Poprzednia

ⓘ Kalwaria Zebrzydowska (gmina)




Kalwaria Zebrzydowska (gmina)
                                     

ⓘ Kalwaria Zebrzydowska (gmina)

Kalwaria Zebrzydowska – gmina miejsko-wiejska z siedzibą w Kalwarii Zebrzydowskiej, w powiecie wadowickim, w województwie małopolskim. W latach 1975–1998 gmina należała do województwa bielskiego.

                                     

1. Położenie i ukształtowanie terenu

Gmina leży w zachodniej części województwa małopolskiego, na pograniczu Beskidu Makowskiego i Pogórza Wielickiego na wysokości 330–400 m n.p.m., z przeważającym rolniczym krajobrazem z dużymi kompleksami leśnymi. Przecina ją międzynarodowa trasa Cieszyn – Kraków oraz dwie linie kolejowe Zakopane – Kraków i Bielsko-Biała – Kraków.

                                     

1.1. Położenie i ukształtowanie terenu Powierzchnia i struktura użytkowania gruntów

Według danych z roku 2002 gmina Kalwaria Zebrzydowska ma obszar 75.32 km², co stanowi 11.66% powierzchni powiatu i ok. 0.5% powierzchni Małopolski. w tym:

  • grunty orne: 3910 ha
  • łąki: 453 ha
  • użytki rolne: 5058 ha
  • sady: 165 ha
  • pastwiska: 531 ha
  • tereny zadrzewione: 82 ha
  • tereny pod wodami: 114 ha
  • koleje: 73 ha
  • użytki leśne: 1532 ha 20%
  • tereny komunikacyjne
  • drogi: 253 ha
  • pozostałe: 26 ha
  • tereny zurbanizowane i rekreacyjne: 372 ha
                                     

1.2. Położenie i ukształtowanie terenu Infrastruktura komunikacyjna

Gminę przecina droga krajowa nr 52 Głogoczów – Bielsko-Biała oraz droga wojewódzka nr 953 Kalwaria Zebrzydowska – Skawina, ponadto zbiegają się tu linie kolejowe z Krakowa do Zakopanego 97 i do Bielska-Białej 177 w mieście są dwie stacje kolejowe.

W przyszłości droga 52 zwana Beskidzką Drogą Integracyjną ma mieć dwie jezdnie po dwa pasy ruchu w każdą stronę i biec nowym śladem, tworząc równocześnie obwodnice miasta. Obecnie trwa opracowywanie wariantów przebiegu drogi. Zakończenie inwestycji planuje się na 2014.

                                     

1.3. Położenie i ukształtowanie terenu Podział administracyjny

W skład gminy wchodzi 12 sołectw oraz 10 przysiółków, które liczą 14 444 mieszkańców, zajmując powierzchnię 6982 ha. Bugaj, Barwałd Górny, Barwałd Średni, Brody Druga Solca, Kalwaria Zebrzydowska, Leńcze Zadział, Podolany, Przytkowice, Stanisław Dolny, Zarzyce Małe, Zarzyce Wielkie, Zebrzydowice Bieńkowice, Samcówka.

Graniczy z:

  • od wschód: Skawina
  • od zachodu: Wadowice
  • od północy: Brzeźnica
  • od południa: Stryszów
  • od południowego wschodu: Lanckorona
                                     

2. Demografia

Ludność według wieku i płci Dane z 2009 r.
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Kalwaria Zebrzydowska w 2014 roku.
  • 23% mieszkańców gminy zamieszkiwało miasto.
  • na 100 osób w wieku produkcyjnym przypada 57 w wieku nieprodukcyjnym i 23 poprodukcyjnym.
  • przyrost naturalny w 2002 roku wyniósł 1.37 powiat wadowicki – 2.62, województwo małopolskie – 1.40
                                     

3. Kalendarium

  • VIII/IX w. – na Bugaju istniało warowne grodzisko Wiślan.
  • 30 czerwca 1336 r. – potwierdzenie dokumentu przez króla Kazimierza Wielkiego. Wsie należące do Radwanitów leżą na terenie obu księstw, tworząc tzw. korytarz radwanicki.
  • 30 września 1278 r. – dokument Bolesława Wstydliwego określający granicę między księstwem zatorsko-oświęcimskim a krakowskim, do którego włącza wsie zasiedlone przez Radwanitów, położone między rzeką Skawą a Skawinką. Radwanici otrzymali od księcia liczne przywileje, pozwalające zakładać dalsze wsie na prawie polskim lub magdeburskim oraz polować na zwierzynę w pobliskich lasach.
  • IX/X w. – państwo wielkomorawskie podbiło Wiślan. Następnie dorzecze górnej Wisły dostało się pod panowanie czeskie.
  • VI/VII w. – osiedlanie się plemion słowiańskich w rejonie dorzecza górnej Wisły.
  • X/XI w. – początki państwowości polskiej, uwolnienie ziemi wadowickiej od dominacji czeskiej i wcielenie jej do księstwa krakowskiego.
  • 2 połowa XV w.– po śmierci Wilhelma jego synowie dzielą majątek. Fabianowi przyznają Zebrzydowice, od których przybrał nazwisko.
  • 1602 r. – Mikołaj Zebrzydowski, wystawia w Krakowie dokument fundacyjny oraz zobowiązuje się wybudować klasztor i kalwarię.
  • 1588 r. – Mikołaj Zebrzydowski wchodzi w posiadanie starostwa lanckorońskiego obejmującego lanckoroński zamek zbudowany przez króla, miasteczko Lanckoronę i 18 wsi.
  • 1599 r. – Hieronim Strzała, dawny dworzanin Zebrzydowskiego i dziedzic pobliskiej Dąbrówki, przywozi z Ziemi Świętej gipsowe modele jerozolimskich kaplic Krzyża Świętego i Grobu Chrystusa, które posłużą Zebrzydowskiemu jako wzory przy budowie podobnych kaplic na wzgórzu Żarek.
  • 21 sierpnia 1593 r.– Zebrzydowski wygrywa sprawę rozgraniczą. Sąd określa granicę od rzeki Skawinki, poza obecną kaplicą Kajfasza i przez środek góry Żar do Czernej i drogi do Wadowic.
  • ok. 1592 r. – Mikołaj Zebrzydowski poszerza teren wokół Zebrzydowic kosztem obszaru pokrytego lasami i polami, należącego do dzierżawcy barwałdzkiego – Jana Spytkę Komorowskiego, który najeżdża Zebrzydowskiego, atak zostaje odparty. Wraz z bratem Janem wnoszą sprawę rozgraniczenia do krakowskiego sądu podkomorskiego.
  • 1617 r. – lokacja miasta Zebrzydów przez Mikołaja Zebrzydowskiego przy drodze z klasztoru do Zebrzydowic.
  • 24-26 stycznia 1945 r. – wyzwolone Kalwarii Zebrzydowskiej i okolic przez Armię Czerwoną.
  • 4 września 1939 r. – zajęcie Kalwarii Zebrzydowskiej przez wojska niemieckie.
  • 1884 r. – powstanie linii kolejowej łączącej Kraków z Suchą Beskidzką, a następnie Kalwaria – Bielsko.
  • 1896 r. – założenie Krajowej Szkoły Stolarskiej, decyzją władz austriackich Kalwaria Zebrzydowska traci prawa miejskie.
  • 1914 r. – pierwsze targi mebli w Kalwarii Zebrzydowskiej, organizowane przez Krajowy Wydział we Lwowie.
  • 5 maja 1641 r. – bernardyni otrzymują obrazu Matki Bożej płaczącej – początek kultu maryjnego.
  • 1899 r. – uruchomiona zostaje pierwsza Parowa Fabryka Mebli.
  • 1655 r. – potop szwedzki – okolice Kalwarii Zebrzydowskiej zajęte przez Szwedów. Ograbienie klasztoru z kosztowności.
  • 1848 r. – zniesienie pańszczyzny. Pozwolono Żydom osiedlać się w Kalwarii. Właścicielem miasta jest Jan Kanty Brandys.
  • 6 listopada 1944 r. – pacyfikacja wsi: Leńcze, Podolany, Zarzyce Wielkie, Zarzyce Małe i części Izdebnika, którą Niemcy powtórzyli dwa tygodnie później – 19 listopada poszerzając ją o Solcę część Brodów. Łącznie aresztowano i wywieziono do Krakowa na Montelupich 58 mężczyzn i 2 kobiety.
  • 1715 r. – nowy akt lokacyjny przez Józefa Czartoryskiego – początek rozwoju rzemiosła.
  • 1 stycznia 1940 r. – reorganizacji administracji, powołanie polskich wójtów w Lanckoronie i Przytkowicach.
  • 1835 r. – wygasa ród Czartoryskich.
  • 1934 r. – Kalwaria Zebrzydowska odzyskuje prawa miejskie.
  • ok. 1890 r. – dodanie do nazwy Kalwaria przymiotnika Zebrzydowska.
  • 1631 r. – druga lokacja miasteczka określająca prawa i obowiązki mieszczan.
  • 26 października – ustanowienie granicy Generalnego Gubernatorstwa wzdłuż rzeki Skawy, Kalwaria Zebrzydowska i Lanckorona znalazły się w Generalnym Gubernatorstwie.
  • 1772 r. – I rozbiór Polski, teren gminy znajduje się w zaborze austriackim. Miasto otrzymuje nową nazwę Kalwaria. Funkcjonuje tu stacja solna oraz komora celna dla soliny z Bochni, stąd była transportowana do Austrii, a do miasta przybywają rzemieślnicy.
  • 25 lipca 1640 r. – Jan Zebrzydowski, nadaje nową lokacje miasteczka Zebrzydów, zmieniając jednocześnie jego nazwę na Nowy Zebrzydów, nadaje nowe przywileje organizacje miejską na prawie magdeburskim, herb rodowy Zebrzydowskich Radwan oraz określając granice miasta. Wytyczono rynek, określono rodzaj zabudowy, targi oraz m.in. zakaz osiedlania innowierców. Miasteczko rozciągało się wtedy wzdłuż ulicy prowadzącej do klasztoru.
  • 1786-1790 r. – budowa traktu środkowogalicyjskiego, prowadzącego ze Lwowa do Białej dzisiejsze Bielsko-Biała – głównego traktu komunikacyjnego Galicji.
  • Od 1934 do 1954 r. – gmina zbiorowa Kalwaria z siedzibą w Kalwarii Zebrzydowskiej, w skład której wchodzi 16 wsi.
  • II wojna światowa – przerwanie rozwoju gospodarczego Kalwarii, eksterminacja społeczności żydowskiej. W klasztorze stacjonuje wojsko niemieckie oraz mieszkają partyzanci Armii Krajowej.
  • 1671 r. – wygasa ród Zebrzydowskich, dobra przechodzą w ręce Czartoryskich.
  • 1 stycznia 1973 – gmina Brody powiat wadowicki woj. krakowskiego a od 1 czerwca 1975 r. w woj. bielskim.
  • po II wojnie światowej – wywłaszczenie majątków ziemskich, rozszerzenie granic miasta, dynamiczny rozwój branży meblarskiej. Kalwaria w powiecie wadowickim, województwie krakowskim.
  • 1 stycznia 1999 r. – gmina Kalwaria Zebrzydowska w województwie małopolskim w powiecie wadowickim.
  • 2 lipca 1976 r. – siedziba gminy przeniesiona z Brodów do Kalwarii Zebrzydowskiej, z jednoczesną zmianą nazwy gminy na gmina Kalwaria Zebrzydowska.
  • grudzień 1999 – wpisanie sanktuarium na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.
  • 1984-1993 r. – budowa gmachu wyższego seminarium duchownego w miejscu dawnego pałacu Czartoryskich.

Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej było odwiedzane przez papieży Jana Pawła II 7 czerwca 1979 roku i 19 sierpnia 2002 roku oraz Benedykta XVI 27 maja 2006 roku.



                                     

4.1. Przemysł i gospodarka Działalność gospodarcza

Kalwaria Zebrzydowska posiada silnie rozwinięty przemysł meblarski i skórzano-obuwniczy z tradycjami sięgającymi XVII wieku. Zakładów tych jest około 1130 na ogólną liczbę 2650 podmiotów gospodarczych. Aktualnie Cech Rzemiosł Różnych w Kalwarii Zebrzydowskiej zrzesza 531 zakładów rzemieślniczych.

Corocznie w Kalwarii Zebrzydowskiej organizowane są Targi Meblowe, na których rzemieślnicy wystawiają własne wyroby. W ciągu całego roku czynna jest ekspozycja w dwóch pawilonach Cechu Rzemiosł Różnych, który skupia rzemieślników z całej gminy we wszystkich branżach.

  • Dochód według danych z roku 2002 r. na mieszkańca wynosi 1543.02 zł w województwie: 93.10%, w kraju: 87.90%.
  • Obecnie notuje się spadek liczby zakładów rzemieślniczych o ok. 20%, spowodowany wzrostem konkurencji na rynku, załamaniem się eksportu na Wschód oraz trudnościami z dostosowaniem się do zmieniających się potrzeb rynku.
  • Tereny przeznaczone pod inwestycje zajmują powierzchnię 7.5 ha, z czego na obszarze miasta znajduje się 6 ha.
  • Na terenie gminy działa Cech Rzemiosł Różnych zrzeszający 531 zakładów rzemieślniczych oraz Kongregacja Kupiecka. Oddziały mają tu trzy banki: Bank Spółdzielczy, Bank Przemysłowo-Handlowy PBK S.A. O/Wadowice, Bank PKO O/Wadowice.
  • Największą grupę osób bezrobotnych stanowią mieszkańcy z wykształceniem zawodowym.


                                     

4.2. Przemysł i gospodarka Rolnictwo

Rejon gminy pod względem produkcji rolnej należy do jednych ze słabszych w powiecie. Dominują tu małe, rozdrobnione, pocięte tarasami 1.61 ha. gospodarstwa, położone na stromych stokach z glebami klasy III i IV. Uprawia się tu głównie pszenicę i ziemniaki, przeznaczone głównie na samozaopatrzenie rodziny.

                                     

4.3. Przemysł i gospodarka Rynek pracy

  • Współczynnik aktywności zawodowej rośnie wraz z poziomem wykształcenia dla osób z wykształceniem wyższym wynosi on 80%
  • Z pracy utrzymuje się 67% ludności, z czego 36% na rachunek własny, 28% utrzymuje się z rent i emerytur.
                                     

5. Walory turystyczne

Nad okolicą górują dwa masywy – Lanckorona z ruinami średniowiecznego zamku i góra Żar. Stanowi punkt wyjścia na szlaki turystyczne prowadzące m.in. do Makowa, na Kaskową Górę, do Myślenic lub przez Babicę i Sularzówkę na Laskowiec.

                                     

5.1. Walory turystyczne Dziedzictwo kulturalne – kultura materialna

Na terenie gminy mieści się położone na szlaku papieskim, sanktuarium pasyjno-maryjnego oo. bernardynów, w skład którego oprócz bazyliki Matki Boskiej Anielskiej wchodzi zespół 42 kapliczek i kościółków położonych między górami Żar i Lanckorona.

  • Klasztor z wyposażeniem głównie barokowym i rokokowym.
  • 42 kaplice i kościoły – Dróżki Pana Jezusa 28 stacji, Dróżki Matki Boskiej 24 stacje.
  • Bazylika Matki Boskiej Anielskiej wzniesiona w stylu manieryzmu niderlandzkiego, następnie rozbudowana w stylu barokowym, przechodzącą rokoko. W jednej z bocznych kaplic umieszczony jest cudowny wizerunek Matki Bożej Kalwaryjskiej.

Corocznie sanktuarium w okresie Wielkiego Tygodnia oraz uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny 15 sierpnia jest miejscem licznych pielgrzymek ok. 1 mln.

Zespół ten został w 1999 wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO.

Do innych zabytków należą:

  • Kaplica-pustelnia św. Rozalii w Barwałdzie Górnym.
  • Kościoły pw. św. Michała Archanioła w Zebrzydowicach z XIV w.
  • Zabytkowe domy w zabudowie miejskiej, kamieniczki mieszczańskie z kramami odpustowymi, drewniana willa z 1898 r. w Kalwarii Zebrzydowskiej oraz domy drewniane we wsi Bugaj z I połowy XIX wieku.
  • Drewniany XVIII wieczny kościół pw. św. Joachima, który po wybudowaniu nowego w 1956 r. przeniesiony został do Skawinek. Ze starego kościoła zachował się gotycki krucyfiks, późnobarokowy ołtarz oraz barokowe posągi Matki Bożej i św. Jana Ewangelisty.
  • Klasztor i szpital bonifratrów – dawny dwór obronny Zebrzydowskich z drugiej połowy XVI w. w Zebrzydowicach.
  • Cmentarze parafialne i cmentarz wojenny.
  • Zespoły dworskie i dworsko–parkowe: Zarzyce, Leńcze, Barwałd Górny, Brody.
  • Fundamenty oraz resztki fosy i wałów obronnych zamku Włodkowej w Barwałdzie Górnym.
  • Pomnik Papieża Jana Pawła II w Leńczach jedyny w kraju, w którym został połączony brąz i granit.
  • Willa pracownia Wojciecha Weissa z początku XX w.


                                     

6.1. Instytucje kulturalne, sport Centrum Kultury Sportu i Turystyki

  • konkursy: pejzaż, konkurs kolęd i pastorałek, Gminny Przegląd Grup Kolędniczych, festiwal piosenki itp.
  • rozpowszechnianie, propagowanie oraz edukacja kulturalna. Prowadzone są zajęcia edukacyjno–rekreacyjne takie jak: informatyka, plastyka, klub literacki, historia ziemi kalwaryjskiej, historia sztuki itp.
  • przygotowywanie imprez, konkursów, wystaw, koncertów itp.
  • z okazji różnych uroczystości: Ferie z Centrum Kultury, Walentynki, Obchody upamiętniające śmierć Jana Pawła II, Dzień Dziecka, Złote gody, Dzień Nauczyciela, Święto Niepodległości, wieczór wspomnień itp.
  • koncerty i festiwale: Koncert noworoczny, Letni Festiwal Muzyczny, koncert majowy, kabaretowy wrzesień, Dzień Papieski, sylwester,

Do najważniejszych imprez w Kalwarii Zebrzydowskiej o charakterze ponadregionalnym należą Dni Kalwarii, oferujące: imprezy sportowe, rekreacyjne, rodzinne, prezentacje artystyczne, występy znanych gwiazd polskiej estrady. Głównym zadaniem imprezy jest promocja regionu, jako ważnego miejsca na mapie Polski, ale także miejsca atrakcyjnego pod względem turystycznym.

  • kształtowanie aktywnego uczestnictwa w kulturze
  • wspieranie lokalnego folkloru oraz ruchu artystycznego
  • prowadzenie działalności Izby Muzealnej

Zespoły i orkiestry działające pod patronatem Centrum Kultury, Sportu i Turystyki

  • Koło Gospodyń Wiejskich w Bugaju
  • Miejska Orkiestra Dęta w Kalwarii Zebrzydowskiej
  • Młodzieżowa Orkiestra Dęta z Barwałdu Górnego
  • Strażacka Orkiestra Dęta z Przytkowic
  • Parafialna Orkiestra Dęta
  • Big Band Małopolska
  • Zespół folklorystyczny Sami swoi z Przytkowic
  • Koło Gospodyń Wiejskich w Leńczach
                                     

6.2. Instytucje kulturalne, sport Towarzystwo Przyjaciół Kalwarii Zebrzydowskiej

Głównym celem Towarzystwa jest: organizowanie oraz popieranie wszelkich zamierzeń i prac związanych z ochroną i rozwojem kulturowym i gospodarczym regionu paragraf 4 statutu.

  • współpraca z innymi stowarzyszeniami
  • gromadzenie dokumentów oraz pamiątek związanych z historią gminy
  • tworzenie zespołów zainteresowań
  • promocja dorobku i osiągnięć gminy oraz jej mieszkańców
  • organizowanie spotkań dyskusyjnych oraz kierowanie postulatów lub wniosków do władz gminy
  • organizowanie imprez, wystaw, konkursów itp. oraz edukacja kulturalna mająca na celu promocję Kalwarii Zebrzydowskiej w gminie i poza nią
                                     

6.3. Instytucje kulturalne, sport Biblioteka Publiczna im. Stanisława Wyspiańskiego

posiadająca filie w: Brody, Leńcze, Przytkowice, Stanisław Dolny, Biblioteka organizuje:

  • spotkania autorskie
  • wystawy
  • wakacje z biblioteką
  • zajęcia świetlicowe w Oddziale dla Dzieci
  • konkursy czytelnicze

Zbiory Biblioteczne:

  • Książki 55 000
  • Czasopisma oprawne 53

W Kalwarii Zebrzydowskiej mieści się również Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego oo. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej, prowadząca czytelnie dla dzieci i dorosłych.

                                     

6.4. Instytucje kulturalne, sport Sport

Na terenie Kalwarii Zebrzydowskiej znajduje się stadion sportowy posiadający: widownię na 3000 miejsc, sześciotorową bieżnię lekkoatletyczną, korty tenisowe, boiska do gier małych, pawilon klubowy – hotel Centrum Kultury, Sportu i Turystyki w Kalwarii Zebrzydowskiej. saunę, świetlicę, 8 boisk do gry w piłkę nożną, m.in. w Bugaju, Stanisławiu Dolnym, Leńczach, Zebrzydowicach, jedno boisko uniwersalne. Na terenie gminy działa 10 klubów sportowych oraz 2 kluby uczniowskie, w których trenuje ok. 700 osób:

  • MKS Kalwarianka – Kalwaria Zebrzydowska
  • LKS Leńczanka – Leńcze
  • WKS Śarek – Barwałd Górny
  • LKS Cedron – Brody
  • LKS Pogoń – Bugaj
  • Parafialny Klub Sportowy Święty Józef – Kalwaria Zebrzydowska
  • LKS Stanisławianka – Stanisław Dolny–Dolany
  • Uczniowski Klub Sportowy Meritum – Brody
  • Uczniowski Klub Sportowy Olimp – Leńcze
  • LKS Sosnowianka – Stanisław Dolny–Kępki
  • LKS Olimpia – Zebrzydowice
  • LKS Sokół – Przytkowice

Najpopularniejszą dyscypliną jest piłka nożna.

                                     

7. Wykształcenie i edukacja

Struktura wykształcenia ludności nie jest korzystna, wskaźnik osób z wykształceniem wyższym wynosi 4.85 10.08 – województwo, natomiast z wykształceniem zasadniczym 38.45 25.10 – województwo.

                                     

7.1. Wykształcenie i edukacja Szkoły w gminie

  • Przedszkole Niepubliczne Sióstr Nazaretanek w Kalwarii Zebrzydowskiej
  • Przedszkola publiczne w Brodach i Zebrzydowicach
  • Przedszkola
  • Zespół Szkół nr 2 w Brodach im. Janusza Korczaka szkoła podstawowa i gimnazjum
  • Szkoła Podstawowa im. Jana Kantego w Barwałdzie Średnim szkoła podstawowa
  • Szkoły podstawowe i gimnazja
  • Zespół Szkół nr 1 im. Mikołaja Zebrzydowskiego w Kalwarii Zebrzydowskiej szkoła podstawowa i gimnazjum
  • Zespół Szkół nr 6 im. Bohaterów Westerplatte w Leńczach szkoła podstawowa i gimnazjum
  • Filia szkoły – Szkoła Podstawowa w Podolanach szkoła podstawowa
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im Jana Pawła II w Stanisławiu Dolnym-Kępkach szkoła podstawowa
  • Szkoła Podstawowa im. Tadeusza Kościuszki Zarzyce Wielkie szkoła podstawowa
  • Zespół Szkół nr 4 im. Marii Konopnickiej w Zebrzydowicach szkoła podstawowa i gimnazjum
  • Zespół Szkół nr 5 im. Karola Wojtyły w Barwałdzie Górnym szkoła podstawowa i gimnazjum
  • Zespół Szkół nr 3 w Przytkowicach szkoła podstawowa i gimnazjum
  • Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 2 w Stanisławiu Dolnym szkoła podstawowa, przedszkole
  • Zespół Szkół im. Komisji Edukacji Narodowej w Kalwarii Zebrzydowskiej
  • Szkoły ponadgimnazjalne
  • Zespół Szkół i Placówek Oświatowych im. M. Kopernika w Kalwarii Zebrzydowskiej liceum ogólnokształcące, liceum profilowane
  • Wyższe Seminarium Duchowne oo. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej działający przy klasztorze oo. Bernardynów
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy – placówka przeznaczona dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej umysłowo.
                                     

8. Religia

Większość mieszkańców stanowią wyznawcy Kościoła Rzymskokatolickiego. Na terenie gminy działalność religijną prowadzą także Kościół Adwentystów Dnia Siódmego oraz Świadkowie Jehowy zbór Wadowice-Brody.

Kościoły rzymskokatolickie:

  • pw. św. Michała Archanioła w Zebrzydowicach z XIV w.
  • pw. św. Stanisława w Stanisławie Dolnym
  • pw. Przenajświętszej Trójcy w Przytkowicach – wybudowany w latach 50. XX wieku na miejscu starego z pierwszej połowy XVIII w. przeniesionego do Skawinek.
  • pw. Niepokalanego Serca NMP w Stanisławie Górnym
  • pw. Miłosierdzia Bożego w Barwałdzie Górnym
  • pw. św. Józefa w Kalwarii Zebrzydowskiej – z 1906 r. wybudowany w miejscu starego z pierwszej połowy XVIII w. który spłonął podczas walk Konfederatów Barskich, początkowo posługę pełnili tu oo. bernardyni.
  • pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Leńczach – zaprojektowany przez Zygmunt Gawlik, wybudowany w miejscu starego drewnianego, ukończony w latach 1958-1959.

Użytkownicy również szukali:

gmina kalwaria zebrzydowska wnioski, kalwaria zebrzydowska augustyn ormanty,

...
...
...