Poprzednia

ⓘ Dotknięcie nocy




                                     

ⓘ Dotknięcie nocy

Akcja toczy się w prowincjonalnym miasteczku. Fotograf Jacenko pragnie się wyrwać z szarej rzeczywistości. By zrealizować swe marzenia planuje napad na konwój z banku wiozący wypłatę do miejscowego kombinatu. Jacenko zatrzymuje konwój i z zimną krwią strzela z pistoletu do osób przewożących pieniądze. Ciężko ranna zostaje również Beata – dziewczyna fotografa i kasjerka bankowa, która nie znając jego planów, przekazywała mu informacje o pracy banku. Jacenko ukrywa łup na wysypisku śmieci. Próbując odnaleźć ukryte pieniądze, wpada w urządzoną przez milicję pułapkę.

                                     

1. Obsada

  • Bolesław Płotnicki – handlarz Jan Piterak
  • Wanda Łuczycka – Janka, kasjerka z kombinatu
  • Stanisław Brejdygant – milicjant
  • Hanna Zembrzuska – Beata, pracownica banku
  • Kazimierz Wichniarz – sierżant Walczak
  • Elżbieta Kępińska – Agnieszka
  • Stefan Śródka – Rybicki, strażnik konwoju z kombinatu
  • Jerzy Kozakiewicz – fotograf Roman Jacenko
  • Irena Orzecka – staruszka
  • Wiesław Gołas – kapitan Prokosz
  • Aleksander Dzwonkowski – pijaczek Mieloch
  • Stanisław Wyszyński – porucznik Kelerman
  • Helena Gruszecka – handlarka Krystyna Piterakowa
  • Kazimierz Dejunowicz – woźny w banku, wynajmujący pokój Jacence

Źródła:

                                     

2. Scenariusz i realizacja filmu

Scenariusz filmu powstał na kanwie wydarzeń z okolic Pleszewa, gdzie skazany później na karę śmierci Stanisław G. dokonał napadu na taksówkę, w której wieziono pieniądze na wypłaty dla pracowników Krotoszyńskich Zakładów Przemysłu Terenowego w Dobrzycy. Zabijając 4 osoby, w tym kasjerkę, zabójca zabrał pieniądze, za które kupił m.in. dom. Pistolet zdobył wcześniej, napadając na plutonowego. W Dotknięciu nocy główny bohater jest fotografem, gdy realny morderca był kierowcą samochodowym i ślusarzem. Inna zmiana w scenariuszu polegała na tym, że kasjerce towarzyszył w konwoju milicjant. Film Barei był pierwszym ekranowym kryminałem wyprodukowanym w Polsce. Zdjęcia do filmu kręcono od maja 1961 roku w Płocku i okolicach miasta, którego mieszkańcy wystąpili w roli statystów.

                                     

3. Krytyka filmu

Film Barei porównywano m.in. do Popiołu i diamentu Andrzeja Wajdy oraz do Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. Walorami dzieła były dla krytyków autentyzm i dobre tempo akcji. Chwalono także role aktorów: Wiesława Gołasa, Elżbiety Kępińskiej i Hanny Zembrzuskiej. Jako słabe punkty wskazywano naiwność niektórych scen, banalność samej zbrodni oraz odegranie głównej roli przez Jerzego Kozakiewicza, którą oceniano jako zbyt egzaltowaną i odpychającą. Początkowo rolę tę miał zagrać Tadeusz Łomnicki, ale odmówił ze względu na inne zobowiązania. Po ponad dwudziestu latach Bareja spotkał Kozakiewicza na oddziale kardiologicznym i powierzył mu jedną z istotniejszych ról kierownik produkcji Garwanko w Zmiennikach. Poza nim i Gołasem w późniejszych filmach Barei grali występujący w Dotknięciu nocy Stefan Śródka, Bolesław Płotnicki i Wanda Łuczycka. Niektóre motywy z filmu pojawiały się później w takich dziełach jak Gangsterzy i filantropi, Zbrodniarz i panna i Przepraszam, czy tu biją?.