syberyjska, sarna azjatycka – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych, blisko spokrewniona z sarną europejską.

                                     

1. Występowanie i biotop

Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje Azję północno-wschodnią i centralną – od zachodu, w górach Kaukazu, graniczy z zasięgiem występowania sarny europejskiej Capreolus capreolus. Do Polski została sprowadzona ok. 1900 przez książęcy urząd administracji leśnej w Sławięcicach, ale wyginęła.

Zasiedla stepy, pola uprawne na równinach i w górach do wysokości 2100 m n.p.m.

                                     

2. Systematyka i pochodzenie

Sarna syberyjska jest podobna do sarny europejskiej, z którą jest blisko spokrewniona i zaliczana do rodzaju Capreolus. Do niedawna uważana była nawet za jej podgatunek, jednak przeprowadzone badania mtDNA potwierdziły istotne różnice wystarczające do uznania odrębności obydwu gatunków, które pojawiły się prawdopodobnie w okresie 2.75-1.37 mln lat temu. Najbliższym krewnym obydwu saren jest łoś.

                                     

3.1. Charakterystyka ogólna Wygląd

Sarna syberyjska ma podobną sylwetkę, ale jest większa od swojej europejskiej krewniaczki, ma od niej masywniejsze ciało, dłuższe do 45 cm i inaczej ukształtowane poroże parostki z 3–5 odgałęzieniami i grubszymi niż u sarny europejskiej perłami. Jest też od niej lepiej przystosowana do surowego klimatu – silnych mrozów i głębokiego śniegu. Ubarwienie sarny syberyjskiej jest zimą rdzawoszare do brązowawego na grzbiecie i kremowego na spodzie i nogach, latem rdzawe. U młodych występują liczne cętki na bokach ciała, ułożone w czterech do pięciu rzędach.

                                     

3.2. Charakterystyka ogólna Tryb życia

Aktywność wykazuje w ciągu całej doby. Odpoczywa w czasie letnich upałów, na otwarte przestrzenie wychodzi wczesnym rankiem i po zmroku. Latem sarny trzymają się w małych grupach lub pojedynczo. Jesienią samce gromadzą 1-3 samic w haremy, które łączą się ze sobą przed zimą w większe stada złożone z 20-30 osobników. W grudniu stada ponownie rozdzielają się na małe grupy. W tym samym okresie samce zrzucają poroże. Sarny potrafią wykonywać długie – do 15 metrów – skoki.

Żywią się trawami, jagodami i grzybami, a zimą pędami i suchymi liśćmi drzew i krzewów.

Sarna syberyjska żyje 8–12, maksymalnie 14–18 lat, ale średnia wieku na wolności – ze względu na intensywne polowania i obecność drapieżników – jest znacznie krótsza.

                                     

3.3. Charakterystyka ogólna Rozród

Okres godowy saren syberyjskich przypada zwykle na drugą połowę lata, na przełomie sierpnia-września, ale może przesunąć się na późniejszy okres. Młode w liczbie od 1 do 3 rodzą się zawsze późną wiosną. Przez pierwszy tydzień leżą ukryte w wysokiej trawie, a następnie zaczynają wędrować za matką.

                                     

4. Podgatunki

Wyodrębniono dwa podgatunki sarny syberyjskiej:

  • Capreolus pygargus Pallas
  • Capreolus pygargus tianshanicus Satunin

Podgatunki wyłoniły się prawdopodobnie 462-229 tys. lat temu.

                                     

5. Zagrożenia i ochrona

Sarny są obiektem polowań dużych drapieżników i człowieka. Pomimo tego nie są zagrożone wyginięciem. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów została zaliczona do kategorii LC least concern jako gatunek o mniejszym ryzyku wyginięcia.