Poprzednia

ⓘ Bismarckhütte




Bismarckhütte
                                     

ⓘ Bismarckhütte

Hajduki Wielkie – miejscowość, obecnie część miasta Chorzów, wchodząca w skład dzielnicy Chorzów Batory.

                                     

1. Historia

Początki osady Hajduki sięgają przełomu XVI i XVII wieku. W roku 1882 w Hajduku Dolnym była kopalnia węgla, wielka piekarnia parowa oraz łomy piaskowca.

W 1903 roku dwie gminy wiejskie: Hajduki Dolne niem. Nieder-Heiduk i Hajduki Górne niem. Ober-Heiduk zostały połączone dekretem cesarza Wilhelma II w nową gminę Bismarckhütte. Było to związane z uruchomieniem w 1873 roku Huty Bismarcka niem. "Bismarckhütte”, od 1933 r. Huta "Batory” oraz założenia destylarni smoły 1888, która stanowiła zalążek przyszłych Zakładów Chemicznych "Hajduki”.

                                     

2. Nazwa

Bismarkhuta

Po utworzeniu gminy łączącej Dolne i Górne Hajduki, funkcjonujące od XIX wieku spolszczone nazwy Bismarkhuta i Huta Bismarka zaczęto używać nie tylko na oznaczenie huty "Bismarck”, lecz również gminy i miejscowości.

W latach 1920–1922 używano dwujęzycznych, podwójnych nazw urzędowych: "Bismarckhütte Oberschlesien / Bismarkhuta Górny Śląsk”.

W okresie II wojny światowej dawna gmina była częścią Królewskiej Huty, stanowiąc w latach 1941–1945 dzielnicę miasta o nazwie Königshütte-Bismarck.

Hajduki Wielkie

Nazwa miejscowości Hajduki wywodzi się od częstego nazwiska Hajduk i oznacza osadę należącą do tej rodziny rodu.

Zmiana oficjalnej, urzędowej nazwy gminy z niemieckiej Bismarckhütte na obowiązującą do dziś polską Hajduki Wielkie, dokonana przez Sejm Śląski, nastąpiła z dniem 19 czerwca 1922 roku. Kolejność członów w nazwie w okresie międzywojennym była zmienna, bowiem zamiennie używano form Hajduki Wielkie oraz Wielkie Hajduki.

                                     

3. Komunikacja

Hajduki Wielkie od 1913 roku posiadają własny dworzec kolejowy Chorzów Batory przy ul. Armii Krajowej na trasie Katowice–Gliwice, Katowice–Lubliniec. Jako część dzielnicy Chorzów Batory Hajduki Wielkie są ważnym węzłem drogowym Autostrada A4 i DTŚ. W miejscowości znajduje się nowoczesny kompleks sportowy w rejonie ulicy Granicznej. Głównymi ulicami miejscowości są: ul. Armii Krajowej wschód–zachód oraz Stefana Batorego północ–południe.

                                     

4. Parafie

  • parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny utworzona w 1908 roku, kościół z 1901 roku
  • parafia Jezusa Chrystusa Dobrego Pasterza utworzona w 1983 roku, kościół z 1989 roku – siedziba dekanatu Chorzów Batory
  • parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa utworzona w 1940 roku, kościół z 1939 roku